കേരളീയം പോലെ നവകേരള സദസുമായി സര്‍ക്കാര്‍ വരികയാണ്. നവകേരള സദസ് സി.പി.എമ്മിന്റെയും എല്‍.ഡി.എഫിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രചരണ പരിപാടിയാണ്. പാര്‍ലമെന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അടുത്തിരിക്കെ രണ്ടര വര്‍ഷം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയ മുഖ്യമന്ത്രിയും മന്ത്രിമാരും ജനങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകുമെന്നാണ് പറയുന്നത്. അതിനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം അവര്‍ക്കുണ്ട്. പക്ഷെ അത് സര്‍ക്കാര്‍ ചെലവില്‍ വേണ്ട. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചരണം സി.പി.എമ്മിന്റെയും എല്‍.ഡി.എഫിന്റെയും ചെലവിലാണ് നടത്തേണ്ടത്. എല്ലാ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളോടും സഹകരണബാങ്കുകളോടും പണം നല്‍കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. നൂറു കണക്കിന് കോടി രൂപയാണ് സര്‍ക്കാര്‍ നവകേരള സദസിന്റെ പേരില്‍ സാധാരണക്കാരുടെ നികുതിയില്‍ നിന്നും തട്ടിയെടുക്കുന്നത്. ഇ.ഡി കേരളത്തില്‍ വ്യത്യസ്ത നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. കേരളത്തില്‍ നടത്തിയ ഒരു അന്വേഷണവും എങ്ങും എത്തിയില്ല. പ്രധാന നേതാക്കളിലേക്ക് ഒരു അന്വേഷണവും എത്തുന്നില്ല. സ്വര്‍ണക്കള്ളക്കടത്ത്, ലൈഫ് മിഷന്‍ കേസുകള്‍ പാതിവഴിയില്‍ അവസാനിപ്പിച്ചു. കരുവന്നൂരിലെ അന്വേഷണവും ആവിയായി പോകും. സര്‍ക്കാരിനെ സഹായിക്കുന്ന സമീപനമാണ് കേരളത്തില്‍ ഇ.ഡി സ്വീകരിക്കുന്നത്. മാസപ്പടി ആരോപണത്തില്‍ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കലാണ് നടന്നത്. എന്നിട്ടും കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ അന്വേഷിക്കേണ്ട ഇ.ഡി അതേക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചില്ല. ഇ.ഡി കേരളത്തില്‍ പക്ഷപാതത്തോടെയാണ് പെരുമാറുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സംസ്ഥാനത്ത് ഗുരുതര സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതിയില്‍ സമ്മതിച്ചെങ്കിലും അത് അംഗീകരിക്കാന്‍ മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് മടിയാണ്. കേരളം ഇതുവരെ കാണാത്ത ഭയനാകമായ ധനപ്രതിസന്ധിയാണ് നിലനില്‍ക്കുന്നത്. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ കടത്തിലേക്കാണ് കേരളം കൂപ്പുകുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പെന്‍ഷന്‍ ആറ് മാസമായി കൊടുക്കാത്തത് കൊണ്ടാണ് 80 വയസുള്ള വയോധികമാര്‍ക്ക് അടിമാലിയില്‍ പിച്ചയെടുക്കേണ്ടി വന്നത്. ഇപ്പോള്‍ സി.പി.എം സൈബര്‍ സെല്ലുകള്‍ ആക്രമിക്കുന്നത് 80 വയസു കഴിഞ്ഞ ഈ പാവം സ്ത്രീകളെയാണ്. ആ അമ്മമാരുടെ വീട് ആക്രമിച്ചെന്ന പരാതി അന്വേഷിക്കണം. ഒരു ലക്ഷം പേരാണ് പെന്‍ഷന്‍ പരിഷ്‌ക്കരണ കുടിശിക കിട്ടാതെ മരിച്ചു പോയത്. കേന്ദ്രത്തില്‍ നിന്ന് പണം കിട്ടാത്തത് കൊണ്ടാണെന്നാണ് സര്‍ക്കാര്‍ പറയുന്നത്. കേന്ദ്രത്തില്‍ നിന്നും പണം കിട്ടാത്തത് കൊണ്ട് മാത്രമല്ല സംസ്ഥാനത്ത് ധനപ്രതിസന്ധിയുണ്ടായത്. അഞ്ച് വര്‍ഷമായി ജി.എസ്.ടി കോമ്പന്‍സേഷന്‍ കിട്ടുന്നില്ലെന്ന് പറയുന്ന സര്‍ക്കാര്‍ ജനങ്ങളെ വിഡ്ഢികളാക്കുകയാണ്. വാറ്റും ജി.എസ്.ടിയും വന്നപ്പോള്‍ അഞ്ച് വര്‍ഷത്തേക്ക് മാത്രമെ കോമ്പന്‍സേഷന്‍ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. 2022 ജൂണില്‍ ജി.എസ്.ടി കോമ്പന്‍സേഷന്‍ കാലാവധി അവസാനിച്ചു. കേരളമായിരുന്നു ജി.എസ്.ടിയില്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ വരുമാനം ഉണ്ടാക്കേണ്ട സംസ്ഥാനം. എന്നാല്‍ ജി.എസി.ടിക്ക് അനുരോധമായി നികുതി ഭരണസംവിധാനം പുനസംഘടിപ്പിക്കാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഇതുവരെ തയാറായിട്ടില്ല. ജി.എസ്.ടി വകുപ്പില്‍ നൂറു കണക്കിന് ജീവനക്കാര്‍ ഇപ്പോഴും വെറുതെയിരിക്കുകയാണ്. നികുതി പിരിക്കേണ്ട ഇന്റലിജന്‍സ് അഡീ. കമ്മിഷണറെക്കൊണ്ട് മുഖ്യമന്ത്രിയും ധനകാര്യമന്ത്രിയും കേരളീയത്തിന് പണം പിരിപ്പിച്ചു. നികുതി വെട്ടിപ്പുകാരെ പിടിക്കേണ്ട ഇന്റലിജന്‍സ് അഡീ. കമ്മിഷണര്‍ അവരെ സ്വാധീനിച്ചും ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും കേരളീയത്തിന് പണം ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. നിയമവിരുദ്ധമായ പ്രവര്‍ത്തനം നടത്തിയ ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ ശക്തമായ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ധനപ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണം നികുതി പിരിക്കാത്തതാണ്. രാജ്ഭവനില്‍ പോലും ഭക്ഷണം വാങ്ങാന്‍ പണമില്ല. ഓഫീസുകളില്‍ സ്റ്റാമ്പ് വാങ്ങാന്‍ പണമില്ല. പഞ്ചായത്തുകള്‍ക്കുള്ള മെയിന്റനന്‍സ് ഗ്രാന്റ് നല്‍കാതെയാണ് അവരില്‍ നിന്നും പണം വാങ്ങുന്നത്. ഒരു മര്യാദയും ഇല്ലാതെയാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെക്കൊണ്ട് പണപ്പിരിവ് നടത്തിക്കുകയാണ്. ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഉപയോഗിച്ച് പണപ്പിരിവ് നടത്തി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചരണം നടത്തുന്ന കേരളത്തിലെ ആദ്യ സര്‍ക്കാര്‍ എന്ന ഖ്യാതി പിണറായി സര്‍ക്കാരിനാണ്. യു.ഡി.എഫ് ഭരിക്കുന്ന തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ സര്‍ക്കാരിന്റെ ധൂര്‍ത്തിന് ഒരു കാരണവശാലും പണം നല്‍കില്ല. ഇത് സംബന്ധിച്ച മുന്നണി നിലപാട് യു.ഡി.എഫ് കണ്‍വീനര്‍ പ്രഖ്യാപിക്കുമെന്ന് പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

അതേസമയം കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരുമായുള്ള ചര്‍ച്ചയില്‍ പങ്കെടുക്കുന്ന കാര്യത്തില്‍ തീരുമാനം എടുക്കാന്‍ കര്‍ഷക സംഘടനകളുടെ നിര്‍ണായക യോഗം നാളെ ചേരും. ഉച്ചക്ക് രണ്ടു മണിക്ക് സിംഗുവിലാണ് യോഗം ചേരുക. സമരത്തിലുള്ള എല്ലാ സംഘടനകളും യോഗത്തില്‍ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് സമരസമിതി അറിയിച്ചു.

നേരത്തെ, ലോക്ക്ഡൗണ്‍ കാലത്ത് നടന്ന കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ മരണത്തിലും വിവരങ്ങളില്ലെന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ പാര്‍ലമെന്റിനെ അറിയിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് കര്‍ഷക ആത്മഹത്യയിലും സര്‍ക്കാര്‍ ഉരുണ്ടു കളിക്കുന്നത്.

2019ലെ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം രാജ്യത്ത് 10281 പേരാണ് ആത്മഹത്യ ചെയ്തത്. 2018ല്‍ 10357 പേരും. രാജ്യത്തെ മൊത്തം ആത്മഹത്യയില്‍ 7.4 ശതമാനവും നടക്കുന്നത് കര്‍ഷക ആത്മഹത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്.

പനമരം: കടബാധ്യതയെ തുടര്‍ന്ന് വിഷം കഴിച്ച് ആത്മഹത്യക്ക് ശ്രമിച്ച കര്‍ഷകന്‍ മരിച്ചു. നീര്‍വാരം ദിനേശമന്ദിരം ദിനേശന്‍ (52) ആണ് മരിച്ചത്. വെള്ളിയാഴ്ച വൈകിട്ട് വീടിനുള്ളില്‍ വിഷം കഴിച്ച് അവശനിലയില്‍ കണ്ടെത്തിയ ദിനേശനെ മാനന്തവാടി ജില്ലാ ആസ്പത്രിയിലെത്തിച്ചെങ്കിലും ഇന്നലെ രാവിലെ മരണപ്പെടുകയായിരുന്നു. പനമരം, നീര്‍വാരം എന്നിവിടങ്ങളിലെ നാല് ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിലായി ഹൗസിംഗ് ലോണ്‍ അടക്കം 20 ലക്ഷത്തിലധികം രൂപയുടെ കടബാധ്യതയുള്ളതായി സഹോദരങ്ങള്‍ പറയുന്നു. 4 ഏക്കര്‍ കൃഷിയിടമുള്ള ദിനേശന്റെ വിളകള്‍ എല്ലാം കാട്ടാനയടക്കമുള്ള വന്യമൃഗങ്ങള്‍ നശിപ്പിച്ചതിനെ തുടര്‍ന്ന് വായ്പ്പകള്‍ തിരിച്ചടയ്ക്കാ ന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ലെന്നും പനമരം സര്‍വ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക്, കേരള ഗ്രാമീണ്‍ ബാങ്ക്, കനാറ ബാങ്ക്, കാര്‍ഷിക വികസന ബാങ്ക് എന്നിവിടങ്ങളില്‍ നിന്ന് എടുത്ത വയ്പകള്‍ കുടിശികയായതിനെ തുടര്‍ന്ന് ജപ്തി നോട്ടിസുകളും റിക്കവറി നോട്ടിസുകളും ലഭിച്ചിരുന്നതായും ബന്ധുക്കള്‍ പറഞ്ഞു. പണം അടയ്ക്കാന്‍ മാര്‍ഗമില്ലാതായതോടെ ദിനേശന്‍ നിരാശനായിരുന്നു. ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് പുറമേ സ്വകര്യ വ്യക്തികളില്‍ നിന്നും പലിശക്ക് പണം കടം വാങ്ങിയിരുന്നതായും ബാങ്കുകളില്‍ ദിനേശിന് പുറമേ ഭാര്യ സുജിതകുമാരിയുടെ പേരിലും കടം ഉള്ളതായും സഹോദരന്‍ ദിലീപ് പറഞ്ഞു. മക്കള്‍: സുവിധ, ദര്‍ശന. മരുമകന്‍: മനോജ്,

തൃശിലേരി സര്‍വ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്കില്‍ കൃഷ്ണകുമാറിന് നാലര ലക്ഷം രൂപയുടെ കടബാധ്യതയുണ്ട. ഇതിന് പുറമെ കൃഷിയാവശ്യത്തിനായി പലരില്‍ നിന്നും മൂന്ന് ലക്ഷത്തോളം രൂപ കടമായി വാങ്ങിയിട്ടുമുണ്ട്. ഒന്നേ മുക്കാല്‍ ഏക്കര്‍ സ്ഥലമുള്ള ഇയാള്‍ക്ക് ഇതില്‍ 1.30 ഏക്കറും വലയാണ്. എന്നാല്‍ ഇത്തവണത്തെ കൃഷി വന്‍നഷ്ടമായിരുന്നു. എല്ലാ വര്‍ഷവും കൃഷി ഇറക്കുന്ന കൃഷ്ണകുമാറിന് ഇത്തവണയും വന്‍നഷ്ടം സംഭവിക്കുകയായിരുന്നു. അതേസമയം സര്‍ക്കാരില്‍ നിന്നടക്കം കാര്യമായി സാമ്പത്തികസഹായമൊന്നും കൃഷ്ണകുമാറിന് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് വിവരം.

മൃതദേഹം ജില്ലാ ആസ്പത്രിയില്‍ മോര്‍ച്ചറിയില്‍ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഭാര്യ; രത്‌നമ്മ. മക്കള്‍: സത്യനാഥന്‍, സുരേന്ദ്രന്‍, മഞ്ജുള, പത്മാവതി. മരുമക്കള്‍: പവിത്രന്‍, ആശ, സോമണ്ണന്‍, അണ്ണയ്യന്‍.

കര്‍ഷകരെടുത്ത വായ്പകളില്‍ മേലുള്ള ജപ്തി നടപടികള്‍ക്കുള്ള മൊറോട്ടോറിയം ഡിസംബര്‍ 31 ന് വരെ ദീര്‍ഘിപ്പിക്കാനാണ് മന്ത്രിസഭാ തീരുമാനം. കാര്‍ഷികേതര വായ്പകള്‍ക്കും മൊറോട്ടോറിയം ബാധകമാകും. കാര്‍ഷിക കടാശ്വാസ കമ്മീഷന്റെ പരിധിയില്‍ വാണിജ്യ ബാങ്കുകളെ ഉള്‍പ്പെടുത്തുന്നത് പരിഗണിക്കാനും ഇന്ന് ചേര്‍ന്ന മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തില്‍ തീരുമാനമായി.

12 കോടി കര്‍ഷകരുള്ള രാജ്യത്ത്, അവരുടെ ദുരിതത്തിന് പരിഹാരം കാണാന്‍ മോദി സര്‍ക്കാര്‍ കൊട്ടിഘോഷിച്ച് പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയെങ്കിലും, മാറ്റി വെച്ചത് കേവലം 15,000 കോടി രൂപ മാത്രമാണ്. ഇതാണ് മോദിയെ പരിഹസിക്കാന്‍ രാഹുലിന് കാരണമായത്.

PM’s grand MSP increase is budgeted at just 15,000 Cr. for India’s 120 million farmers; which is like applying a Band-Aid to a massive haemorrhage.

To put this MSP increase in perspective: in Karnataka, we’ve waived small farmer loans of over 34,000 Cr!

Marketing Vs Action. pic.twitter.com/FZFfFTONkJ

— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) July 6, 2018

കര്‍ണാടകയില്‍ കഴിഞ്ഞ ദിവസം കോണ്‍ഗ്രസ്-ജെ.ഡി.എസ് സഖ്യ സര്‍ക്കാറിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റില്‍ കാര്‍ഷിക കടങ്ങള്‍ എഴുതി തള്ളാന്‍ 34,000 കോടി രൂപ വകയിരുത്തിയിരുന്നു. ഇത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് രാഹുലിന്റെ വിമര്‍ശനം. അവസാന വരിയില്‍ ‘വാഗ്ദാനം vs പ്രവര്‍ത്തി ‘ എന്നും രാഹുല്‍ പരോക്ഷമായി വിമര്‍ശിച്ചു.

നാഗ്പൂര്‍ : 2014ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി പ്രധാന മന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി സംഘടിപ്പിച്ച ചായ് പേ ചര്‍ച്ചയില്‍ പങ്കെടുത്ത യുവകര്‍ഷകന്‍ ജീവനൊടുക്കി. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ യുവാത്മല്‍ ജില്ലയിലെ കൈലാസാ(28)ണ് കൃഷിയില്‍ വിളനാശത്തെ തുടര്‍ന്ന് കടംകയറി ജീവനൊടുക്കിയത്. ഇയാളെ കീടനാശിനി കഴിച്ച് മരിച്ച നിലയില്‍ വീട്ടില്‍ നിന്ന് കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു.

കൃഷി ആവിശ്യത്തിനായി സഹകരണ ബാങ്കില്‍ നിന്ന് 3000 രൂപയും സ്വകാര്യ പണമിടപാടുകാരില്‍ നിന്ന് ഒരു ലക്ഷം രൂപയും വായ്പ എടുത്തിരുന്നു. എന്നാല്‍ കനത്ത മഴയില്‍ വിളനാശം നേരിട്ട കൈലാസ് കടുത്ത നിരാശയിലായിരുന്നു എന്ന് സഹോദരന്‍ പറഞ്ഞു. കൂടാതെ സഹോദരിയുടെ വിവാഹം അടുത്തിരിക്കെ ഇതിന് പണം സ്വരൂപിക്കാന്‍ കഴിയാത്തതും ആത്മഹത്യക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചിരിക്കാമെന്ന് ബന്ധുക്കള്‍ പറഞ്ഞു. 2012ല്‍ അച്ഛന്റെ വിയോഗത്തെ തുടര്‍ന്നാണ് സ്വന്തമായുള്ള മൂന്നു ഏക്കര്‍ കൃഷിസ്ഥലത്ത് കൃഷിയിറക്കി കൈലാസ് കുടുംബത്തിന്റെ ഏക വരുമാന ആശ്രയമായത്.

ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ ചായ് പേ കാമ്പെയ്‌നില്‍ മോദി ബി.ജെ.പി ജയിച്ചാല്‍ തന്റെ സര്‍ക്കാര്‍ കര്‍ഷകരുടെ മിത്രമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പു നല്‍കിയിരുന്നു. വിളയുടെ പൂര്‍ണ അവകാരം, വിളകള്‍ക്ക് ന്യായ വില, പലിശ ഇടപാടുകാരില്‍ നിന്ന് സംരക്ഷണം, ഗുണമേന്മയുള്ള വിത്തുകള്‍, വളം, വിളകള്‍ക്ക് ഇന്‍ഷൂറന്‍സ് തുടങ്ങി വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ അന്ന് മോദി വാഗ്ദാനം നല്‍കിയിരുന്നു.

കൈവശഭൂമിക്ക് നികുതി സ്വീകരിക്കാന്‍ വില്ലേജ് അധികൃതര്‍ തയ്യാറാകാത്തതില്‍ മനം നൊന്തായിരുന്നു കര്‍ഷകന്‍ ജോയി ആത്മഹത്യ ചെയ്തത്. വിഷയത്തില്‍ വില്ലേജ് ഓഫീസറോട് അടിയന്തരമായി വിശദീകരണം നല്‍കാന്‍ സംഭവ സ്ഥലം സന്ദര്‍ശിക്കെ കളക്ടര്‍ ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. എന്നാല്‍ വിശദീകരണം തൃപ്തികരമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് സസ്പെന്‍ഷന്‍. സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് റവന്യു മന്ത്രി ഇ ചന്ദ്രശേഖരന്‍ കലക്ടറോട് റിപ്പോര്‍ട്ട് സമര്‍പ്പിക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടതിനെ തുടര്‍ന്നാണ് നടപടി.

വില്ലേജ് ഓഫീസ് കെട്ടിടത്തില്‍ ബുധനാഴ്ചയായിരന്നു കര്‍ഷനായ ജോയി തൂങ്ങി മരിച്ചത്. സംഭവത്തെ തുടര്‍ന്ന നാട്ടുകാര്‍ വന്‍ പ്രതിഷേധത്തിലായിരുന്നു. ജില്ലാ കളക്ടര്‍ നേരിട്ടെത്തി കുറ്റക്കാര്‍ക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കാതെ മൃതശരീരം നീക്കാന്‍ അനുവദിക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലായിരുന്നു പ്രതിഷേധം.

അതേസമയം സംഭവ സ്ഥലം സന്ദര്‍ശിച്ച കലക്ടര്‍ കുറ്റക്കാര്‍ക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കുമെന്നും നികുതി സ്വീകരിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് ഒരാഴ്ചക്കകം തീരുമാനമെടുക്കുമെന്നും കളക്ടര്‍ അറിയിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാല്‍ കൂടുതല്‍ ആവശ്യവുമായി നാട്ടുകാര്‍ പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കുകയായുരുന്നു. തുടര്‍ന്ന് വില്ലേജ് അസിസ്റ്റന്റിനെ ഇന്നു തന്നെ സസ്‌പെന്‍ഡ് ചെയ്യുമെന്നും നികുതി സ്വീകരിക്കാന്‍ ഇന്ന് തന്നെ അവസരമൊരുക്കുമെന്നും കളക്ടര്‍ അറിയിക്കുകയായിരുന്നു.