ശക്തമായ ത്രികോണമത്സരം നടക്കുന്ന ഡല്‍ഹിയില്‍ വന്‍ വിജയം ആവര്‍ത്തിക്കാനാണ് ആം ആദ്മി പാര്‍ട്ടിയുടെ ശ്രമം. അട്ടിമറിയാണ് കോണ്‍ഗ്രസും ബിജെപിയും ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്നത്. അതേസമയം അരവിന്ദ് കെജ്‌രിവാള്‍ എന്ന ഒറ്റ വ്യക്തിയില്‍ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആയിരുന്നു ആം ആദ്മി പാര്‍ട്ടിയുടെ പ്രചാരണം. സൗജന്യ പ്രഖ്യാപനങ്ങള്‍ തന്നെയായിരുന്നു ആം ആദ്മി പാര്‍ട്ടിയുടെ പ്രചാരണ ആയുധം. യമുനയില്‍ ബിജെപി വിഷം കലര്‍ത്തുന്നു എന്നതടക്കമുള്ള ഗൗരവതരമായ നിരവധി ആരോപണങ്ങള്‍ കെജ്‌രിവാള്‍ ഉയര്‍ത്തി.

മദ്യനയ അഴിമതി, കെജ്‌രിവാളിന്റെ ആഡംബര ബംഗ്ലാവ് തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തുകയും, കൂടുതല്‍ സൗജന്യ വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചും ആണ് കോണ്‍ഗ്രസും ബിജെപിയും ആം ആദ്മി പാര്‍ട്ടിയെ നേരിട്ടത്. ഇതിന് പുറമേ ബജറ്റിലെ ആദായനികുതി ഇളവ് പ്രഖ്യാപനം ഡല്‍ഹിയിലെ വോട്ടര്‍മാരെ സ്വാധീനിച്ച പ്രതീക്ഷയിലാണ് ബിജെപി. അതേസമയം ദലിത് ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകള്‍ ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് കോണ്‍ഗ്രസ് മുന്നോട്ടുപോയത്.

ഡല്‍ഹിയില്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം ആവേശഭരിതമായിരുന്നു. മൂന്നാംവട്ടം അധികാരത്തില്‍ തുടരാന്‍ ആം ആദ്മി പാര്‍ട്ടിയും, അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാന്‍ കോണ്‍ഗ്രസും ബിജെപിയും കടുത്ത പോരാട്ടത്തിലാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍, പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ കുംഭമേളയിലെ പുണ്യസ്‌നാനം ഗംഭീരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം എന്ന് തന്നെ പറയേണ്ടി വരും.

മാധ്യമങ്ങളില്‍ വലിയ പ്രചാരം നേടാനായിരിക്കും മോദിയുടെ ഈ സന്ദര്‍ശനം. കഴിഞ്ഞ പാര്‍ലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്‍പ് കന്യാകുമാരിയില്‍ ധ്യാനമിരുന്ന മോദി, ഇപ്പോള്‍ കുംഭസ്‌നാനത്തിലൂടെ വീണ്ടും ഹിന്ദുത്വ ഭാവത്തില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മധ്യവര്‍ഗ്ഗത്തിന് വേണ്ടി നികുതി ഇളവുകള്‍ പ്രഖ്യാപിച്ച ബിജെപി, ഹിന്ദുത്വ ബഹുമതിയെ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ നീക്കവും ഇതോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നുവെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര്‍ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

ഡല്‍ഹി മണ്ഡലത്തിലെ സ്ത്രീകള്‍ക്ക് പ്രതിമാസം 2500 രൂപ പണമായി നല്‍കുന്നതായുള്ള തീരുമാനം, എല്ലാ ഡല്‍ഹി ഉപഭോക്താക്കള്‍ക്കും 25 ലക്ഷത്തിന്‍റെ സൗജന്യ ആരോഗ്യ ഇന്‍ഷുറന്‍സ് നല്‍കുന്നതായുള്ള തീരുമാനം, വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയെങ്കിലും തൊഴില്‍ നേടാത്ത യുവാക്കളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി പ്രതിമാസം 8500 രൂപ പണമായി നല്‍കുക,  500 രൂപക്ക് ഗ്യാസ് സിലിണ്ടർ കൂടാതെ സൗജന്യ റേഷന്‍ കിറ്റ് നല്‍കുന്നതിനുള്ള തീരുമാനം, എല്ലാ ഡല്‍ഹി നിവാസികള്‍ക്കും 300 യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി സൗജന്യമായി ലഭ്യമാക്കുക തുടങ്ങിയവയാണ് 5 പ്രധാന ഉറപ്പുകള്‍. കൂടാതെ, പല സാമൂഹിക മേഖലകളിലായി മറ്റും വലിയ മാറ്റങ്ങള്‍ക്കും വഴിയൊരുക്കാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്.

കോണ്‍ഗ്രസ് അധികാരത്തില്‍ വന്നാല്‍, ജാതി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സര്‍വേ നടത്തുകയും, അതിന്‍റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ സംവരണ പദ്ധതികള്‍ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്യും എന്ന് അറിയിച്ചു. ഡല്‍ഹിയില്‍ സ്‌കൂള്‍ കുട്ടികള്‍ക്ക് സൗജന്യ ബസ് യാത്ര, വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്ക് സൗജന്യ ലാപ്‌ടോപ്പുകള്‍, വിദ്യാര്‍ത്ഥികളുടെ ഫീസ് കുറയ്ക്കുക, അംഗനവാടി, ആശ വര്‍ക്കര്‍മാരുടെ വേതനം ഉയര്‍ത്തുന്നതിനുള്ള തീരുമാനം, കൂടാതെ ഭിന്നശേഷിക്കാര്‍ക്ക് 4% സംവരണം എന്നിവ ഏർപ്പെടുത്തും. അഗ്‌നിപഥ് പദ്ധതി പിന്‍വലിക്കാനുള്ള ആവശ്യവും, വീരമൃത്യു വരിച്ച സൈനികരുടെ കുടുംബങ്ങള്‍ക്ക് 2 കോടി രൂപ വീതം സഹായം നല്‍കാനുള്ള തീരുമാനവും പാർട്ടി എടുത്തു.

ഒപ്പം പൂര്‍വാഞ്ചലുകള്‍ക്കായി പുതിയ വികസന പദ്ധതികള്‍, ഛഠ് പൂജയ്ക്ക് പൊതു അവധി, യമുനാ നദിയില്‍ ആധുനിക ഘാട്ട് സ്ഥാപിക്കല്‍,  ട്രാന്‍സ്‌ജെന്‍ഡര്‍ സമൂഹത്തിനുള്ള ഹോസ്റ്റലുകള്‍, ശൗചാലയങ്ങള്‍ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കും. കൂടാതെ ദിന്നശേഷിക്കാർക്കും മുതിർന്ന പൗരൻമാർക്കും ട്രാൻസ്ജെണ്ടറുകൾക്കും പ്രതിമാസം 5000 രൂപ പെൻഷനും നല്‍കും. പൊതുജനോപയോഗത്തിന് പൊതുജന സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ സൗജന്യ ഇന്‍റര്‍നെറ്റ് സേവനം ലഭ്യമാക്കും. കോണ്‍ഗ്രസ് പാര്‍ട്ടി പ്രധാനമായി, ജനങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി പുതിയ വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നതോടെ, 2025 ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ശക്തമായ വിജയം നേടുമെന്ന് തന്നെ പ്രതീക്ഷിക്കാം. 5 പ്രധാന ഉറപ്പുകൾ അടക്കം 219 വാഗ്ദാനങ്ങളാണ് ഉള്ളത്.

ക്ലിനിക്കുകള്‍, ആരോഗ്യ സംവിധാനം, വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനം, പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നല്‍കിയ മേഖലകള്‍ എല്ലാം ജനങ്ങള്‍ക്കുള്ള വാഗ്ദാനങ്ങളാണ്. അടുത്ത ദിവസങ്ങളില്‍ ഡല്‍ഹിയിലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിക്കും.

മണ്ഡലത്തിലെ റോഡുകള്‍ പ്രിയങ്കാ ഗാന്ധിയുടെ കവിള്‍ പോലെയാക്കുമെന്നുള്ള വിവാദ പരാമര്‍ശത്തിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ മുഖ്യമന്ത്രിക്കെതിരെയും അദ്ദേഹം തിരിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. സ്വന്തം പിതാവിനെപോലും മാറ്റിയ വ്യക്തിയാണെന്നായിരുന്നു അതിഷിക്കെതിരായ പരാമര്‍ശം. എണ്‍പതുകഴിഞ്ഞ, പരസഹായമില്ലാതെ നടക്കാന്‍പോലും കഴിയാത്ത തന്റെ പിതാവിനെതിരെയുള്ള പരാമര്‍ശത്തില്‍ രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം ഇത്രത്തോളം തരംതാഴ്ന്നുവെന്നത് വിശ്വസിക്കാന്‍ കഴിയുന്നില്ലെന്നായിരുന്നു നിറകണ്ണുകളോടെയുള്ള അവരുടെ പ്രതികരണം. സംസ്ഥാനത്തിനുമേലുള്ള പ്രത്യേക അധികാരമുപയോഗിച്ച് ഡല്‍ഹിയെ ഞെക്കിഞെരുക്കുന്ന കാഴ്ച്ചക്കാണ് ഇക്കഴിഞ്ഞ അഞ്ചുവര്‍ഷക്കാലം രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. ക്രമസമാധാനചുമതല ദുരുപയോഗം ചെയ്ത് എല്ലാമേഖലയിലും വരിഞ്ഞുമുറുക്കുകയും ഫെഡറല്‍ സംവിധാനത്തെ കാറ്റില്‍ പറത്തുകയും ചെയ്ത കേന്ദ്രം മുഖ്യമന്ത്രിയെയും ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയെയും ജയിലിലിടാന്‍പോലും മടികാണിച്ചില്ല. മുഖ്യമന്ത്രി കാരാഗൃഹത്തിനുള്ളില്‍ കിടന്ന് ഭരണം നടത്തുന്ന അഭൂതപൂര്‍വമായ കാഴ്ച്ചക്കും ഇക്കാലയളവില്‍ ഡല്‍ഹി സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയുണ്ടായി. ആകെയുളള 70 നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളില്‍ 62 ഉം നേടി അധികാരത്തിലേറിയ ഒരു സര്‍ക്കാറിനെയാണ് രാഷ്ട്രീയ വിരോധംകൊണ്ട് ഇത്തരത്തില്‍ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കിക്കളഞ്ഞത്. ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ രാജ്യത്താകമാനം തിരിച്ചടിയേറ്റപ്പോള്‍ സംസ്ഥാനത്ത് മുന്‍തൂക്കം നേടാന്‍ ബി.ജെ.പിക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു.

കോണ്‍ഗ്രസും ആംആദ്മിയും ഒരുമിച്ച് മത്സരിച്ചിട്ടും ആകെയുള്ള ഏഴുസീറ്റുകളും നേടാന്‍ അവര്‍ക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു. അതേ സമയം പാര്‍ലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിലുണ്ടായ മുന്നേറ്റം ശേഷം നടന്ന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില്‍ നിലനിര്‍ത്താന്‍ കഴിയാത്തത് ജനവിധി അട്ടിമറിക്കപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടാണെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസത്തിലാണ് കോണ്‍ഗ്രസുള്ളത്. വോട്ടിങ് യന്ത്രങ്ങളില്‍ പ്രകടമാകുന്നു. കണക്കിലെ പൊരുത്തക്കേടുകള്‍ വ്യക്തമായി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടും മുഖവിലക്കെടുക്കാന്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്‍ തയാറാകാത്തതിനെ തുടര്‍ന്ന് നിയമപോരാട്ടത്തിലാണ് പാര്‍ട്ടിയുള്ളത്. വോട്ടിങ് യന്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളെകുറിച്ചുള്ള മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകരുടെ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് കൃത്യമായ ഉത്തരം നല്‍കാന്‍ ഇന്നലെയും കമ്മീഷന് സാധിച്ചില്ല എന്നത് ആശങ്കാജനകം തന്നെയാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെതിരെയുള്ള ആരോപണങ്ങള്‍ വേദനാജനകമാണെന്ന വൈകാരിക പ്രതികരണമാണ് കമ്മീഷനില്‍ നിന്നുണ്ടായിരിക്കുന്നത്. ബി.ജെ.പിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയപോരാട്ടം നടത്തുമ്പോഴും സംഘ്പരിവാറിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക സമീപനങ്ങളോട് ആംആദ്മി പാര്‍ട്ടി പുലര്‍ത്തുന്ന ആഭിമുഖ്യം മതേതര വിശ്വാസികള്‍ക്ക് പലപ്പോഴും ധര്‍മസങ്കടം സമ്മാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാനത്ത് പൊലീസിനെ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തിയ ന്യൂനപക്ഷ വേട്ടക്കെതിരായ ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീര്‍ക്കുന്നതില്‍ ഭരണകൂടം പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നത് യാഥാര്‍ത്ഥ്യം മാത്രമാണ്.

70 നിയമസഭ സീറ്റുകളിലേക്ക് നടക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ 12 എണ്ണം സംവരണസീറ്റുകളാണ്. സജ്ജീകരിച്ച 13,033 പോളിങ് ബൂത്തുകളിലും ക്യാമറസംവിധാനമുണ്ടാകും. 70 ബൂത്തുകള്‍ പൂര്‍ണമായും വനിത ഉദ്യോഗസ്ഥരായിരിക്കും കൈകാര്യംചെയ്യുക. 2.08 ലക്ഷം പുതിയ വോട്ടര്‍മാരാണ് ഡല്‍ഹിയിലുള്ളതെന്നും മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണര്‍ അറിയിച്ചു.

തീയതി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അട്ടിമറിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉണ്ടായിരുന്ന ആരോപണങ്ങള്‍ക്ക് മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണര്‍ മറുപടി നല്‍കി. തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളെല്ലാം സുതാര്യമാണെന്നും ഇ.വി.എം. അട്ടിമറി ആരോപണങ്ങള്‍ കോടതി തള്ളിയതാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ചോദ്യംചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ജനാധിപത്യത്തിലുണ്ട്. എന്നാല്‍, അടിസ്ഥാന രഹിതമായ പ്രചാരണങ്ങള്‍ ശരിയല്ല. വോട്ടര്‍മാരെല്ലാം നല്ല ധാരണയുള്ളവരാണ്. കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില്‍ വന്ന ഫലങ്ങള്‍ വ്യത്യസ്തമാണ്. 2020 മുതല്‍ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ വ്യത്യസ്ത പാര്‍ട്ടികളാണ് വലിയകക്ഷികളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതെന്നും മുഖ്യതിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണര്‍ പറഞ്ഞു.