ഗൗതം അദാനിയുടെ ആസ്പത്രിയില്‍ നടന്ന മരങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് ചോദ്യോത്തരവേളയില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവ് സന്തോക്ബെന്‍ അരേത്യ ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിന് നല്‍കിയ മറുപടിയിലാണ് ഉപമുഖ്യമന്ത്രി നിതിന്‍ പട്ടേല്‍ ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. ഗൗതം അദാനിയുടെ ആസ്പത്രിയില്‍ അഞ്ചുവര്‍ഷത്തിനിടെ ആശുപത്രിയില്‍ 1,018 ല്‍ അധികം കുട്ടികള്‍ മരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയിച്ചത്.

ആരോഗ്യ വകുപ്പും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പട്ടേല്‍ പുറത്തുവിട്ട കണക്കനുസരിച്ച് 2014-15 വര്‍ഷങ്ങളില്‍ 188 കുട്ടികള്‍ക്കും 2015-16 വര്‍ഷങ്ങളില്‍ 187ഉം 2016-17 വര്‍ഷങ്ങളില്‍ 208ഉം 2017-18 ല്‍ 276 ഉം 2018 മുതല്‍ 2019 ഇതുവരെ 159 കുട്ടികള്‍ക്കും ചികിത്സക്കിടെ അദാനിയുടെ ആസ്പത്രിയില്‍വച്ച് ജീവന്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടു.

ആസ്പത്രിയിലെ വിവിധ വകുപ്പുകളിലായി പലകാരണങ്ങള്‍മൂലമാണ് കുട്ടികള്‍ മരിച്ചതെന്നാണ് മരണകാരണമായി ആസ്പത്രി അധികൃതര്‍ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. അഞ്ചുമാസത്തിനുള്ളില്‍ 111 കുട്ടികള്‍ മരിച്ചതായി 2018 മെയ് 20ന് പിടിഐ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. പോഷകാഹാരക്കുറവും ഗര്‍ഭിണികളെ വൈകി ആസ്പത്രിയില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ് മരണകാരണമെന്നായിരുന്നു അന്ന് ആസ്പത്രിയുടെ വിശദീകരണം. അതേസമയം കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ മരണം സംബന്ധിച്ച് ദുരൂഹത തുടരുകയാണ്.

ഗുജറാത്ത് അദാനി ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കല്‍ സയന്‍സസിന്റേതാണ് ആസ്പപത്രി. അദാനി എഡ്യുക്കേഷന്‍ ആന്റ് റിസര്‍ച്ച് ഫൗണ്ടേഷനും സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാറും സംയുക്തമായി തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനമാണ് ഗുജറാത്ത് അദാനി ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കല്‍ സയന്‍സസ്. തുറമുഖം, ഊര്‍ജം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ ബിസിനസ് നടത്തുന്ന ഗൗതം അദാനി നരേന്ദ്ര മോദി പ്രധാനമന്ത്രിയാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ട തോഴനെന്ന നിലയില്‍ പ്രശസ്തനാണ്. മോദി ഗുജറാത്ത് മുഖമന്ത്രിയായിരിക്കെയാണ് അദാനി-മോദി ബന്ധം വാര്‍ത്തകളില്‍ നിറയുന്നത്.
മോദി പ്രധാനമന്ത്രി ആയിട്ടും ബന്ധം ആ ബ്ന്ധം വിട്ടിട്ടില്ലെന്നാണ് റിപ്പോര്‍്ട്ടുകള്‍. ഫോബ്‌സ് മാഗസിന്‍ പുറത്തുവിട്ട ഇന്ത്യയിലെ അതിസമ്പന്നരുടെ ഏറ്റവും പുതിയ പട്ടികയിലും പത്താം സ്ഥാനത്ത് തുടരകയാണ് അദാനി.

സഞ്ജയ് കാക്ടെ തന്നെ നിയോഗിച്ച ആറംഗ സംഘത്തിന്റെ സര്‍വ്വേക്കനുസരിച്ചാണ് പരാമര്‍ശമെന്നതാണ് വസ്തുത. കഴിഞ്ഞ 22 വര്‍ഷമായി ഗുജറാത്തില്‍ ഭരണം കൈയാളുന്നത് ബി.ജെ.പിയാണ്. അവിടെ ശക്തമായ ഭരണവിരുദ്ധ വികാരമുണ്ടെന്നും കാക്ടെ പറഞ്ഞു. ഭരണവിരുദ്ധവികാരം തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ ബാധിക്കും. പാര്‍ട്ടിക്കെതിരായ വികാരത്തിന് ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ സംസ്ഥാനത്തിന് വലിയ വില നല്‍കേണ്ടി വരുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. ജനങ്ങളെ വികാരം കൊള്ളിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങള്‍ നടത്താന്‍ മാത്രമേ പാര്‍ട്ടിക്ക് കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. പോയവര്‍ഷങ്ങളിലെ വികസനം പ്രചാരണ വിഷയമാക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും സഞ്ജയ് കാക്ടെ പറഞ്ഞു.

ഗുജറാത്ത്, ഹിമാചല്‍പ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലെ വോട്ടെണ്ണല്‍ നാളെ നടക്കും. ശക്തമായ മത്സരം നടന്ന ഇരുസംസ്ഥാനങ്ങളിലും അഭിപ്രായസര്‍വ്വേകള്‍ ബിജെപിക്കാണ് മുന്‍തൂക്കം പ്രവചിക്കുന്നത്. ഇരു സംസ്ഥാനങ്ങളിലേയും വിജയം കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷനായി ചുമതലയേറ്റ രാഹുല്‍ഗാന്ധിക്ക് നിര്‍ണ്ണായകമാകും.

അതേസമയം, ഏഴു ബൂത്തുകളില്‍ ഇന്നു റീ പോളിങ് നടക്കും. രണ്ടാം ഘട്ടത്തിലെ ഏഴു ബൂത്തുകളില്‍ ഇന്നു റീപോളിങ് നടക്കും. റീപോളിങിനു കാരണം കമ്മീഷന്‍ ഇതുവരെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. അതേസമയം സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാലാണെന്നാണു വിലയിരുത്തല്‍. ദലിത് നേതാവ് ജിഗ്‌നേഷ് മെവാനി മത്സരിക്കുന്ന വഡ്ഗാമിലെ ചില ബൂത്തുകളിലടക്കമാണു റീപോളിങ്. വിസ്‌നഗര്‍, ബെച്ചറാജി, മൊദാസ, വെജല്‍പൂര്‍, വത്വ,സജമാല്‍പൂര്‍ഖാദിയ, സാല്‍വി, സന്‍ഖേദ തുടങ്ങി പത്ത് പോളിങ് സ്‌റ്റേഷനുകളിലെ വിവിപാറ്റ് രസീതുകള്‍ എണ്ണാനും കമ്മീഷന്‍ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഗാന്ധിനഗറില്‍നിന്ന് എട്ടു മണിക്കൂര്‍ യാത്ര കഴിഞ്ഞ് വെള്ളകീറും മുമ്പെ ബസ് കച്ചിലെ ഭുജിലെത്തി. പുലരുംമുമ്പുള്ള ഭുജ് കാണേണ്ട കാഴ്ചയാണ്. അകലെ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ നിന്ന് പച്ചക്കറിയുമായി വന്ന ലോറികള്‍. കൈവണ്ടികള്‍. വെണ്ട, പയര്‍, ബീന്‍സ്, ക്യാരറ്റ്, കാബേജ്, മുളക്… അറിയാവുന്നതും അറിയാത്തതുമായി പച്ചക്കറികളുടെ കൂമ്പാരം വില്‍ക്കാന്‍ വെച്ചിരിക്കുന്നു. അവയില്‍നിന്ന് പേശിപ്പേശി സാധനം വാങ്ങുന്നവര്‍. മൂക്കുത്തിയും കൈ നിറയെ വളയും കാതില്‍ കമ്മലുമായി അണിഞ്ഞൊരുങ്ങി വന്ന കച്ചവടക്കാരികള്‍. നീളന്‍ ജുബ്ബയും പിരിയന്‍മീശയും തലപ്പാവും വായില്‍ മുറുക്കാനുമിട്ട മെലിഞ്ഞു കൊലുന്നനെയുള്ള ആണുങ്ങള്‍…
വെളിച്ചത്തിന്റെ പരപ്പില്‍ നഗരം തെളിഞ്ഞുവന്നു. പിന്നില്‍ രക്ഷകനെപ്പോലെ ഭുജിയ മല വിരിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. 2001ലെ സര്‍വവും തകര്‍ത്ത ഭൂകമ്പത്തില്‍ നിന്ന് ഈ നഗരം ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ വന്നിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും ചിലയിടത്തെങ്കിലും കാണാം വിറങ്ങലിച്ച ആ ഓര്‍മയുടെ ബാക്കി പത്രങ്ങള്‍.

കച്ചില്‍ നടന്ന നബിദിന റാലി

നബിദിനത്തിന്റെ ആരവമായിരുന്നു രാവിലെ. പ്രധാന നിരത്തു കീഴടക്കിയ ആഘോഷത്തില്‍ നിറയെ ആബാല വൃദ്ധം ജനങ്ങള്‍. പച്ചപ്പതാകയും ബലൂണും ചമയങ്ങളും കൊണ്ടലങ്കരിച്ച വാഹനങ്ങളില്‍ പ്രവാചക പ്രകീര്‍ത്തനങ്ങള്‍. കൃഷിപ്പാടങ്ങളില്‍നിന്ന് ട്രാക്ടറുകള്‍ പോലുമെത്തിയിട്ടുണ്ട് ആഘോഷദിനത്തിനായി. മുപ്പത് ശതമാനത്തോളം മുസ്്‌ലിംകളുള്ള നഗരമാണ് ഭുജ്. അടുത്തുള്ള കടയില്‍ക്കയറി ഒരു ചായക്ക് പറഞ്ഞു. കടുംമസാലച്ചായക്ക് ഏഴു രൂപ. നേരത്തെ ടോക്കണെടുക്കണം. ചായ സോസറിലൊഴിച്ച് കുടിക്കുന്നതാണ് രീതി. രണ്ടു തവണ ഒഴിക്കാനേയുണ്ടാകൂ.
അതിനിടെ മാരുതി ആള്‍ട്ടോയില്‍ ഒരു സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയുടെ പ്രചാരണ പരിപാടി കടന്നു പോയി. ക്രിക്കറ്റ് ബാറ്റാണ് ചിഹ്നം. അകമ്പടി വാഹനങ്ങള്‍ ഒന്നുമില്ല. കൈയില്‍ തോക്കുമേന്തി സദാ ജാഗ്രതയോടെ സൈന്യം. അതിര്‍ത്തി കാക്കുന്ന ബോര്‍ഡര്‍ വിങ് രണ്ടാം ബറ്റാലിയന്റെ ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് ഭുജ്. സുരക്ഷയൊന്നും ഒരു തരിമ്പു പോലും ബാധിക്കാതെ തെരുവിലെല്ലാം പശുക്കളുണ്ട്. നിറയെ ചാണകവും അതിന്റെ രൂക്ഷഗന്ധവും.

തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ മുസ്്‌ലിം വികാരം മനസ്സിലാക്കാന്‍ മേമന്‍ സേട്ട് ഹാജി അബൂബക്കര്‍ ഉസ്മാന്‍ മെമ്മോറിയല്‍ മുസാഫര്‍ ഖാനയിലെത്തി. എവിടെ നിന്നെന്ന ചോദ്യം ആദ്യമെത്തി. കേരളത്തില്‍ നിന്ന് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യാനാണെന്നു പറഞ്ഞതോടെ, ഓഫീസിലിരുന്ന നരച്ച താടിവെച്ച വൃദ്ധന്‍ നീരസം പ്രകടിപ്പിച്ചു. രാഷ്ട്രീയം ഇവിടെയില്ലെന്നും അതെല്ലാം ഈ കോമ്പൗണ്ടിനു പുറത്താണെന്നും പറഞ്ഞ് അയാള്‍ പുറത്തിറക്കി. കടക്ക് പുറത്ത് എന്ന സ്വരമുണ്ടായിരുന്നു ആ വാക്കുകള്‍ക്കുള്ളില്‍.
ബി.ജെ.പി ഓഫീസിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കിടെ ധിന്‍ഗേശ്വര്‍ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തു വെച്ച് 12 വര്‍ഷമായി ബി.ജെ.പിക്കായി മുടങ്ങാതെ പ്രചാരണത്തിനിറങ്ങുന്ന ജോക്കര്‍ എന്ന മധ്യവയസ്‌കനെ കണ്ടു. മുകളിലേക്ക് ചുരുട്ടിവെച്ച നരച്ച മീശ. നല്ല ആകാരം. ബി.ജെ.പി ജയിക്കുമെന്നതില്‍ ജോക്കറിന് സംശയമേതുമില്ല. കൂടുതല്‍ ചോദ്യത്തിന് നില്‍ക്കും മുമ്പെ പ്രചാരണവാഹനത്തിലെ പാട്ടു നിര്‍ത്തി അയാള്‍ റോഡുമുറിച്ചു കടന്നു പോയി. തൊട്ടപ്പുറത്ത് പാതിയോളം വറ്റി ഹമിര്‍സര്‍ തടാകത്തിനരികെയുള്ള ഇരുമ്പു ബെഞ്ചില്‍ നാടോടികള്‍. അതിലെ കുട്ടികളിലൊരാള്‍ മണ്ണ്ില്‍ കിടന്നുരുണ്ട് കരയുന്നു.

ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രചാരണ ബോര്‍ഡ്‌

കുറച്ചു നടന്നാല്‍ കച്ചിലെ ബി.ജെ.പിയുടെ ആസ്ഥാനം. മൂന്നു നിലക്കെട്ടിടത്തിന് താഴെ വാടകയ്ക്ക് കൊടുത്ത കടമുറികള്‍. മുമ്പില്‍ നരേന്ദ്രമോദിയുടെയും അമിത്ഷായുടെയും സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി ഡോ. നീമ ആചാര്യയുടെയും ചിത്രങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞ ഫഌക്‌സ് ബോര്‍ഡുകള്‍. മണ്ഡലത്തില്‍ നീമയുടെ രണ്ടാമങ്കമാണിത്. ആറാഴ്ച മുമ്പ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി കച്ചില്‍ റാലി നടത്തിയതിന്റെ ലക്ഷണം അകത്തെ ഓഫീസിലുണ്ട്.

കയറിച്ചെല്ലുമ്പോള്‍ അകത്തെ മുറിയില്‍ തിരക്കിട്ട ചര്‍ച്ച. കേരളത്തില്‍നിന്നുള്ള പത്രക്കാരനാണെന്നറിയിച്ചപ്പോള്‍ മുകളില്‍ പ്രസിഡണ്ടുണ്ട്, സംസാരിക്കാം എന്ന കരുതല്‍ പുറത്തുവന്നു. പ്രസിഡണ്ട് അപ്പോഴേക്കും പ്രചാരണ സ്ഥലത്തേക്ക് വെച്ചുപിടിച്ചിരുന്നു. രണ്ടാം നിലയിലെ ചുമരില്‍ പ്രചാരണ ബോര്‍ഡുകളില്‍ ഒരിക്കല്‍പ്പോലും കാണാത്ത രണ്ടു ചിത്രങ്ങള്‍ ഇടംപിടിച്ചിരിക്കുന്നു; വാജ്‌പേയിയുടെയും എല്‍.കെ അദ്വാനിയുടെയും. ആരുമില്ലാത്ത തക്കം നോക്കി ആ ചിത്രം പകര്‍ത്താന്‍ ശ്രമിച്ച അതേ വേളയില്‍ ജോലിക്കാരനെത്തി സി.സി.ടി.വി കാണിച്ച് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.

പുറത്ത് ഭുജ് സിറ്റി ബി.ജെ.പി പ്രസിഡണ്ടിനെ കാത്ത് ഇന്നോവ കാര്‍ കിടക്കുന്നു. കാറിലെ ഗ്ലാസില്‍ പാര്‍ട്ടിക്കൊടി പിടിപ്പിക്കവെ ഡ്രൈവര്‍ രാജേന്ദ്രനോട് ചോദ്യമൊന്നു മാറ്റിപ്പിടിച്ചു. ഇത്തവണ ഭൂരിപക്ഷം വര്‍ധിക്കുമോ? അതില്‍ അയാള്‍ക്ക് ഉത്തരമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ജയിക്കുമെന്നതില്‍ സംശയവുമില്ല. അവിടെ നിന്നിറങ്ങി, പിന്നില്‍ രാഹുല്‍ഗാന്ധിയുടെ ചിത്രമുള്ള ഫഌക്‌സ് ഒട്ടിച്ച ഓട്ടോയില്‍ കയറി കോണ്‍ഗ്രസ് ഓഫീസിലേക്ക് വെച്ചുപിടിച്ചു. രാഹുലിന്റെയും സോണിയാഗാന്ധിയുടെയും ഫഌക്‌സ് പതിച്ച ധാരാളം ഓട്ടോകള്‍ നഗരത്തിലുണ്ട്. അറുപതു പിന്നിട്ട തലയില്‍ തൊപ്പിവെച്ച ഡ്രൈവര്‍ മുഹമ്മദ് മുനാഫിന് ഇത്തവണ കോണ്‍ഗ്രസ് ജയിക്കുമെന്നതില്‍ സംശയമില്ല. മോദി ഹിന്ദുക്കള്‍ക്ക് മാത്രമേ വല്ലതും ചെയ്യുന്നുള്ളൂ. ജി.എസ്.ടിയും നോട്ട്ബന്ദിയും സാധാരണക്കാരെ വല്ലാതെ കഷ്ടപ്പെടുത്തി- യാത്രയ്ക്കിടെ അയാള്‍ ഇടതടവില്ലാതെ ബി.ജെ.പിക്കെതിരെ സംസാരിച്ചു.

കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിറ്റി ഓഫീസ്‌

താല്‍ക്കാലികമായി അലങ്കരിച്ചുണ്ടാക്കിയ കോണ്‍ഗ്രസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിറ്റി ഓഫീസില്‍ നല്ല തിരക്കുണ്ട്. രണ്ട് പ്രചാരണ വാഹനങ്ങള്‍ എതിര്‍ദിശകളിലേക്ക് പോകാന്‍ ഒരുങ്ങി നില്‍ക്കുന്നു. സോണിയാഗാന്ധിക്കും രാഹുല്‍ഗാന്ധിക്കുമൊപ്പം സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി ആദം പി ചാക്കിയുടെ ചിത്രങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഹൈക്കോടതിയിലെ അഭിഭാഷകനാണ് ആദം. സര്‍ക്കാര്‍ ആസ്പത്രി അദാനിക്ക് നല്‍കിയ തീരുമാനത്തിനെതിരെയടക്കം സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാറിനെതിരെ നിരവിധ പൊതുതാത്പര്യ ഹര്‍ജികള്‍ ഫയല്‍ ചെയ്ത അഭിഭാഷകന്‍.

വാഹനങ്ങള്‍ക്ക് നിര്‍ദേശം നല്‍കുന്ന ചെറുപ്പക്കാരന്‍ ഹുസൈനോട് കേരളത്തില്‍ നിന്നാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ഇവിടത്തെ പത്രത്തില്‍ വരുമോ? നിങ്ങളുടെ നാട്ടില്‍ വന്നിട്ടെന്ത് കാര്യം എന്ന് അയാളുടെ മറുചോദ്യം. ചെറുഗ്ലാസില്‍ കടുംചായ മോന്തി, ഇത്തവണ ജയിക്കുമോ എന്നു ചോദിച്ചു. ‘ അബ് ബാര്‍ നഹി തോ കിസീ ബാര്‍ നഹി’ എന്ന് ഉത്തരം നല്‍കിയത് ഹുസൈനൊപ്പമുള്ള അംജദ് ഖാനായിരുന്നു. ഇത്തവണ കടുത്ത പോരാട്ടമാണ്, ജയിക്കും എന്ന് കട്ടിക്കണ്ണട കൈകൊണ്ടുയര്‍ത്തി വെച്ച് അയാള്‍ ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഭുജ് ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലത്തിന് കീഴിലുള്ള ഏഴ് നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളില്‍ അഞ്ചിടത്തും ജയിക്കും എന്നായിരുന്നു തൊട്ടടുത്ത വെള്ളക്കസേരയിലിരുന്ന ചെറുപ്പക്കാരന്‍ വിനോദിന്റെ പ്രതികരണം. സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയെപ്പോ വരുമെന്ന ചോദ്യത്തിന് കൃത്യമായ ഉത്തരം കിട്ടാത്തതിനാല്‍ പുറത്തിറങ്ങി. തൊട്ടടുത്ത ടാക്‌സി സ്റ്റാന്‍ഡിലെ തിണ്ണയില്‍ സംസാരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്ന ഗനി ഭായിയോടും രോഹിതിനോടും സംസാരിച്ചു.

ബി.ജെ.പി വരുമെന്ന പ്രതീക്ഷയായിരുന്നു രോഹിതിന്റെ വാക്കുകളില്‍. വോട്ടിങ് മെഷീനിലെ ക്രമക്കേടിനെ കുറിച്ചും ജി.എസ്.ടിയെ കുറിച്ചുമാണ് ഗനി ഭായിക്ക് പറയാനുണ്ടായിരുന്നത്. ഗുജറാത്ത് പിടിക്കുക അത്രയെളുപ്പമാകില്ലെന്ന് ഗനി തറപ്പിച്ചു പറയുന്നു.
2012ല്‍ 15696 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് ഡോ. നീമ വിധാന്‍ സഭ കണ്ട മണ്ഡലമാണിത്. മുസ്്‌ലിംകള്‍ വോട്ടുകള്‍ പരമാവധി സമാഹരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് മുസ്്‌ലിംസ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയെ കളത്തിലിറക്കി കോണ്‍ഗ്രസ് പോരാട്ടം കൊഴുപ്പിക്കുന്നത്. ചെറുകിട – പരമ്പരാഗത കരകൗശല നിര്‍മാതാക്കളും കര്‍ഷകരുമാണ് മുസ്്‌ലിംകളില്‍ മിക്കവരും. മുസ്്‌ലിംകള്‍ക്കെതിരെയുള്ള വോട്ടുകള്‍ ഭിന്നിപ്പിക്കാതെ നിലനിര്‍ത്താന്‍ ബി.ജെ.പി ആവതു ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. അതു കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ഭുജിലെ റാലിയിലെ പ്രസംഗത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും മോദി പാകിസ്താനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്‌നങ്ങ ളും ഭീകരവാദവും പറയാന്‍ വിനിയോഗിച്ചത്.

അഹമ്മദാബാദ് നഗരത്തിലെ ബഹളങ്ങളൊന്നും സബര്‍മതിയിലെ ഗാന്ധി ആശ്രമത്തിലില്ല. മുറ്റത്തെ പച്ചമരങ്ങളില്‍ നിറയെ തത്തകളുടെ കലപില. അവയുടെ ഛായയില്‍ അണ്ണാന്‍കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കുസൃതികള്‍. ആശ്രമം നിറയെ ആളുകള്‍. ഗാന്ധിയുടെ ജീവിതമറിയാനായി വന്നവര്‍. ഭാര്യകസ്തൂര്‍ബയ്‌ക്കൊപ്പം മഹാത്മാഗാന്ധി 12 വര്‍ഷം ജീവിച്ചത് ഇവിടെയാണ് മുപ്പതിലെ ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ ആരംഭമായ ദണ്ഡിമാര്‍ച്ചിന് തുടക്കം കുറിച്ചത് ഇവിടെ നിന്നായിരുന്നു. ചരിത്രത്തിനെല്ലാം സാക്ഷിയായി സബര്‍മതി നദി സ്വച്ഛന്ദം ഒഴുക്കു തുടരുന്നു.

സബര്‍മതി ആശ്രമം

എന്റെ ജീവിതം തന്നെ എന്റെ സന്ദേശം എന്നു പഠിപ്പിച്ച മഹാത്മാവിന്റെ ജീവിതം 250 ലേറെ ചിത്രങ്ങളില്‍ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനു മുമ്പില്‍നിന്ന് സെല്‍ഫിക്ക്‌ പോസ് ചെയ്യുന്ന ചെറുപ്പക്കാര്‍. അതിനിടയിലാണ് വലിയ ജുബ്ബയും പൈജാമയും ധരിച്ചെത്തിയ നാലഞ്ചു വൃദ്ധരെ കണ്ടതാണ്. ബിഹാറികള്‍. ഗാന്ധിയെ കാണാന്‍ മാത്രമെത്തിയവര്‍. മഹാത്മാവിന്റെ ഗാന്ധിപ്രതിമയ്ക്കു മുമ്പില്‍ എല്ലാവര്‍ക്കും ഒരു ഫോട്ടോ വേണമെന്ന നിര്‍ബന്ധം. ഏതോ പഴയ മൊബൈല്‍ ഹാന്‍ഡ്‌സെറ്റില്‍ ആ പടം പകര്‍ത്തി നല്‍കി. അവര്‍ ആ ചിത്രത്തിലെ ഗാന്ധിയുടെ കാല്‍ തൊട്ടുവന്ദിച്ചു. ഗാന്ധി നോട്ടിലെ ചിത്രമായി മാത്രം മാറിയ കാലത്ത് ആ ഗ്രാമീണര്‍ അത്ഭുതക്കാഴ്ചയായി.

രണ്ടു മണിക്കൂറിലെ കാഴ്ചയ്ക്കു ശേഷം ആശ്രമത്തിന് പുറത്തെത്തി. തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ആരവം സബര്‍മതിയുടെ മനസ്സിലുണ്ട്. ‘ഇത്തവണ ബി.ജെ.പി വിയര്‍ക്കും’ മുന്നില്‍ ചര്‍ക്ക വില്‍ക്കുന്ന കേവ് പട്ടേല്‍ പറഞ്ഞു. ഹര്‍ദിക് പട്ടേലിന്റെ ആരാധകനാണ് കേവ്. ഡല്‍ഹിയിലിരിക്കുന്ന മോദി ഇപ്പോള്‍ ഇവിടെക്കിടന്ന് കറങ്ങുന്ന ഹര്‍ദിക് ഇഫക്ട് ആണ് എന്നു കൂടി കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു ആ യുവാവ്. കേവിന്റെ സുഹൃത്ത് നരേഷ് റാത്തോഡിനും സമാന അഭിപ്രായം. താക്കോര്‍ സമുദായാംഗമാണ് നരേഷ്. അല്‍പേഷ് താക്കോറിന്റെ സഹായം ഇത്തവണ കോണ്‍ഗ്രസിന് നേട്ടമാകുമെന്ന് നരേഷ് തറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. ഇതിലൊന്നും വലിയ കാര്യമില്ലെന്ന മട്ടില്‍ ഒരു ചിരി ചിരിച്ച് നരേഷ് പറഞ്ഞു; ‘ഭായി സാബ്, ഏക് ചര്‍ക ലേ ലോ’ – രാഷ്ട്രീയത്തിനും മുകളില്‍ ജീവിതമായിരുന്നു ആ വാക്കുകൡലുണ്ടായിരുന്നത്.

ആശ്രമത്തില്‍ ഗാന്ധിയുടെ മുറി

റോഡിന് കുറുകെ കടന്ന് ഒരു മസാലച്ചായ നുണയവെ അടുത്തിരുന്ന തലപ്പാവുകാരനോട് ചോദിച്ചു. ‘അബ് കി ബാര്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് യാ ബി.ജെ.പി’ (ഇത്തവണ ബി.ജെ.പിയോ കോണ്‍ഗ്രസോ) – അയാള്‍ക്ക് കൃത്യമായ ഒരുത്തരം നല്‍കാനായില്ല. എന്നാല്‍ അടുത്തുണ്ടായിരുന്ന കല്‍പേഷിന് സംശയമൊന്നുമില്ല. ‘മോദി ചല്‍താ ഹെ ഇദര്‍, വോ ജീതേഗാ’ – (മോദിയാണ് കാര്യങ്ങള്‍ നടത്തുന്നത്. മോദി ജയിക്കും’.
ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. ഇത്തവണത്തെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ബി.ജെ.പിക്ക് ഈസിവാക്കോവര്‍ ആകില്ല. ഇതു പറഞ്ഞിരിക്കെ കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ പതാകയും ഹിന്ദി പാരഡി ഗാനവുമായി ഒരു ഓട്ടോ കടന്നു പോയി. 14-ാം തിയ്യതി നടക്കുന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് സബര്‍മതിയും അഹമ്മദാബാദും ഗാന്ധിനഗറും പതിയെ ഉണരുകയാണ്. ബി.ജെ.പിയുയെ സിറ്റിങ് മണ്ഡലമാണ് സബര്‍മതി. 2002 മുതല്‍ തുടര്‍ച്ചയായി ബി.ജെ.പി ഇവിടെ ജയിച്ചു വരുന്നത്. കഴിഞ്ഞ തവണ സഭയിലെത്തിയ അരവിന്ദ്ഭായ് പട്ടേല്‍ തന്നെയാണ് ഇത്തവണയും മത്സരരംഗത്തുള്ളത്. കോണ്‍ഗ്രസിനായി ജനവിധി തേടുന്നത് ഡോ. ജിതേന്ദ്രപട്ടേല്‍.

ആശ്രമത്തില്‍നിന്ന് സബര്‍മതി നദിയിലേക്കുള്ള കാഴ്ച

നേരത്തെ കോണ്‍ഗ്രസ് ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന നര്‍ഹാരി അമിന്റെ മണ്ഡലം കൂടിയാണിത്. 2012ല്‍ ഇദ്ദേഹം ബി.ജെ.പിയിലേക്ക് ചേക്കേറി. 2001ല്‍ അമിന്‍ ജയിച്ച ശേഷം ഈ മണ്ഡലം പിടിച്ചടക്കാന്‍ കോണ്‍ഗ്രസിനായിട്ടില്ല. കഴിഞ്ഞ തവണ മണ്ഡലത്തില്‍ പോള്‍ ചെയ്ത വോട്ടുകളില്‍ 25.99 ശതമാനം മാത്രമാണ് കോണ്‍ഗ്രസിന് ലഭിച്ചത്. ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിക്ക് 70.50 ശതമാനം വോട്ടുകിട്ടി. മറ്റു സ്ഥാനാര്‍ത്ഥികളെല്ലാം അപ്രസക്തമായ മണ്ഡലത്തില്‍ ഇത്തവണ മികച്ച പോരാട്ടത്തിനാണ് വിദ്യാസമ്പന്നനായ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയെ നിര്‍ത്തി കോണ്‍ഗ്രസ് കോപ്പുകൂട്ടുന്നത്.

ശീതകാലം ഗുജറാത്തില്‍ വരവറിയിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പുലര്‍വേളയില്‍ നല്ല തണുപ്പ്. ഉള്ളിലെ തണുപ്പിനെ തോല്‍പ്പിച്ച ഗുജറാത്തിന്റെ വ്യാപാര മനസ്സ് വെള്ള കീറും മുമ്പെ തൊഴില്‍നിരതമാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഇന്ത്യന്‍ വ്യാപാര മേഖലയുടെ കുത്തക ഈ അധ്വാനശീലം കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ഗുജറാത്തി കൈയടക്കി വെച്ചിട്ടുള്ളത്. അവരുടെ വിയര്‍പ്പാണ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഗുജറാത്തില്‍ പുറമേ കാണുന്ന വികസനം. അവരുടെ വ്യാപാരത്തിനു മേല്‍ നോട്ടുനിരോധനവും ചരക്കുസേവന നികുതിയും ഏല്‍പ്പിച്ച ആഘാതത്തിന്റെ കാലത്താണ് ഗുജറാത്ത് വീണ്ടുമൊരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് വേദിയാകുന്നത്. ഈ യുദ്ധത്തില്‍ ആര് ജയിക്കുമെന്ന് തറപ്പിച്ചു പറയാന്‍ ആകില്ല. ഒരുകാര്യമുറപ്പ്, രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി ബി.ജെ.പിക്ക് സംസ്ഥാനത്തുള്ള അപ്രമാദിത്വത്തിന് കോട്ടം തട്ടിയിരിക്കുന്നു. അത് ബി.ജെ.പിക്കും മനസ്സിലായിട്ടുണ്ട്. സാമ്പത്തിക പരിഷ്‌കരണങ്ങള്‍ക്ക് രാഷ്ട്രീയമായി വില കൊടുക്കേണ്ടി വരുമെന്ന് അറിയാമെന്ന് ഈയിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി നടത്തിയ പ്രസ്താവന ഈ തിരിച്ചറിവില്‍ നിന്നാണ്. ഒരു തിരിച്ചടി ബി.ജെ.പി മുന്നില്‍ക്കാണുന്നുവെന്നര്‍ത്ഥം.

ഗുജറാത്തില്‍ 13 വര്‍ഷം അധികാരത്തിലിരുന്ന മോദി നിഷേധിക്കാനാവാത്ത ഒരു ഫാക്ടറാണ്. ഈ ഘടകം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് കൂടുമാറിയ ശേഷം പാര്‍ട്ടി നേരിടുന്ന അഗ്നിപരീക്ഷയാണ് ഗുജറാത്തിലേത്. മോദിക്ക് ശേഷം വന്ന ആനന്ദിബെന്‍ പട്ടേല്‍ വന്‍പരാജയമാതും പിന്നീടെത്തിയ വിജയ് രൂപാണി ജനപ്രിയനല്ലാത്തതും ബി.ജെ.പിയെ ആകുലപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ജെ.എസ്.പി.സി താലിയ അഴിമതി, മെട്രോ അഴിമതി തുടങ്ങിയവ രാഷ്ട്രീയമായ തിരിച്ചടികള്‍ക്ക് കാരണമായേക്കും. ഇതിനെല്ലാം പുറമേയാണ് പട്ടേല്‍-ദളിത് ജാതി രാഷ്ട്രീയം ഉയര്‍ത്തുന്ന വെല്ലുവിളി.
ഗുജറാത്തിലെ ചെറിയ തിരിച്ചടി പോലും ബി.ജെ.പിക്ക് കനത്ത ആഘാതമാകും ഏല്‍പ്പിക്കുക. ഇത് മുന്നില്‍ക്കണ്ടാണ് മാസങ്ങള്‍ക്കു മുമ്പ് തന്നെ ഗുജറാത്തിന്റെ മനസ്സറിയാവുന്ന ദേശീയ അധ്യക്ഷന്‍ അമിത് ഷാ 182 സീറ്റില്‍ 150 സീറ്റ് എന്ന മിനിമം ടാര്‍ഗറ്റ് വെച്ച് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം ആരംഭിച്ചത്. എന്നാല്‍ ഈ ടാര്‍ഗറ്റ് അത്രയെളുപ്പമല്ല എന്ന് സംസ്ഥാനത്തെ നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങള്‍ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഈയിടെ ആര്‍.എസ്.എസ് നടത്തിയ രഹസ്യസര്‍വേയില്‍ ബി.ജെ.പിക്ക് 60 സീറ്റു മാത്രമാണ് പ്രവചിക്കപ്പെട്ടത്. സംസ്ഥാനത്ത് ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം നിലനില്‍ക്കുന്നതായും സര്‍വേ കണ്ടെത്തുന്നു.

മേഖലകളിലെ വോട്ടുകള്‍

രാഷ്ട്രീയപരമായി അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളാണ് ഗുജറാത്ത്. സൗരാഷ്ട്ര, കച്ച്, വടക്കന്‍ ഗുജറാത്ത്, മധ്യഗുജറാത്ത്, തെക്കന്‍ഗുജറാത്ത് എന്നിങ്ങനെ. ഇവയിലെ സീറ്റുകള്‍ ഇപ്രകാരം. സൗരാഷ്ട്ര-കച്ച് (54), തെക്കന്‍ഗുജറാത്ത് (35), വടക്കന്‍ഗുജറാത്ത് (32), മധ്യഗുജറാത്ത് (61).
ആദ്യഘട്ടമായ ഡിസംബര്‍ ഒമ്പതിന് സൗരാഷ്ട്ര-കച്ച് മേഖലയിലെ 89 മണ്ഡലങ്ങളാണ് പോളിങ്ബൂത്തിലെത്തുന്നത്. 33 ജില്ലകളിലെ 19 ജില്ലകളിലാണ് ഈ മണ്ഡലങ്ങള്‍. രണ്ടാം ഘട്ടത്തില്‍ 14 ജില്ലകളിലെ 93 മണ്ഡലങ്ങള്‍ വോട്ടുരേഖപ്പെടുത്തും. ആദ്യഘട്ടത്തിലെ ജനവിധിയില്‍ കച്ചാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രദേശം. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലയും കച്ച് തന്നെ. ഉപ്പുപാടങ്ങളും ചതുപ്പും നിറഞ്ഞ ഇവിടെ ആറു സീറ്റുകളാണ് ഉള്ളത്. അതേസമയം, സൂറത്ത് മേഖലയിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ മണ്ഡലങ്ങളുള്ളത്. 16 മണ്ഡലങ്ങള്‍. വിജയ് രൂപാണിയുടെ രാജ്‌കോട്ട് മേഖലയാണ് തൊട്ടുപിന്നില്‍; എട്ട് മണ്ഡലങ്ങള്‍. രണ്ടാംഘട്ടത്തിലെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം അഹമ്മദാബാദ് തന്നെ. 14 മണ്ഡലങ്ങളാണ് മധ്യഗുജറാത്തില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തലസ്ഥാനത്തിന് ചുറ്റുമുള്ളത്. മോദി ജനവിധി തേടിയ വഡോദര ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലത്തിന് ചുറ്റും പത്ത് മണ്ഡലങ്ങളാണ് ഉള്ളത്.

2012ല്‍ പെട്ടിയില്‍ വീണ വോട്ടുകള്‍

2012ല്‍ സൗരാഷ്ട്ര, കച്ച്, തെക്കന്‍ ഗുജറാത്ത് മേഖലകളില്‍ ബി.ജെ.പിക്കായിരുന്നു മുന്‍തൂക്കം. കോണ്‍ഗ്രസ് താരതമ്യേന വടക്കന്‍, മധ്യമേഖലയിലാണ് പിടിച്ചുനിന്നത്. സൗരാഷ്ട്രയിലെ 48 സീറ്റില്‍ ബി.ജെ.പി 33 ഇടത്തും കോണ്‍ഗ്രസ് 13 ഇടത്തുമാണ് കഴിഞ്ഞ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ വിജയിച്ചത്. കേശുഭായ് പട്ടേലിന്റെ ഗുജറാത്ത് പരിവര്‍ത്തന്‍ പാര്‍ട്ടി മൂന്നിടത്ത് ജയം കണ്ടു.
കച്ചിലെ ആറു സീറ്റില്‍ അഞ്ചും നിലവില്‍ ബി.ജെ.പിക്കൊപ്പമാണ്. തെക്കന്‍ഗുജറാത്തിലെ 28 മണ്ഡലങ്ങളില്‍ 22 സീറ്റും ബി.ജെ.പിക്കൊപ്പം നിന്നു. ഇതില്‍ വ്യാപാര കേന്ദ്രമായി സൂറത്തിലെ 12 മണ്ഡലങ്ങളും ഉള്‍പ്പെടും. കച്ചില്‍ ഒന്നും തെക്കന്‍ ഗുജറാത്തില്‍ ആറും സീറ്റു കൊണ്ട് കോണ്‍ഗ്രസ് തൃപ്തിപ്പെട്ടു. വടക്കന്‍-മധ്യ ഗുജറാത്താണ് കോണ്‍ഗ്രസ് ശക്തികേന്ദ്രം. ഇവിടെയുള്ള 61 സീറ്റില്‍ 41 ഇടത്തും ജയിച്ചത് കോണ്‍ഗ്രസാണ്.

വോട്ട്; നഗരത്തിലും ഗ്രാമത്തിലും

നഗരമേഖലയില്‍ കൃത്യമായി ബി.ജെ.പിക്കു തന്നെയാണ് മുന്‍തൂക്കം. എന്നാല്‍ ഗ്രാമീണ-ഗോത്ര മേഖലകളില്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് സ്വാധീനമുണ്ട്. 2012ല്‍ നഗരമേഖലയിലെ 59.5 വോട്ടുകളാണ് ബി.ജെ.പിക്കു കിട്ടിയത്. കോണ്‍ഗ്രസിന് ലഭിച്ചത് 32.8 ശതമാനം വോട്ട്. അഹമ്മദാബാദ്, വഡോദര, സൂറത്ത് എന്നിവിടങ്ങളില്‍ സമ്പൂര്‍ണ മേല്‍ക്കൈ ബി.ജെ.പിക്കായിരുന്നു. ഇവിടങ്ങളില്‍ മാത്രം 40 സീറ്റുകളാണ് ഉള്ളത്. ഗ്രാമീണ മേഖലയില്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് നേരിയ മുന്‍തൂക്കം. കോണ്‍ഗ്രസിന് 42.9 ശതമാനം വോട്ടുവിഹിതം ലഭിച്ചപ്പോള്‍ ബി.ജെപിക്ക് ലഭിച്ചത് 42.1 ശതമാനം. റൂറല്‍ മേഖലയില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് 49 ഇടത്തും ബി.ജെ.പി 44 ഇടത്തും വിജയിച്ചു. 2012ല്‍ ബി.ജെ.പിയുടെ മൊത്തം വോട്ടുവിഹിതം 48 ശതമാനമാണ്. അതില്‍ 60 ശതമാനവും ലഭിച്ചത് നഗരമേഖലയില്‍നിന്ന്. കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ മൊത്തം വോട്ടുവിഹിതം 40.5 ശതമാനമാണ്.
മൊത്തം 182ല്‍ 69 മണ്ഡലങ്ങളില്‍ അമ്പത് ശതമാനത്തിലേറെ നഗരജനസംഖ്യയുണ്ട്. 2011ലെ സെന്‍സസ് ്പ്രകാരം അതിവേഗം നഗരവല്‍ക്കരണം നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യത്തെ അഞ്ചു സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്ന് കേരളമാണ്. സംസ്ഥാനത്തെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയില്‍ 43 ശതമാനവും വസിക്കുന്നത് നഗരത്തിലാണ്.

സൗരാഷ്ട്ര തീരുമാനിക്കും

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗതിയെ നിര്‍ണയിക്കാന്‍ ശേഷിയുള്ളതാണ് സൗരാഷ്ട്ര-ദക്ഷിണ ഗുജറാത്ത് പ്രദേശങ്ങള്‍. പട്ടീദാറുമാര്‍ക്ക് നിര്‍ണായക സ്വാധീനമുള്ള മേഖലയില്‍ കൂടിയാണിത്. ഹര്‍ദിക് പട്ടേലിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പട്ടേല്‍ സംവരണ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഇവിടം. മേഖലയിലെ 60 മണ്ഡലങ്ങളില്‍ വിധി നിര്‍ണയിക്കുക പട്ടേല്‍ വോട്ടുകളായിരിക്കും.
പട്ടേലുകള്‍ക്കിടയില്‍ ഒന്നിലധികം ഉപജാതികളുണ്ട്. ഘട്‌വ, ലേവ, ചൗധരി, അജ്ഞന എന്നിങ്ങനെ. ഈ നാലു ജാതികളും ഗുജറാത്തില്‍ പടര്‍ന്നു കിടക്കുന്നുണ്ട്. സൗരാഷ്ട്രയില്‍ ഇവരുടെ സാന്ദ്രത കൂടുതലും. ഹര്‍ദികിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഇവിടങ്ങളില്‍ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട റാലികളില്‍ വന്‍ ആള്‍ക്കൂട്ടമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഹര്‍ദിക് കോണ്‍ഗ്രസിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച സാഹചര്യത്തില്‍ സൗരാഷ്ട്രയില്‍ ഇത്തവണ ബി.ജെ.പിക്ക് തിരിച്ചടിയുണ്ടാകുമെന്ന് തീര്‍ച്ചയാണ്. ഹര്‍ദികിന്റെ റാലിക്കെത്തിയ ആള്‍ക്കൂട്ടം മുഴുവന്‍ വോട്ടാകില്ലെന്ന വിശ്വാസത്തിലാണ് ബി.ജെ.പി. പട്ടേല്‍ വോട്ടുകള്‍ പിടിക്കാനായി ഒരു പട്ടേലിനെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയാക്കാനും ബി.ജെ.പി ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. നിതിന്‍പട്ടേലിനെയാണ് ഇതിനായി കണ്ടുവെച്ചിട്ടുള്ളത്. ഹിമാചല്‍ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ രജ്പുത് വോട്ടുകളില്‍ കണ്ണുവെച്ച് ബി.ജെ.പി സമാന തന്ത്രം പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. രജ്പുത് വിഭാഗക്കാരനായ പ്രേംകുമാര്‍ ധുമലിനെയാണ് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഗുജറാത്തിലെ ആദ്യഘട്ടമായ നവംബര്‍ ഒമ്പതിനാണ് ഹിമാചലിലെ ജനവിധി.