നിയമങ്ങള്‍ പിന്‍വലിക്കണം എന്നാവശ്യപ്പെട്ടുള്ള പ്ലക്കാര്‍ഡുകളും യോഗ വേദിയില്‍ കര്‍ഷകര്‍ ഉയര്‍ത്തി. നിശ്ചയിച്ചതിലും 40 മിനിറ്റ് വൈകിയാണു ചര്‍ച്ച തുടങ്ങിയത്. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷായുമായി ചര്‍ച്ച നടത്തിയ ശേഷമാണ് കേന്ദ്രമന്ത്രിമാരായ നരേന്ദ്ര സിങ് തോമര്‍, പിയൂഷ് ഗോയല്‍ എന്നിവര്‍ വിജ്ഞാന്‍ ഭവനിലെത്തിയത്. 40 കര്‍ഷക സംഘടനാ പ്രതിനിധികളാണ് ചര്‍ച്ചയില്‍ പങ്കടുത്തത്.

മൂന്ന് കാര്‍ഷിക നിയമങ്ങളും പിന്‍വലിക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തില്‍ ഉറച്ചു നില്‍ക്കുമെന്നു ചര്‍ച്ചയ്ക്കു മുമ്പ് കര്‍ഷകര്‍ മാധ്യമങ്ങളോടു പറഞ്ഞിരുന്നു. നിയമങ്ങളില്‍ ഭേദഗതി വരുത്താമെന്ന പതിവു വാഗ്ദാനം നല്‍കാനാണു കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഭാവമെങ്കില്‍ പ്രക്ഷോഭം തുടരും. റിപ്പബ്ലിക് ദിനത്തില്‍ സമാന്തര പരേഡ് നടത്താനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളുമായി മുന്നോട്ടു പോകുമെന്നും കര്‍ഷകര്‍ അറിയിച്ചു.

നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ തെറ്റായ നയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവരെ അര്‍ബന്‍ നക്‌സലുകളെന്നും ഭീകരവാദികളെന്നും ഖാലിസ്ഥാന്‍ വാദികളെന്നും മുദ്രകുത്തുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കര്‍ഷകര്‍ക്കെതിരായ നിയമം ഭരണവര്‍ഗ ഗൂഢാലോചനയാണ്. കര്‍ഷകരെ സംബന്ധിച്ച വിഷയം ഒന്നുകില്‍ കര്‍ഷകര്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടണം. അല്ലെങ്കില്‍ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിദഗ്ധര്‍ പറയണം. എന്നാല്‍ പാര്‍ലമെന്റ് പോലും സമ്മേളിക്കാതെ തന്നിഷ്ടപ്രകാരം നിയമം അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കുകയാണ് കേന്ദ്രം ചെയ്യുന്നത്. ഇത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ല.

ഇത്തരമൊരു നിയമം കൊണ്ടുവരാന്‍ സര്‍ക്കാറിന് അധികാരവും അവകാശവുമില്ല. ബിജെപി സര്‍ക്കാര്‍ രാജ്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോവുകയാണ്. ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ട നിയമങ്ങള്‍ അട്ടിമറിക്കുകയാണ്. ജനങ്ങള്‍ക്ക് വലുത് ദേശീയപ്രസ്ഥാനം ഉയര്‍ത്തിക്കൊണ്ടുവന്ന ആശയങ്ങളാണ്. കര്‍ഷക സമരം ഷാഹിന്‍ബാഗ് മോഡലിനെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നു. സ്ത്രീകള്‍ അഭിമാനത്തോടെയാണ് ഈ സമരത്തില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നത്.

ആറു മാസത്തേക്കുള്ള ഭക്ഷണം കരുതിയാണ് അവര്‍ സമരഭൂമിയിലെത്തിയത്. അവര്‍ കൊടും ശൈത്യത്തില്‍ പിടഞ്ഞുവീണ് മരിക്കുന്നു. ഏതാനും പേര്‍ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. എന്നാല്‍ ഇതൊരു സമാധാനപരമായ സമരാണ്. മാതൃകാപരമായ സമരമാണ്. അവരുടേത് ന്യായമായ ആവശ്യങ്ങളാണ്. സി.എ.സി.പിയുടെ ശിപാര്‍ശകള്‍ നടപ്പിലാക്കണമെന്നും സ്വാമിനാഥന്‍ ശുപാര്‍ശകള്‍ പരിഗണിക്കണമെന്നുമാണ് അവര്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. ഡോ. എസ്എസ് ജോഷി റിപ്പോര്‍ട്ട് അടിസ്ഥാനമാക്കി നയം രൂപീകരിക്കണമെന്നാണ് അവര്‍ സര്‍ക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.

കര്‍ഷകര്‍ക്ക് ന്യായവില നല്‍കിയാല്‍ പോരാ, താങ്ങുവില തന്നെ നല്‍കണം. അതൊരു നയമാണ്. ആ നയമാണ് നിയമമായി മാറേണ്ടത്. കര്‍ഷകരുടെ ഉല്‍പന്നങ്ങള്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഏറ്റെടുക്കണം. അതിന് മുടന്തന്‍ ന്യായങ്ങള്‍ പറഞ്ഞിട്ട് കാര്യമില്ല. സ്റ്റോറേജ് ഇല്ലെന്നാണ് പറയുന്നത്. ഇത്രവലിയ ഒരു രാജ്യത്തിന് സ്റ്റോറേജ് സംവിധാനം ഇല്ലെങ്കില്‍ അതുണ്ടാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. നിയമസഭ ചേരാന്‍ അനുമതി നിഷേധിച്ച ഗവര്‍ണര്‍ക്കെതിരെ ശക്തമായ പരാമര്‍ശം പ്രമേയത്തില്‍ ഉണ്ടാവണമെന്നും അദ്ദേഹം സര്‍ക്കാറിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഈ വര്‍ഷത്തെ അവസാന മന്‍ കീ ബാത്ത് നടക്കുന്ന ഞായറാഴ്ച പാത്രംകൊട്ടി പ്രതിഷേധിക്കാനാണ് കര്‍ഷകസംഘടനകളുടെ തീരുമാനം. ഡല്‍ഹി-യു.പി. അതിര്‍ത്തികളിലും കൂടുതല്‍ കര്‍ഷകരെത്തി. കേന്ദ്രവുമായുള്ള ചര്‍ച്ച പരാജയപ്പെട്ടാല്‍ 30-ന് കുണ്ട്ലി-മനേസര്‍-പല്‍വല്‍ ദേശീയപാതയില്‍ ട്രാക്ടര്‍ റാലി നടത്തുമെന്ന് കര്‍ഷകനേതാക്കള്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

പുതുവത്സരാഘോഷം കര്‍ഷകര്‍ക്കൊപ്പം ആഘോഷിക്കാനും നേതാക്കള്‍ അഭ്യര്‍ഥിച്ചു. കേന്ദ്രസര്‍ക്കാരിനേതിരുള്ള വന്‍പ്രക്ഷോഭം അന്നേദിവസം നിശ്ചയിക്കുമെന്നും നേതാക്കള്‍ വാര്‍ത്താസമ്മേളനത്തില്‍ അറിയിച്ചു. പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ ദേശീയപാതകളില്‍ ടോളുകള്‍ ബലം പ്രയോഗിച്ചു തുറക്കുന്ന ഇപ്പോഴത്തെ സമരം ഞായറാഴ്ചയ്ക്കുശേഷവും തുടരാനാണ് കര്‍ഷകരുടെ തീരുമാനം.

”കർഷകർ, ഇടനിലക്കാർ, ചെറുകിട വ്യാപകാരികൾ, തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ എന്നിവർ കേന്ദ്ര സർക്കാറിനെതിരെ ജനാധിപത്യ രീതിയിൽ പ്രതിഷേധിക്കുകയാണ്​. ബിജെപി സെക്രട്ടറിയെന്ന നിലയിലും കോർ കമ്മറ്റി അംഗമെന്ന നിലയിലും ഞാൻ അവർക്ക്​ പിന്തുണയുമായി ശബ്​ദമുയർത്തിയിട്ടുണ്ട്​. പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന ദേശീയ നേതാക്കളോട്​ ഞാൻ കർഷകരുടെ പ്രശ്​നങ്ങൾ കേൾക്കാനും ഗുണാത്മകമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും നിർദേശിച്ചിരുന്നു. പക്ഷേ അവർ ചെവികൊണ്ടില്ല. കർഷകർക്ക്​ പിന്തുണയുമായി ബിജെപി സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കോർകമ്മറ്റി അംഗം, പ്രാഥമിക അംഗത്വം എന്നിവ ഞാൻ രാജിവെക്കുന്നു” – ബിജെപി സംസ്ഥാന നേതൃത്വത്തിന്​ നൽകിയ കത്തിൽ കാങ്​ എഴുതി.

പഞ്ചാബ്​ ബിജെപി പഞ്ചാബികൾക്കുള്ളതല്ല. അവർക്ക്​ സംസ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച്​ ചിന്തയില്ല. എല്ലാവരും മോദി എപ്പോഴും ശരിയെന്ന്​ പറഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്​. ഒരു ബിജെപി നേതാവ്​ താൻ പാകിസ്​താൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുകയാണെന്ന രീതിയിലും എന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി – കാങ്​ പിസിസി ന്യൂസിനോട്​ പ്രതികരിച്ചു.

അതേസമയം കാങിന്റെ രാജിയെക്കുറിച്ച്​ അറിയില്ലെന്ന്​ ബിജെപി സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്‌
അശ്വനി ശർമ പ്രതികരിച്ചു. ഞാൻ ഈ വാർത്ത പത്രങ്ങളിലൂടെയാണ്​ അറിഞ്ഞത്​. എനിക്ക്​ രാജിക്കത്ത്​ ലഭിക്കുവോളം വിഷയത്തിൽ പ്രതികരിക്കാനല്ലെന്നും ശർമ അറിയിച്ചു.

കാര്‍ഷിക നിയമത്തിനെതിരെ പ്രക്ഷോഭം നടത്തുന്നവരെ തീവ്രവാദികളുമായി ഉപമിച്ചായിരുന്നു കങ്കണയുടെ ട്വീറ്റ്. അഭിഭാഷകനായ എല്‍. രമേഷാണ് ട്വീറ്റിനെതിരെ കോടതയില്‍ പരാതി നല്‍കിയിരുന്നത്. ക്യാതസാന്ദ്ര പൊലീസ് സ്റ്റേഷന്‍ ഇന്‍സ്‌പെക്ടര്‍ക്കാണ് എഫ്‌ഐആര്‍ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്ത് അന്വേഷണം നടത്താന്‍ കോടതി നിര്‍ദേശം നല്‍കിയത്.

‘പ്രധാനമന്ത്രി മോദി ജി, ഉറങ്ങുന്നവരെ ഉണര്‍ത്താന്‍ കഴിയും, തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട ഒരാള്‍ക്ക് കാര്യങ്ങള്‍ പറഞ്ഞ് മനസ്സിലാക്കി കൊടുക്കാന്‍ കഴിയും, എന്നാല്‍ മനസിലാകാത്ത പോലെ അഭിനയിക്കുന്നവരെ എന്തു ചെയ്യാനാണ്. സി.എ.എ കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിക്ക് പോലും ഇവിടെ പൗരത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇതേ തീവ്രവാദികളാണ് അന്ന് ഇവിടെ രക്തപ്പുഴയൊഴുക്കിയത്.’ എന്നായിരുന്നു സെപ്തംബര്‍ 21ന് കങ്കണ ട്വീറ്റ് ചെയ്തത്.

ട്വീറ്റിനെതിരെ വ്യാപക പ്രതിഷേധം ഉയര്‍ന്നതോടെ നടി പരാമര്‍ശങ്ങള്‍ പിന്‍വലിച്ചിരുന്നു. കാര്‍ഷിക മേഖലയില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഈയിടെ പാസാക്കിയ നിയമത്തിനിതെരെ പ്രതിഷേധം നടത്തുന്ന കര്‍ഷര്‍ക്കെതിരെയായിരുന്നു കങ്കണയുടെ ട്വീറ്റ്.

നൂറ് കണക്കിന് പൊലീസുകാരെ അണിനിരത്തിയാണ് ഹരിയാന സര്‍ക്കാര്‍ റാലി തടഞ്ഞത്. എന്നാല്‍ പിന്‍മാറില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച രാഹുല്‍ ഗാന്ധി അതിര്‍ത്തിയില്‍ കാത്തിരുന്നു. ‘അതിര്‍ത്തി തുറന്നാല്‍ ഞാന്‍ സമാധാനപരമായി യാത്ര തുടരും. അല്ലെങ്കില്‍ സമാധാനപരമായി അതിര്‍ത്തിയില്‍ കാത്തിരിക്കും’-രാഹുല്‍ പറഞ്ഞു.

കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ പാസാക്കിയ കാര്‍ഷിക ബില്ലുകള്‍ക്കെതിരെയാണ് രാഹുല്‍ ഗാന്ധി ട്രാക്ടര്‍ റാലി സംഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഞായറാഴ്ചയാണ് റാലി ആരംഭിച്ചത്. ഹരിയാനയില്‍ രണ്ട് റാലികളെ രാഹുല്‍ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സംസാരിക്കും. കോണ്‍ഗ്രസ് അധികാരത്തിലെത്തിയാല്‍ കാര്‍ഷിക ബില്ലുകള്‍ ചവറ്റുകൊട്ടയിലേക്ക് വലിച്ചെറിയുമെന്ന് രാഹുല്‍ ഗാന്ധി നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

ഹത്രാസ് സംഭവത്തില്‍ യുപി-കേന്ദ്രസര്‍ക്കാറുകളെ പ്രതിക്കൂട്ടില്‍ നിര്‍ത്തിയ ശേഷമാണ് രാഹുല്‍ വീണ്ടും കളത്തിലിറങ്ങുന്നത്. കര്‍ഷക ബില്ലിലെ കാര്‍ഷിക വിരുദ്ധ നിലപാടുകള്‍ പരമാവധി ജനങ്ങളിലെത്തിക്കുകയാണ് കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഗാന്ധി ജയന്തി ദിനത്തില്‍ പാര്‍ട്ടി അധ്യക്ഷ സോണിയാ ഗാന്ധി പുറത്തിറക്കിയ കുറിപ്പിലും കാര്‍ഷിക ബില്ലിനെതിരെയുള്ള രാജ്യവ്യാപക പ്രക്ഷോഭം തുടരുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് ട്വിറ്ററിലിട്ട കുറിപ്പില്‍ അനീതിക്കു മുമ്പില്‍ മുട്ടുമടക്കില്ല എന്നാണ് രാഹുലിന്റെ പ്രതികരണം.

പഞ്ചാബില്‍ മുഖ്യമന്ത്രി അമരീന്ദര്‍ സിങിനൊപ്പം ട്രാക്ടര്‍ റാലികളിലും പ്രതിഷേധ സംഗമങ്ങളിലും രാഹുല്‍ പങ്കെടുക്കും. പഞ്ചാബിനു പുറമേ, മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങൡ നിന്നുള്ളവരും പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലേക്ക് രാഹുല്‍ എത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

കഴിഞ്ഞ ദിവസം ഹത്രാസിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കിടെ രാഹുലിനെയും പ്രിയങ്കയെയും യുപി പൊലീസ് അറസ്റ്റു ചെയ്തത് വലിയ വിവാദങ്ങള്‍ക്ക് വഴിവച്ചിരുന്നു. ഈ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തില്‍ പഞ്ചാബിലേക്കുള്ള രാഹുലിന്റെ യാത്രയെയും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര്‍ കൗതുകപൂര്‍വ്വമാണ് ഉറ്റു നോക്കുന്നത്.

വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി രമേഷ് പൊഖ്‌റിയാല്‍ അവതരിപ്പിച്ച ദ ഇന്ത്യന്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌സ് ഓഫ് ഇന്‍ഫര്‍മേഷന്‍ ടെക്‌നോളജി ലോസ് (ഭേദഗതി) ബില്‍ ആണ് ആദ്യത്തേത്. ചെറു ചര്‍ച്ചയ്ക്ക് ശേഷമാണ് ബില്‍ പാസാക്കിയത്. എന്‍ഡിഎ എംപിമാര്‍ ബില്ലിനെ പിന്തുണച്ചു. പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ബഞ്ചുകള്‍ കാലിയായിരുന്നു.

രണ്ടാമത്തെ ബില്‍ ദ എസന്‍ഷ്യല്‍ കമ്മോഡീറ്റീസ് (ഭേദഗതി) ബില്‍ ആയിരുന്നു, കാര്‍ഷിക ബില്ലിലെ മൂന്നാമത്തേത്. എഐഎഡിഎംകെ, ബിജെഡി, തമിഴ് മാനില കോണ്‍ഗ്രസ്, ടിഡിപി കക്ഷികള്‍ ഈ ചര്‍ച്ചയില്‍ പങ്കെടുത്തു. മനുഷ്യനിര്‍മിത ദുരന്തങ്ങള്‍ക്ക് കര്‍ഷകര്‍ക്ക് വ്യവസ്ഥ ചെയ്ത നഷ്ടപരിഹാരം കൂട്ടണമെന്ന് ബിജെഡിയുടെ അമര്‍ പട്‌നായിക് ചര്‍ച്ചയ്ക്കിടെ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

രണ്ടു ബില്ലും സെലക്ട് കമ്മിറ്റിക്കു വിടണമെന്ന് ഡിഎംകെയിലെ തിരുച്ചി ശിവ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാല്‍ സഭാ നടപടികള്‍ ഡിഎംകെ ബഹിഷ്‌കരിച്ചതു കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രമേയം പരിഗണിച്ചില്ല.

ബാങ്കിങ് ആന്‍ഡ് റെഗുലേഷന്‍ (ഭേദഗതി) ബില്‍ ആണ് മൂന്നാമത്തെത്. കമ്പനീസ് ആക്ട്, നാഷണല്‍ ഫോറന്‍സിക് സയന്‍സ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ബില്‍, രാഷ്ട്രീയ രക്ഷാ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ബില്‍, ദ ടാക്‌സേഷന്‍ ആന്‍ഡ് അതര്‍ ലോസ് (റിലാക്‌സേഷന്‍ ആന്‍ഡ് അമന്‍ഡ്‌മെന്റ് ഓഫ് സെര്‍ട്ടര്‍ പ്രൊവിഷന്‍സ്) ബില്‍ എന്നിവയാണ് മറ്റുള്ളവ.

തിടുക്കപ്പെട്ട് ബില്‍ പാസാക്കുന്ന സര്‍ക്കാര്‍ നടപടിക്കെതിരെ മുതിര്‍ന്ന മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകന്‍ രാജ്ദീപ് സര്‍ദേശായി അടക്കമുള്ളവര്‍ രംഗത്തു വന്നു. ചോദ്യോത്തര വേളയില്ലാത്ത, ചര്‍ച്ചയില്ലാത്ത ഒരു പാര്‍ലമെന്റ് നികുതിദായകരുടെ പണത്തില്‍ വേണോ എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം. ഇത്തരം സുപ്രധാന ബില്ലുകള്‍ സ്റ്റാന്‍ഡിങ് കമ്മിറ്റിക്കു വിട്ട് സമഗ്രമായ ചര്‍ച്ചയാണ് വേണ്ടെന്ന് മറ്റൊരു മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തകന്‍ ജെ ഗോപീകൃഷ്ണന്‍ പറഞ്ഞു.

പ്രധാന ബില്ലുകള്‍ സ്റ്റാന്‍ഡിങ് കമ്മിറ്റിക്ക് വിടണമെന്ന് പ്രതിപക്ഷം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു എങ്കിലും ചെവിക്കൊള്ളാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. കാര്‍ഷിക ബില്‍ പാസാക്കുന്നതിനിടെ രാജ്യസഭയില്‍ നാടകീയ സംഭവവികാസങ്ങളാണ് അരങ്ങേറിയിരുന്നത്.

എന്നാല്‍ ചിത്രത്തിലുള്ളത് കൃഷി സ്ഥലമല്ല ഒരു പാര്‍ക്കാണ് എന്നാണ് ആരോപണമുയരുന്നത്. വ്യത്യസ്ത കര്‍ഷകരെ ചിത്രത്തില്‍ കാണിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാം ഒരു പാര്‍ക്കില്‍ നിന്ന് തന്നെ എടുത്തതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. ബിജെപി അനുകൂലികളെ പാര്‍ക്കിലെത്തിച്ച് കാര്‍ഷിക ബില്ലിനെ അനുകൂലിക്കുന്ന കര്‍ഷകരെന്ന വ്യാജേന ഫോട്ടോയെടുത്ത് പ്രചരിപ്പിക്കുകയാണ് എഎന്‍ഐ ചെയ്തതെന്നാണ് വിമര്‍ശനം.

The fact that ANI & other boot lickers trying to portray that the Farmer bill is pro-farmer creates more doubts than the bill itself.#FarmBill2020 https://t.co/Ds0p0pUwh5

— Stop Hindi Imposition (@BengaluruDiary) September 22, 2020

ചിത്രത്തിലുള്ളവരെല്ലാം യുപി, മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ളവരാണ്. എന്നാല്‍ കാര്‍ഷിക ബില്ലിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം നടക്കുന്ന പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള കര്‍ഷകരെവിടെ എന്നും വിമര്‍ശകര്‍ ചോദിക്കുന്നു. മോദി സര്‍ക്കാറിനെ ന്യായീകരിക്കാന്‍ എഎന്‍ഐ നടത്തിയ പിആര്‍ നാടകത്തിനെതിരെ വലിയ വിമര്‍ശനമാണ് ഉയരുന്നത്.

സഭാധ്യക്ഷന്റേത് ചട്ടങ്ങളുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമാണ് എന്ന് നിയമവിദഗദ്ധര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. സുഹൃദ് കക്ഷികളായ ബിജെഡി ടിആര്‍എസ് അടക്കം മിക്ക കക്ഷികളും ബില്‍ സെലക്ട് കമ്മിറ്റിക്ക് വിടണമെന്ന ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ അധ്യക്ഷന്‍ ശബ്ദ വോട്ടില്‍ ഉറച്ചു നില്‍ക്കുകയായിരുന്നു. പ്രതിപക്ഷ അംഗങ്ങളുടെ മൈക്കും ഓഫാക്കിയിരുന്നു.

ശബ്ദ വോട്ടിനിടാമെന്ന ചെയര്‍മാന്റെ തീരുമാനം പ്രതിപക്ഷം എതിര്‍ത്തു. വോട്ടിനിടണമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ ആവശ്യം. എന്നാല്‍ സഭാ ചെയര്‍മാന്‍ അതിനു തയ്യാറായില്ല. ശബ്ദ വോട്ടിനിടുന്നത് ഏതെങ്കിലും ഒരു അംഗം എതിര്‍ത്താല്‍ പിന്നീട് ഡിവിഷന്‍് (ഇലക്ട്രോണിക്/പേപ്പര്‍ ബാലറ്റ് വോട്ടിങ്) വേണമെന്നാണ് സഭാ ചട്ടത്തിലെ 252 വകുപ്പ് അനുശാസിക്കുന്നത്.

ഇതേക്കുറിച്ച് ചോദിച്ച വേളയില്‍, പ്രതിപക്ഷത്തോട് സീറ്റുകളിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകാന്‍ സഭാധ്യക്ഷന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നും അതു ചെയ്യാത്തത് കൊണ്ടാണ് ശബ്ദ വോട്ടിനിട്ടത് എന്നും പാര്‍ലമെന്ററി കാര്യ മന്ത്രി മുഖ്താര്‍ അബ്ബാസ് നഖ്‌വി പറഞ്ഞു.

വോട്ടിനിടാത്ത സഭാധ്യക്ഷന്റെ നടപടി പാര്‍ലെന്ററി ജനാധിപത്യത്തിന് കത്തിവയ്ക്കുന്നതു പോലെയാണ് എന്നാണ് തൃണമൂല്‍ അംഗം ഡെറക് ഒബ്രയാന്‍ കുറ്റപ്പെടുത്തിയത്. ഇത്തരം കാര്യങ്ങള്‍ നടക്കുമ്പോള്‍ പ്രതിപക്ഷം കൈയും കെട്ടി നോക്കി നില്‍ക്കുമെന്ന് കരുതേണ്ട. അതു കൊണ്ടാണ് പ്രതിഷേധിച്ചത്. സര്‍ക്കാറിനെതിരെ വോട്ടു ചെയ്യാത്ത ടിആര്‍എസും ബിജെഡിയും ബില്‍ സെലക്ട് കമ്മിറ്റിക്ക് വിടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. സര്‍ക്കാറിന് അവരുടെ അംഗബലത്തില്‍ വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതു കൊണ്ടാണ് അവര്‍ വോട്ടു ചെയ്യാന്‍ സമ്മതിക്കാതിരുന്നത്- അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.

അണ്ണാ ഡിഎംകെ, ടിആര്‍എസ്, ബിജെഡി തുടങ്ങിയ കക്ഷികള്‍ ബില്ലിനെ ഉപരിസഭയില്‍ എതിര്‍ത്തത് ബിജെപിയില്‍ ഞെട്ടലുണ്ടാക്കി. നേരത്തെ ബില്ലില്‍ പ്രതിഷേധിച്ച് എന്‍ഡിഎയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സഖ്യകക്ഷിയായ ശിരോമണി അകാലിദള്‍ അവരുടെ മന്ത്രിയെ രാജിവപ്പിച്ചിരുന്നു.

ദ ഫാര്‍മേഴ്‌സ് പ്രൊഡ്യൂസ് ട്രേഡ് ആന്‍ഡ് കൊമേഴ്‌സ് (പ്രൊമോഷന്‍ ആന്‍ഡ് ഫെസിലിറ്റേഷന്‍), ദ ഫാര്‍മേഴ്‌സ് (എംപവര്‍മെന്റ് ആന്‍ഡ് പ്രൊട്ടക്ഷന്‍) അഗ്രിമെന്റ് ഓണ്‍ പ്രൈസ് അഷുറന്‍സ് ആന്‍ഡ് ഫാം സര്‍വീസ് ബില്ലുകളാണ് ഞായറാഴ്ച സഭ പാസാക്കിയത്.

ബില്‍ അവതരണത്തിനിടെ രാജ്യസഭയില്‍ പ്രതിഷേധിച്ച എട്ട് എംപിമാരെ സഭയില്‍ നിന്ന് സസ്‌പെന്‍ഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കെ.കെ.രാഗേഷ്, സഞ്ജയ് സിങ്, രാജീവ് സത്‌വ, ഡെറിക് ഒബ്രിയാന്‍, റിപ്പുന്‍ ബോര, ദോള സെന്‍, സെയ്ദ് നാസര്‍ ഹുസ്സൈന്‍, എളമരം കരീം എന്നീ എട്ട് എംപിമാരെ ഒരാഴ്ചത്തേക്കാണ് സസ്‌പെന്‍ഡ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.