‘ബുദ്ധമതത്തെ തകര്‍ക്കാന്‍ ചൈന ശ്രമിക്കുകയാണ്. എങ്കിലും ബുദ്ധമതം ഇവിടെ നലനില്‍ക്കുന്നു. ചൈനയിലും ബുദ്ധമത വിശ്വസികള്‍ ഉണ്ട്. ആരെങ്കിലും ദ്രോഹിക്കുന്നത് ആരുടെയും മതത്തെ അപകടത്തിലാക്കില്ല. ഇന്നും ചൈനയിലെ ബുദ്ധമത അനുയായികള്‍ ബുദ്ധനു മുന്നില്‍ പ്രാര്‍ഥിക്കുകയാണ്’ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

ദലൈ ലാമയുടെ ബോധഗയയിലെ സന്ദര്‍ശന സ്ഥലത്തുനിന്ന് കഴിഞ്ഞ ദിവസം ചൈനീസ് ചാരവനിതയെ പൊലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്ത വാര്‍ത്ത പുറത്ത് വന്നിരുന്നു.

പണ്ഡിറ്റ് നെഹ്‌റു മികച്ചയാളായിരുന്നു. ഒട്ടേറെ അനുഭവ സമ്പത്തുള്ള വ്യക്തി. ബുദ്ധിമാനും. എന്നാല്‍, ചില നേരങ്ങളില്‍ തെറ്റുകള്‍ സംഭവിക്കാറുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യ സംസ്‌കാരം ഫ്യൂഡല്‍ വ്യവസ്ഥയെക്കാള്‍ മഹത്തരമാണ്. ചില രാജ്യങ്ങളില്‍ ഇപ്പോഴും ഫ്യൂഡല്‍ വ്യവസ്ഥയാണ്. കുറച്ചു ആളുകള്‍ മാത്രം അധികാരം കൈവശപ്പെടുത്തുന്ന ഫ്യൂഡല്‍ സമ്പ്രദായം അപകടകരമാണ്.

1959 മാര്‍ച്ച് 17ന് തനിക്ക് രാജ്യം വിട്ടു പോകേണ്ടി വന്നു. ചൈനീസ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയില്‍ പെടാതെ ഇന്ത്യയിലാണെത്തിയതെന്നും ദലയ്‌ലാമ പറഞ്ഞു. തന്റെ സമാധാനപരമായ നീക്കങ്ങളെ പലപ്പോഴും ഇല്ലാതാക്കാന്‍ ചൈന ശ്രമം നടത്തി. 16-ാം വയസില്‍ സ്വാതന്ത്ര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു. 24-ാം വയസിലെത്തിയപ്പോള്‍ രാജ്യം നഷ്ടമായി. വര്‍ഷങ്ങളായി കടുത്ത ത്യാഗങ്ങളും മാനസിക സംഘര്‍ഷങ്ങളും കടന്നാണ് ജീവിതം മുന്നോട്ട് പോകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

റോഹിന്‍ഗ്യന്‍ അഭയാര്‍ത്ഥി പ്രശ്‌നത്തില്‍ ആദ്യമായി പ്രതികരണവുമായി തിബത്തന്‍ ആത്മീയ നേതാവ് ദലൈലാമ. ഇപ്പോള്‍ ബുദ്ധനുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ മ്യാന്മറിലെ മുസ്്‌ലിംകളെ സഹായിക്കുമായിരുന്നു എന്നാണ് ലാമയുടെ പ്രതികരണം. ‘മുസ്്‌ലിംകളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ജനങ്ങള്‍ ബുദ്ധനെ ഓര്‍ക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആ പാവപ്പെട്ട മുസ്്‌ലിംകളെ തീര്‍ച്ചയായും സഹായിക്കുമായിരുന്നു ബുദ്ധന്‍. ഞാന്‍ വളരെ ദുഃഖിതനാണ്’ – അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. നേരത്തെ, നിങ്ങളുടെ മൗനത്തിന് വലിയ വിലയാണ് നല്‍കേണ്ടി വരുന്നത് എന്ന് മറ്റൊരു നൊബേല്‍ സമ്മാന ജേതാവ് ഡെസ്മണ്ട് ടുട്ടു പ്രതികരിച്ചിരുന്നു.