പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി ബന്ധമുള്ള അദാനിയുടെ ഇടപാടില്‍ ജെ.പി.സി അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് പകരം രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയെ അയോഗ്യനാക്കുകയാണ് ചെയ്തതെന്നും ഇന്ത്യന്‍ ജനാധിപത്യത്തിന് ഓം ശാന്തി എന്നും ജയറാം രമേശ് വ്യക്തമാക്കി.

കഴിഞ്ഞ ദിവസം സൂറത്ത് കോടതി തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചതിന് പിന്നാലെയാണ് കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവ് രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയുടെ ലോക്‌സഭ അംഗത്വം റദ്ദാക്കിയ നടപടി ഉണ്ടായത്. ലോക്‌സഭ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ആണ് അംഗത്വം റദ്ദാക്കി കൊണ്ടുള്ള വിജ്ഞാപനം പുറത്തിറക്കിയത്. കോടതി വിധി പുറപ്പെടുവിച്ച ഇന്നലെ (മാര്‍ച്ച് 23) മുതല്‍ രാഹുല്‍ അയോഗ്യനാണെന്ന് വിജ്ഞാപനത്തില്‍ പറയുന്നു.

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി വിദേശയാത്രയ്ക്കിടെ കോൺഗ്രസിനെ കടന്നാക്രമിക്കുന്നത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മാപ്പ് പറയേണ്ടതില്ലെന്ന് കോൺഗ്രസും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.മോദി അഞ്ചാറു രാജ്യങ്ങളിൽ പോയി ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ചത് പാപമാണെന്ന് പറഞ്ഞ് നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ അപമാനിച്ചത് മാപ്പ് ആവശ്യപ്പെടുന്നവർക്ക് അറിയില്ലേയെന്ന് കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷൻ മല്ലികാർജ്ജുന ഗാർഗേ ചോദിച്ചിരുന്നു.

രാഹുല്‍ ഗാന്ധി നയിച്ച ഭാരത് ജോഡോയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിപുലീകരണ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായുള്ള പ്രചാരണം ജനുവരി 26ന് തുടക്കമാകും. രണ്ട് മാസത്തിനകം അഞ്ച് ലക്ഷം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകള്‍, ആറ് ലക്ഷം ഗ്രാമങ്ങള്‍, പത്ത് ലക്ഷം ബൂത്തുകള്‍ എന്നിവിടങ്ങളില്‍ പ്രചാരണമെത്തും. 2022 സെപ്റ്റംബറില്‍ ആരംഭിച്ച ഭാരത് ജോഡോയുടെ തുടര്‍ച്ചയായാണ് ഹാത്ത് സെ ഹാത്ത് ജോഡോ പ്രചാരണമെന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് വക്താവ് ജയറാം രമേഷ് വാര്‍ത്താസമ്മേളനത്തില്‍ വ്യക്തമാക്കി. കന്യാകുമാരി മുതല്‍ കശ്മീര്‍ വരെ നീളുന്നതാണ് ഭാരത് ജോഡോ യാത്ര. 3500 കിലോമീറ്ററാണ് യാത്ര പിന്നിടുന്നത്. നാനാത്വത്തില്‍ ഏകത്വം, സാഹോദര്യം എന്നിങ്ങനെ മുദ്രാവാക്യങ്ങളുയര്‍ത്തിയാണ് യാത്ര. യാത്രയ്ക്ക് വലിയ സ്വീകാര്യത ലഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങള്‍ വേണ്ടവിധം ജനങ്ങളില്‍ എത്തിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നാണ് പലകോണില്‍നിന്നുള്ള പ്രതികരണം. അതിനാല്‍ ഹാത്ത് സെ ഹാത്ത് ജോഡോ യാത്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തില്‍ കൂടുതല്‍ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമെന്ന് ജയറാം രമേഷ് പറഞ്ഞു. പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി താഴെത്തട്ടില്‍ പാര്‍ട്ടിയെ കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിന്റെ ഭാഗമായുള്ള പ്രചാരണ പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിക്കും. മൂന്ന് തലത്തിലായാണ് പരിപാടികള്‍ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

ഓരോ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും തലസ്ഥാനത്ത് സ്ത്രീകള്‍ നയിക്കുന്ന കാല്‍നട ജാഥകള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ റാലികള്‍, ബ്ലോക്ക്, ജില്ലാ തലങ്ങളില്‍ കണ്‍വെന്‍ഷനുകള്‍, റാലികള്‍, വീടുകള്‍ കയറിയുള്ള പ്രചാരണം എന്നിങ്ങനെയാണ് ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നതെന്ന് ജയറാം രമേഷ് പറഞ്ഞു. ബിജെപി സര്‍ക്കാരിന്റെ പരാജയം, പൂര്‍ത്തീകരിക്കാത്ത വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു രേഖയും പാര്‍ട്ടിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാഴ്ചപ്പാട് വ്യക്തമാക്കി ഒരു തുറന്ന കത്തും രാഹുല്‍ ഗാന്ധി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ജനങ്ങളിലെത്തിക്കാനുളള പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ചെയ്യും.

രണ്ട് മാസത്തിനുളളില്‍ 2.5 ലക്ഷം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകളിലും ആറ് ലക്ഷം ഗ്രാമങ്ങളിലും 10 ലക്ഷം ബൂത്തുകളിലും പ്രചാരണം എത്തും. കോണ്‍ഗ്രസ് ഇത്രയും വലിയ പ്രചാരണം മുന്‍പ് നടത്തിയിട്ടില്ല. രാജ്യത്ത് ബഹുസ്വരത ഭീഷണി നേരിടുന്നതായുള്ള അവകാശവാദം ആവര്‍ത്തിച്ച ജയറാം രമേഷ്, ഹാത്ത് സെ ഹാത്ത് ജോഡോ ഐക്യത്തിന്റയും സാഹോദര്യത്തിന്റെയും സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ജനുവരി 30ന് ഭാരത് ജോഡോ യാത്ര അവസാനിക്കുന്ന ശ്രീനഗറിലേക്ക് ഇതുവരെ 23 രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികളെ ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് അറിയിച്ചു. യുണൈറ്റഡ് പ്രോഗ്രസീവ് അലയന്‍സിലെ രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികള്‍ക്ക് പുറമേ തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്, തെലുങ്ക് ദേശം പാര്‍ട്ടി, ജനതാദള്‍, സിപിഐ, സിപിഎം, രാഷ്ട്രീയ ലോക്ദള്‍, ജനതാദള്‍ സെക്കുലര്‍ ഉള്‍പ്പെടെ പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികള്‍ക്ക് ക്ഷണമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

1977ലെ പരാജയത്തിന് ശേഷം ഇന്ദിരാഗാന്ധി നടത്തിയ ദേശീയയാത്ര വലിയ ജനശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റാനും അധികാരത്തില്‍ തിരിച്ചുവരാനും കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അതേസമയം രാഹുലിന്റെ യാത്ര മധ്യപ്രദേശിലെ യാത്ര അവസാനിപ്പിച്ച് അടുത്ത ദിവസം രാജസ്ഥാനിലെത്തും. വലിയ ജനപിന്തുണയാണ് മാനവികസാഹോദര്യം ഉല്‍ബോധിപ്പിച്ച് കൊണ്ടുളള യാത്രക്ക് ലഭിക്കുന്നത്.

മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ പാര്‍ട്ടിയുടെ ചുമതലയുള്ള എച്ച്.കെ പട്ടേല്‍, മുന്‍ മുഖ്യമന്ത്രി അശോക് ചവാന്‍, മുന്‍ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷന്‍ ബാലാസാഹെബ് തോറാട്ട്, മുംബൈ കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷന്‍ ഭായ് ജഗ്തപ്, നേതാക്കളായ വിശ്വജിത് കദം, അമര്‍ രാജൂര്‍കര്‍, നസീം ഖാന്‍, സന്ദീപ് തമ്പേ എന്നിവരാണ് കോണ്‍ഗ്രസ് പ്രതിനിധി സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. ഉദ്ധവിനെയും പവാറിനെയും നേരിട്ടു കണ്ടാണ് യാത്രയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചത്. മഹാ വികാസ് അഘാഡി (എംവിഎ) സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് എന്‍.സി.പിയും ഉദ്ധവ് താക്കറെയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ശിവസേനയും. സെപ്തംബര്‍ ഏഴിന് കന്യാകുമാരിയില്‍ നിന്നാണ് യാത്ര ആരംഭിച്ചത്. 12 സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെയും രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെയും യാത്ര കടന്നുപോകും.

മോദി-അമിത് ഷാ കൂട്ടുകെട്ടില്‍ അതൃപ്തിയുള്ള ബി.ജെ.പിയിലെ മുതിര്‍ന്ന നേതാക്കളില്‍ പ്രമുഖനാണ് ശിവരാജ് സിങ് ചൗഹാന്‍. ബി.ജെ.പിയിലെ മോദി വിരുദ്ധരായ അദ്വാനി, സുഷമാ സ്വരാജ് തുടങ്ങിയവര്‍ ഒരു ഘട്ടത്തില്‍ മോദിക്ക് പകരം ചൗഹാന്റെ പേര് നിര്‍ദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ ആര്‍.എസ്.എസ് നേതൃത്വം മോദിക്ക് വേണ്ടി നിലകൊണ്ടതോടെ ആ നീക്കം അവസാനിച്ചു. മോദിക്ക് ശേഷം ആദിത്യനാഥ് അടക്കമുള്ള തീവ്രനിലപാടുകാര്‍ ഉയര്‍ന്ന് വന്നതോടെ ചൗഹാന്റെ സാധ്യതകള്‍ അസ്തമിച്ചതായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

മധ്യപ്രദേശില്‍ മൂന്ന് തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയായിട്ടുള്ള ചൗഹാന്‍ ഇത്തവണ പ്രതിപക്ഷനേതാവാകും എന്നാണ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാല്‍ അത് നല്‍കാതെ അദ്ദേഹത്തെ ദൈശീയ വൈസ് പ്രസിഡണ്ടാക്കി ഒതുക്കുകയായിരുന്നു. മോദി-അമിത് ഷാ കൂട്ടുകെട്ട് ആസൂത്രിതമായി നടപ്പാക്കുന്ന ഇത്തരം നീക്കങ്ങളില്‍ അതൃപ്തനായ ചൗഹാനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് കോണ്‍ഗ്രസ് നീക്കം തുടങ്ങിയതിന്റെ ഭാഗമാണ് കൂടിക്കാഴ്ചയെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ യുവ മുഖങ്ങളില്‍ പ്രമുഖനായ ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യ രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയുടെ വിശ്വസ്തനാണ്. തിരക്കിട്ട പരിപാടികള്‍ക്കിടയിലും ചൗഹാനെ സന്ദര്‍ശിക്കാനും ദീര്‍ഘനേരം ചര്‍ച്ച നടത്താനും സിന്ധ്യയെടുത്ത തീരുമാനം രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകന്‍മാര്‍ ആശ്ചര്യത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. എന്നാല്‍ കൂടിക്കാഴ്ചക്ക് ശേഷം മാധ്യമങ്ങളെ കണ്ട നേതാക്കള്‍ സൗഹൃദ സന്ദര്‍ശനം മാത്രമാണെന്നും രാഷ്ട്രീയ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടന്നിട്ടില്ലെന്നും പറഞ്ഞു.

മധ്യപ്രദേശ്, ഛത്തീസ്ഗഡ്, രാജസ്ഥാന്‍ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങില്‍ സ്ഥാനമൊഴിയുന്ന മുഖ്യമന്ത്രിമാര്‍ക്ക് അര്‍ഹിക്കുന്ന പരിഗണന നല്‍കിയാണ് രാഹുല്‍ താരമായത്. മുന്‍ ബി.ജെ.പി മുഖ്യമന്ത്രിമാരെ ചടങ്ങില്‍ പങ്കെടുപ്പിച്ച രാഹുല്‍ അവരെ വെറും കാഴ്ച്ചക്കാരായി നിര്‍ത്താതെ വേദിയില്‍ അര്‍ഹിക്കുന്ന സ്ഥാനം നല്‍കി. പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടിയുടെ അധ്യക്ഷനായിരിക്കെ ആറാമത്തെ വരിയിലെ കാഴ്ചക്കാരനായി റിപ്പബ്ലിക്ദിന പരേഡില്‍ തന്നെ ഒതുക്കിയ കേന്ദ്രസര്‍ക്കാരിനോടും ബി.ജെ.പിയോടും രാഹുലിന്റെ മികച്ച പ്രതികരണം കൂടിയായി ഇത്.

ബി ജെ പിയില്‍നിന്ന് തങ്ങള്‍ നേരിട്ട പരിഹാസം അതേ നാണയത്തില്‍ തിരിച്ച് നല്‍കാതെ പുതിയ പാഠം പകര്‍ന്ന് നല്‍കുകയും ഒപ്പം കോണ്‍ഗ്രസിന് ഇനിയും ബാല്യമുണ്ടെന്ന് രാജ്യത്തെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുകയുമാണ് രാഹുലിന്‍റെ നേതൃത്വം.

മധ്യപ്രദേശില്‍ മുഖ്യമന്ത്രി കമല്‍നാഥും ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യയും ഒരുമിച്ചാണ് ബിജെപി നേതാവും മധ്യപ്രദേശ് മുന്‍ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ ശിവ്‌രാജ്‌സിങ് ചൗഹാനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാനെത്തിയത്. ചടങ്ങു തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്‍പ് രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയും അദ്ദേഹത്തിനു കൈകൊടുത്തു സ്വീകരിച്ചു. മുഖ്യമന്ത്രി കമല്‍നാഥിനും ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യയ്ക്കുമൊപ്പം കൈ ചേര്‍ത്തുപിടിച്ചു പൊക്കി ഫോട്ടോക്കും പോസ് ചെയ്താണ് ചൗഹാന്‍ മടങ്ങിയത്.

അണികള്‍ നിറഞ്ഞ കയ്യടിയും നല്‍കി. ഛത്തീസ്ഗഡിലും സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ മുഖ്യമന്ത്രി രമണ്‍ സിങ്ങിനു കൈകൊടുത്താണ് രാഹുല്‍ സംസാരിച്ചത്. മാത്രമല്ല, സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിനു മുന്നോടിയായി രമണ്‍ സിങ്ങിനെ വേദിയില്‍ വെച്ച് നിയുക്ത മുഖ്യമന്ത്രി കൂടിയായ ഭൂപേഷ് ബാഗെല്‍ ആശ്ലേഷിക്കുക കൂടി ചെയ്തു. വിജയത്തിനുചുക്കാന്‍ പിടിച്ച കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷന്‍ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി തന്നെയായിരുന്നു ചടങ്ങുകളിലെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം. തങ്ങളുടെ പല നല്ല പദ്ധതികളും അവര്‍ ഉപേക്ഷിച്ചെങ്കിലും ബിജെപി തുടങ്ങിവെച്ച ഗുണപരമായ പദ്ധതികള്‍ തുടരുമെന്ന് രാജസ്ഥാന്‍ മുഖ്യമന്ത്രി അശോക് ഗെലോട്ട് പ്രഖ്യാപിച്ചതും പ്രതിപക്ഷ ബഹുമാനത്തിന്റെ ഉത്തമ മാതൃകയായി.

രാജസ്ഥാന്‍ മുന്‍മുഖ്യമന്ത്രി വസുന്ധര രാജയെ ചുംബിക്കുന്ന മധ്യപ്രദേശ് കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷനും എംപിയുമായ ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യയുടെ ചിത്രങ്ങളും ചര്‍ച്ചയായി. രാഹുല്‍, വസുന്ധര രാജെയെയും അവര്‍ അശോക് ഗലോട്ടിനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തത് മോദി-അമിത്ഷാ കൂട്ടുകെട്ട് ഇതുവരെ പിന്തുടര്‍ന്ന പ്രതിപക്ഷ ഇകഴ്ത്തലുകള്‍ക്ക് തീര്‍ത്തും വിരുദ്ധമാണ്. ബി ജെ പി തുടങ്ങിവച്ച നല്ല പദ്ധതികള്‍ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുമെന്നായിരുന്നു മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത ഗലോട്ട് പറഞ്ഞത്.

പ്രതിപക്ഷമായ കോണ്‍ഗ്രസിനെ രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തും പരിഹസിക്കാന്‍ ലഭിക്കുന്ന അവസരങ്ങളൊന്നും പാഴാക്കാത്ത ബി ജെ പിയ്ക്ക് ഇത് പുതിയ പാഠമാകും. കോണ്‍ഗ്രസ് മുക്ത ഭാരതം എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തോടെ അധികാരത്തിലെത്തിയ ബി ജെ പി, തങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കാത്ത ബഹുമാനമാണ് രാഹുലിന്‍റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കോണ്‍ഗ്രസ് തിരിച്ച് നല്‍കുന്നത്.

ഇലക്ഷന്‍ ഫലം പുറത്തു വന്ന സാഹചര്യത്തില്‍ കോണ്‍ഗ്രസിനു തന്നെയാണ് മുന്‍തൂക്കമെങ്കിലും സര്‍ക്കാരുണ്ടാക്കാനുള്ള മുന്‍കരുതലുകളെല്ലാം കോണ്‍ഗ്രസ് തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിനായി രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയുടെ നിര്‍ദേശ പ്രകാരം കെ സി വേണുഗോപാല്‍ രാജസ്ഥാനിലെത്തി..

സ്വതന്ത്രന്മാരെക്കൂടി കൂടെക്കൂട്ടി സര്‍ക്കാരുണ്ടാക്കാനാണ് കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ ശ്രമം. ഇതിനായി സച്ചിന്‍ പൈലറ്റ് സ്വതന്ത്രരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച തുടങ്ങി. ഒറ്റയ്ക്കു രാജസ്ഥാന്‍ ഭരിക്കാനുളള ഭൂരിപക്ഷം കോണ്‍ഗ്രസിനു ലഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുണ്ടെന്നും, എന്നാലും ഭരണത്തിലേറുമ്പോള്‍ എല്ലാ ബിജെപി വിരുദ്ധരെയും കൂടെക്കൂട്ടണമെന്നാണ് ആഗ്രഹവുമെന്ന് സച്ചിന്‍ പറഞ്ഞു.