1959ലെ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം ക്യൂബയുടെ ഭരണം കാസ്‌ട്രോ കുടുംബത്തിന്റെ കൈയിലായിരുന്നു. ഫിദല്‍ കാസ്‌ട്രോ രോഗബാധിതനായതിനെ തുടര്‍ന്ന് 2006ലാണ് സഹോദരന്‍ റൗള്‍ കാസ്‌ട്രോ അധികാരമേറ്റെടുത്തത്. 2008ല്‍ അധികാരം പൂര്‍ണമായും റൗളിന്റെ കൈകളിലെത്തി.

സ്വേച്ഛാധിപതി ഫുള്‍ജെന്‍ഷ്യോ ബാറ്റിസ്റ്റയെ പുറത്താക്കിയ ശേഷം കാസ്‌ട്രോ കുടുംബത്തില്‍ പെടാത്ത രണ്ടുപേര്‍ ഇടക്കാലത്ത് അധികാരത്തിന്റെ തലപ്പത്ത് എത്തിയിരുന്നു.
എന്നാല്‍ ഫിദല്‍ കാസ്‌ട്രോയുടെ മേല്‍നോട്ടത്തിലായിരുന്നു അപ്പോഴും കാര്യങ്ങള്‍. പ്രസിഡന്റ് പദം ഒഴിയുമെങ്കിലും ക്യൂബന്‍ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയുടെ തലപ്പത്ത് 2021 വരെ റൗള്‍ തുടരും.

പ്രസിഡന്റ് മിഗ്വേലിന് പഴയ വിപ്ലവ പാരമ്പര്യമൊന്നുമില്ല. സാമ്പത്തിക മേഖലയില്‍ വന്‍ പരിഷ്‌കരണങ്ങള്‍ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചിരിക്കുന്ന ക്യൂബയില്‍ മിഗ്വേലിന്റെ വരവ് രാഷ്ട്രീയമായ പുതിയ വഴിത്തിരിവുകള്‍ക്ക് കാരണമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. റൗളിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ സാമ്പത്തിക മേഖലയില്‍ സ്വകാര്യവത്കരത്തിന് വാതില്‍ തുറന്നുകൊടുത്തിരുന്നു. ക്യൂബയില്‍ ഇപ്പോള്‍ ആറു ലക്ഷത്തിലേറെ സ്വകാര്യ സംരംഭകരുണ്ട്. സെല്‍ഫോണുകളും കമ്പ്യൂട്ടറുകളും ചുരുക്കം പേരുടെ കൈകളില്‍ ഒതുങ്ങിയിരുന്ന കാലത്തില്‍നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇന്ന് അരക്കോടിയിലേറെ പേരുടെ കൈകളില്‍ മൊബൈല്‍ ഫോണ്‍ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. കൂടാതെ അമേരിക്കയുമായി വ്യാപാര, നയതന്ത്ര ബന്ധം പുനസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

ആണവശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന ബാലാര്‍ട്ട് ക്യൂബന്‍ കൗണ്‍സില്‍ ഓഫ് സ്‌റ്റേറ്റിന്റെ ശാസ്ത്രവിഭാഗം ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്നു. ക്യൂബ അക്കാഡമി ഓഫ് സയന്‍സിന്റെ ഉപാധ്യക്ഷന്‍ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കാസ്‌ട്രോയുടെ മക്കളില്‍ ഏറ്റവും അധികം വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ആളായിരുന്നു ബലാര്‍ട്ട്. മോസ്‌കോയിലായിരുന്നു ബലാര്‍ട്ട് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം നേടിയത്.

കാസ്‌ട്രോയുടെ ആദ്യ ഭാര്യ മിര്‍ത ഡിയാസ് ബലാര്‍ട്ട് ഗുട്ടറസിലാണ് ബലാര്‍ട്ട് ജനിച്ചത്. പിതാവ് ഫിഡല്‍ കാസ്‌ട്രോയുമായി രൂപസാദൃശ്യം ഉള്ളതിനാല്‍ ഫിഡലിറ്റോ എന്നാണ് ബലാര്‍ട്ടിനെ ജനങ്ങള്‍ വിളിച്ചിരുന്നത്.

1926-ല്‍ ഒരു ഭൂവുടമയുടെ മകനായാണ് ഫിദല്‍ കാസ്ട്രോ ജനിച്ചത്. വളരെ ചെറുപ്പത്തില്‍ തന്നെ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് വഴിമാറി നടക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശ്രമത്തില്‍ ഫിദല്‍ രണ്ടുവര്‍ഷത്തോളം ജയിലില്‍ കിടന്നു. പിന്നീട് മെക്സിക്കോയിലേക്ക് കടന്നു. 1956-ല്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിപ്ലവ പോരാട്ടം തുടര്‍ന്നു. ക്യൂബയുടെ പുതിയ ശക്തിയായി 1959-ല്‍ ഫിദല്‍ അധികാരത്തിലെത്തി. ഫുള്‍ജെന്‍സിയോ ബാറ്റിസ്റ്റുെടെ ഏകാധിപത്യത്തെ തകര്‍ത്താണ് ഫിദര്‍ അധികാരത്തിലെത്തിയത്.

1961കളില്‍ ക്യൂബയില്‍ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവര്‍ക്കെതിരായി ഫിദല്‍ വിപ്ലവമാരംഭിച്ചു. അമേരിക്കന്‍ ചാരസംഘടനയോട് അടുപ്പമുള്ളവരായിരുന്നു അവര്‍. എന്നാല്‍ അവര്‍ ഫിദലിനോട് എതിര്‍പ്പുമായി രംഗത്തെത്തിയിരുന്നു.

1962-ല്‍ അമേരിക്കന്‍ പ്രസിഡന്റ് കെന്നഡി ക്യൂബയിലെ സോവിയറ്റ് മിസൈലുകള്‍ ഒഴിവാക്കാന്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി. ഒരുപക്ഷേ ഇതാകാം ഫിദലിന്റെ ജീവിതത്തില്‍ നേരിടേണ്ടി വന്ന ഏറ്റവും വലിയ പരീക്ഷയെന്ന് ചരിത്രകാരന്‍മാര്‍ വിലയിരുത്തുന്നു.

അവസാനം സോവിയറ്റ് നേതാവ് നികിത ക്രുഷ്ചേവും കാസട്രോയും മിസൈലുകള്‍ ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. അത് മറ്റൊരു ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലേക്കെത്തിക്കുന്ന സംഭവമായി മാറി.

ഫിദല്‍ കാസ്ട്രോക്ക് പന്തുകളിയില്‍ പ്രത്യേകമായി താല്‍പ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. 1962-ല്‍ പന്തുകളിയില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഫിദലിനെ നിങ്ങള്‍ക്ക് കാണാം.

ധാരാളം ക്യൂബന്‍ ലിബറലുകള്‍ ഫിദലിനെ ക്രൂരനായ ഏകാധിപതിയായാണ് പരിഗണിച്ചിരുന്നത്.

അമേരിക്കയെ ഭയന്ന് പലരും പലായനം ചെയ്തു. പലപ്പോഴും അപകടകരമായ യാത്രകളിലൂടെയായിരുന്നു പലരും ഒളിച്ചോടിയത്.

എന്നിരുന്നാലും ലോകത്തെ സേവിക്കുന്ന നേതാക്കന്‍മാരില്‍ ഒരാളായി നിലനില്‍ക്കാനുള്ള ഒരു പൊതുപിന്തുണ ഫിദലിന് ലഭിച്ചു.2006-ല്‍ കുടല്‍സംബന്ധമായ രോഗത്തെ തുടര്‍ന്ന് അവശതയിലായി. 2008-ല്‍ ഭരണം സഹോദരന് കൈമാറി അധികാരത്തിന്റെ പടവുകളിറങ്ങുകയായിരുന്നു ഫിദല്‍.

നാലുവര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുശേഷം 2010-ലാണ് പിന്നീട് മറ്റൊരു റാലിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഫിദല്‍ സംസാരിക്കുന്നത്. ശസ്ത്രക്രിയക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതയില്‍ നിന്നുള്ള മോചനമായിരുന്നു ആ പ്രസംഗം. ആഗസ്റ്റിലെ 90-ാം പിറന്നാള്‍ ആഘോഷത്തിനായാണ് അവസാനമായി ഫിദല്‍ വേദിയിലെത്തുന്നത്.

ആത്മാഭിമാനം ചോരാതെ ക്യൂബ നിലനില്‍ക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അതിനു പിന്നിലെ ശക്തി സ്രോതസ്സ് ഫിദല്‍ കാസ്‌ട്രോയല്ലാതെ മറ്റാരുമല്ല. ഭരണതലത്തില്‍ തുടങ്ങി താഴെത്തട്ടില്‍ വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്ന ആരാധകലക്ഷങ്ങള്‍ കാസ്‌ട്രോയെ നെഞ്ചിലേറ്റുന്നതും ഇതേ കാരണത്തില്‍ തന്നെ. പണമോ ഭൗതിക സമ്പത്തോ കാസ്‌ട്രോയെ പ്രചോദിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. വിമര്‍ശകരുടെ കാഴ്ചപ്പാടില്‍ ഫിദല്‍ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനം നടത്തിയ ഏകാധിപതിയായിരുന്നെങ്കിലും ക്യൂബ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തത്വങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അമരക്കാരനായി 1979ല്‍ കാസ്‌ട്രോയെ തെരഞ്ഞെടുത്തത് ഇതിന് തെളിവേകുന്നു. രോഗം ശാരീരികമായി കാസ്‌ട്രോയെ തളര്‍ത്താന്‍ ആരംഭിച്ചതോടെ 2006ല്‍ ക്യൂബയുടെ ഭരണവളയം സഹോദരന്‍ റൗള്‍ കാസ്‌ട്രോക്ക് കൈമാറി.