2023 മെയ് 3-ന് ആരംഭിച്ച കലാപങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചത് ആൾ ട്രൈബൽ സ്റ്റുഡന്‍റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് മണിപ്പൂർ സംഘടിപ്പിച്ച ഗോത്ര ഐക്യദാർഢ്യ മാർച്ചിലൂടെയാണ്. മേയ്‌തേയി സമുദായത്തെ പട്ടികവർഗ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്കെതിരെ പട്ടികവർഗ വിഭാഗമായ കുക്കികൾ രംഗത്തെത്തി. ഈ ആവശ്യങ്ങൾ വംശീയ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ച്, പിന്നാലെ സംസ്ഥാനത്താകമാനം കലാപങ്ങൾ പടർന്നുപിടിച്ചു. 260-ൽ കൂടുതൽ പേരുടെ മരണവും 60,000-ത്തിലധികം ആളുകൾ അഭയാർഥികളാകലും വലഞ്ഞത് കലാപത്തിന്‍റെ ഭീകരതയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 4,786 വീടുകളും 356 ആരാധനാലയങ്ങളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ മാത്രം 255 എണ്ണം തകർത്തുവെന്നത് കലാപത്തിന്റെ മതേതര സ്വഭാവത്തെയും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അനൗദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം മരണമൊടുങ്ങാത്ത നിരവധി അക്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് അഭ്യൂഹങ്ങൾ.

ബിരേൻ സിംഗിന്‍റെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ കലാപകാലത്ത് മേയ്‌തെയ് വിഭാഗത്തിന് അനുകൂലമായി പ്രവർത്തിച്ചെന്നാണ് കുക്കി വിഭാഗം ആരോപിക്കുന്നത്. ഭരണ സംവിധാനങ്ങളിലും പോലീസിലും മേയ്‌തെയ് ആധിപത്യം കൊണ്ട് അവർ അനുഭവിക്കുന്ന അടിച്ചമർത്തൽ വംശീയ വിരോധത്തെ അധികം ഉണർത്തിയെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഭരണ പരിണതിയും രാഷ്ട്രീയം വളരെ പ്രതികൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചതായിട്ടാണ് നിരീക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായം.

മണിപ്പൂരിൽ നീണ്ടുവരുന്ന കലാപങ്ങളിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ മൗനം സുപ്രധാന വിമർശനങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര അശാന്തിക്കും കാരണമാവുകയുണ്ടായി. ഒരുവർഷത്തിലേറെയായി നടന്ന സംഭവങ്ങൾക്കും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം പ്രതികരിക്കാതിരുന്നതിൽ പ്രതിഷേധം ഉയരുന്നു. ദേശീയ തലത്തിൽ പോലും ഇത്ര വലിയ ഒരു മനുഷ്യരഹിത പരിസരം കൈകാര്യം ചെയ്യാനാകാത്തതിന്‍റെ വിവേചനാധികാരമില്ലായ്മയാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിനെയും വിമർശനത്തിന് വിധേയമാക്കുന്നത്.

മുൻമുഖ്യമന്ത്രിയുടെ രാജിയോടെ മണിപ്പൂരിന്‍റെ ദു:ഖവും ദുരിതവും അവസാനിക്കുമോയെന്ന കാര്യത്തിൽ ഉറപ്പില്ല. കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും അഭയാർത്ഥികളായ ലക്ഷകണക്കിന് ആളുകൾക്കും ഈ നടപടി ഒരു ആശ്വാസം നൽകുമോ എന്നത് കാലം മാത്രം തെളിയിക്കും. സർക്കാരിന്‍റെ പുതിയ നടപടികൾ പരിമിതമായാൽ ഈ തലമുറയ്ക്ക് ഈ മുറിവകൾ സാന്ത്വനമാകേണ്ടിവരുമെന്ന് മാത്രമല്ല, വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറകളും ഇതിന്‍റെ ആഘാതം നേരിടേണ്ടിവരും.

ജിരിബാമില്‍ കുക്കികള്‍ ബന്ദികളാക്കിയ മെയ്തി കുടുംബത്തിലെ 6 പേര്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. മൂന്ന് കുട്ടികളും മൂന്ന് സ്ത്രീകളുമാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. അക്രമികള്‍ക്കെതിരേ നടപടിയെടുക്കാനുള്ള പ്രമേയം പാസാക്കുന്നതിനാണ് യോഗം സംഘടിപ്പിച്ചത്. യോഗം ബഹിഷ്‌കരിച്ചവരില്‍ ഇരുവിഭാഗത്തിലുംപെട്ട മന്ത്രിമാരടക്കമുള്ള എം.എല്‍.എമാര്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. ഇവരോട് വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെട്ട് മുഖ്യമന്ത്രി നോട്ടീസ് അയച്ചുവെന്നാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍.

കഴിഞ്ഞ ദിവസമാണ് ജിരിബാമില്‍ ബി.ജെ.പി നേതാക്കള്‍ കൂട്ടത്തോടെ രാജി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ജിരിബാം മണ്ഡലം പ്രസിഡന്റ് കെ ജഡു സിങ്, ജനറല്‍ സെക്രട്ടറിമാരായ മുത്തും ഹേമന്ത് സിങ്, പി ബിരാമണി സിങ്, എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് അംഗങ്ങളായ മുത്തും ബ്രോജേന്ദ്രോ സിങ്, മേഘാജിത്ത് സിങ്, എല്‍ ചവ്വോബ സിങ് തുടങ്ങിയവരാണ് രാജിവെച്ചത്. കലാപം നിയന്ത്രിക്കാന്‍ കഴിയാത്ത വിധം സര്‍ക്കാര്‍ നിസ്സഹായാവസ്ഥയിലാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു രാജി.

കൂടാതെ, മണിപ്പൂരില്‍ സഖ്യ സര്‍ക്കാരില്‍നിന്ന് നാഷണല്‍ പീപ്പിള്‍സ് പാര്‍ട്ടി (എന്‍.പി.പി.) പിന്‍മാറുകയും ചെയ്തു. സഖ്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ കക്ഷിയാണ് എന്‍.പി.പി. ഏഴ് എല്‍.എല്‍.എമാരാണ് പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളത്. സംസ്ഥാനത്തെ സംഘര്‍ഷാവസ്ഥ നിയന്ത്രിക്കുന്നതില്‍ ബീരേന്‍ സിങ് സര്‍ക്കാര്‍ പരാജയപ്പെട്ടു എന്നാരോപിച്ചാണ് പിന്മാറ്റം.

സംസ്ഥാനത്തെ നിലവിലുള്ള ക്രമസമാധാന സാഹചര്യങ്ങളില്‍ അതീവ ഉത്കണ്ഠ പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് കോണ്‍റാഡ് സാങ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നാഷണല്‍ പീപ്പിള്‍സ് പാര്‍ട്ടി സര്‍ക്കാരിനുള്ള പിന്തുണ പിന്‍വലിച്ചത്. സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാര്‍ വംശീയ കലാപം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിലും പൂര്‍ണമായി പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് ബി.ജെ.പി അധ്യക്ഷന്‍ ജെ.പി നദ്ദയ്ക്ക് അയച്ച കത്തില്‍ എന്‍.പി.പി തുറന്നടിച്ചു.

ഒരു മന്ത്രി, നിയമസഭാ സ്പീക്കര്‍ ഉള്‍പ്പെടെയാണ് ബിരേന്‍ സിങിനെതിരെ രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുന്നത്. മണിപ്പൂരിലെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങള്‍ക്കുള്ള ഏക പരിഹാര മാര്‍ഗം മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ബിരേന്‍ സിങിനെ മാറ്റുക എന്നതാണെന്ന് കത്തില്‍ പറയുന്നു. കഴിഞ്ഞ ചൊവ്വാഴ്ച മെയ്തേയി, കുക്കി, നാഗ വിഭാഗങ്ങളിലെ നേതാക്കള്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ യോഗം ചേര്‍ന്നിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് ബിരേന്‍ സിങിനെതിരെ എം.എല്‍.എമാര്‍ പടയൊരുക്കം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.

ഒന്നര വര്‍ഷം പിന്നിടുന്ന മണിപ്പൂരില്‍ കലാപം മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോഴും അവിടെ സമാധാനം കൊണ്ടുവരാന്‍ ഭരണകക്ഷിയായ ബിജെപിക്ക് കഴിയുന്നില്ല. മുഖ്യമന്ത്രി ബിരേന്‍ സിങിന്റെ വീഴ്ചയായാണ് ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്. ബിരേന്‍ സിങിനെതിരെ വ്യാപക വിമര്‍ശനം ഉയര്‍ന്നിട്ടും നടപടി സ്വീകരിക്കാന്‍ ബിജെപി കേന്ദ്രനേതൃത്വം തയ്യാറായിട്ടില്ല. ബിരേന്‍ സിങിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സമീപനമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയും പാര്‍ട്ടി ദേശീയ അധ്യക്ഷന്‍ ജെ പി നദ്ദയും സ്വീകരിക്കുന്നത്.

ബീരേന്‍ സിംഗ് സര്‍ക്കാരിനെതിരെ ജനരോഷവും പ്രതിഷേധവും ശക്തമാണ്. അഭയാര്‍ഥികള്‍ക്ക് പുനരധിവാസം ഉടന്‍ ഉറപ്പാക്കണം. ദേശീയപാതയിലെ ഉപരോധങ്ങള്‍ അവസാനിപ്പിക്കണം ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങളാണ് നേതാക്കള്‍ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്.

തങ്ങള്‍ക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ച നടത്തണമെന്ന അഭ്യര്‍ഥനയും നേതാക്കള്‍ കത്തിലൂടെ നദ്ദയെ അറിയിച്ചു.ജനങ്ങളുടെ ദൈന്യംദിന ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികള്‍ കാര്യങ്ങള്‍ വഷളാക്കുന്ന സാഹചര്യമാണ് മണിപ്പൂരിലേത്. ഇരകള്‍ക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നല്‍കണമെന്നും കത്തില്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ തുടരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തില്‍ മുഖ്യമന്ത്രി എന്‍ ബിരേന്‍ സിംഗിന്റെയും ഗവര്‍ണര്‍ അനുസുയ യുക്കിയുടെയും വസതിക്ക് മുന്നില്‍ പ്രതിഷേധം തുടരാനാണ് മെയ്‌തെയ് വിഭാഗത്തിന്റെ തീരുമാനം. മെയ്‌തെയ് വിദ്യാര്‍ത്ഥികളുടെ കൊലപാതകത്തില്‍ കുറ്റക്കാരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യണം, വിദ്യാര്‍ത്ഥികളുടെ മൃതദേഹങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തണം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങള്‍ ഉന്നയിച്ചാണ് പ്രതിഷേധം.

വിദ്യാര്‍ഥികളുടെ കൊലപാതകം അന്വേഷിക്കുന്ന സിബിഐ സംഘം മണിപ്പൂരില്‍ തുടരുകയാണ്. കൊലപാതകം സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങള്‍ പൊലീസിന് ലഭിച്ചു എന്ന സൂചനകള്‍ പുറത്ത് വരുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആരുടെയും അറസ്റ്റ് ഇതുവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.