ഗ്യാൻവാപിയിൽ എ.എസ്.ഐ നടത്തിയ സർവേ അപൂർണമാണെന്ന കാര്യമാണ് താൻ ഉന്നയിച്ചതെന്ന് ഹിന്ദു പക്ഷ അഭിഭാഷകൻ മദൻ മോഹൻ യാദവ് പറഞ്ഞു. ഖനനം നടത്താത്തതിനാൽ എ.എസ്.ഐക്ക് കൃത്യമായ റിപ്പോർട്ട് നൽകാനാകുന്നില്ലെന്നും അതിനാൽ അവരോട് ഖനനം നടത്താൻ ആവശ്യപ്പെടണമെന്നും അഭ്യർഥിച്ചു. സമുച്ചയമാകെ സർവേ നടത്തണമെന്നും ആവശ്യമുന്നയിച്ചു.

ഒക്ടോബർ എട്ടിനാണ് മുസ്‍ലിം പക്ഷം ഹരജിയിൽ തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം അറിയിച്ചത്. സമുച്ചയത്തിൽ സർവേ പൂർത്തീകരിച്ച സ്ഥിതിക്ക് വീണ്ടും സർവേക്ക് ആവശ്യപ്പെടുന്നതിൽ കാര്യമില്ലെന്ന് ‘അഞ്ജുമാൻ ഇൻതിസാമിയ കമ്മിറ്റി’ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

കേസ് ഹൈകോടതിയിലും സുപ്രീംകോടതിയിലും വാദിക്കാൻ ഹിന്ദുവിഭാഗം ആവശ്യപ്പെട്ടതിനാൽ വിഷയം വിചാരണകോടതി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രസക്തിയില്ലെന്നും അവർ പറഞ്ഞിരുന്നു. പള്ളി പരിസരത്ത് കുഴിയെടുക്കുന്നതും അവർ എതിർത്തിരുന്നു.

അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പ്രീതിങ്കര്‍ ദിവാകറാണ് വാദം കേട്ട ശേഷം സ്റ്റേ നീട്ടിയത്. നേരത്തെ ഈ മാസം 26ന് വൈകീട്ട് അഞ്ച് വരെ ഉത്തരവ് സ്റ്റേ ചെയ്ത സുപ്രീം കോടതി ഇതിനകം മുസ്‌ലിം വിഭാഗത്തിന്റെ അപ്പീലില്‍ തീരുമാനമെടുക്കാന്‍ ഹൈക്കോടതിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. സുപ്രീം കോടതി അനുവദിച്ച സമയ പരിധി കഴിഞ്ഞ സാഹചര്യത്തിലാണ് ആഗസ്റ്റ് മൂന്നിന് അന്തിമവിധി പ്രസ്താവിക്കും വരെ സ്റ്റേ നീട്ടിയത്.

കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രത്തോടു ചേര്‍ന്നുള്ള ഗ്യാന്‍വാപി പള്ളിയുടെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ മതിലിനടുത്ത് ശൃംഗാര്‍ ഗൗരി ക്ഷേത്രത്തില്‍ നിത്യാരാധനയ്ക്ക് അനുമതി തേടിയുള്ള ഹര്‍ജി നിലനില്‍ക്കെയാണു സര്‍വേ നടത്തണമെന്ന ആവശ്യം ഉയര്‍ന്നത്. കഴിഞ്ഞവര്‍ഷം മേയില്‍, കോടതി ഉത്തരവിനെത്തുടര്‍ന്നുള്ള വിഡിയോ സര്‍വേയില്‍ പള്ളി പരിസരത്തു ശിവലിംഗം കണ്ടതായി ഹിന്ദു വിഭാഗം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇതു ശിവലിംഗമല്ലെന്നും ജലധാരയുടെ ഭാഗമാണെന്നുമാണു മുസ്‌ലിം വിഭാഗം വാദിച്ചത്. ഇതിന്റെ കാലപ്പഴക്കം തീരുമാനിക്കാനുള്ള കാര്‍ബണ്‍ ഡേറ്റിങ് നടത്തുന്ന വിഷയം സുപ്രീം കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലാണ്.

പള്ളിയില്‍ അംഗശുദ്ധി വരുത്തുന്ന സ്ഥലം ഒഴിവാക്കി സര്‍വേ നടത്താനാണു വാരാണസി കോടതി ഉത്തരവിട്ടത്. പള്ളി പരിസരത്തു സ്വയംഭൂവായ ജ്യോതിര്‍ലിംഗം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും മുഗള്‍ അധിനിവേശത്തില്‍ ഇതു തകര്‍ക്കപ്പെട്ടുവെന്നുമാണ് സര്‍വേ ആവശ്യപ്പെട്ടവരുടെ വാദം. 1669ല്‍ ഔറംഗസേബിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അനുയായികള്‍ ഇതു തകര്‍ത്തു, 1777-80ല്‍ കാശിവിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചു, ഗ്യാന്‍വാപി പള്ളി ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലത്താണ് യഥാര്‍ഥ ക്ഷേത്രം എന്നിങ്ങനെയാണു ഹര്‍ജിക്കാരുടെ വാദം

നാളെ വൈകുന്നേരം 3:30ന് കേസില്‍ വാദം തുടരും. വാദം പൂര്‍ത്തിയായ ശേഷമായിരിക്കും അന്തിമ തീരുമാനം. സര്‍വേയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യാന്‍ പോകുന്ന കാര്യങ്ങളില്‍ തൃപ്തനല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പ്രീതിങ്കര്‍ ദിവാക്കര്‍ പറഞ്ഞു. സര്‍വ്വേയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കോടതിക്ക് സംശയങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്, സര്‍വേ ഉദ്യോഗസ്ഥനോട് കോടതി ഹാജരാകാന്‍ നിര്‍ദേശം നല്‍കുകയിരുന്നു. സര്‍വ്വേയുടെ ഭാഗമായി നടത്തുന്ന ഖനനം പള്ളിക്ക് കേടുപാട് ഉണ്ടാക്കുമെന്ന് മസ്ജിദ് കമ്മറ്റി വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകന്‍ പറഞ്ഞു.

ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദില്‍ ഇന്ന് വൈകിട്ട് അഞ്ചുമണി വരെ സര്‍വേ നടപടികള്‍ നിര്‍ത്തിക്കാനായിരുന്നു സുപ്രിംകോടതി നിര്‍ദേശം. മസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിക്ക് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കാനാണ് സര്‍വേ സ്‌റ്റേ ചെയ്തത്. സര്‍വേ തടയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് മസ്ജിദ് കമ്മിറ്റി സമര്‍പ്പിച്ച ഹരജിയിലായിരുന്നു കോടതി ഇടപെടല്‍.

വാരണാസി കോടതിയുടെ നിര്‍ദേശപ്രകാരമാണ് ഇന്ന് ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദില്‍ സര്‍വേ ആരംഭിച്ചത്. നാല് ഹിന്ദു സ്ത്രീകള്‍ നല്‍കിയ ഉത്തരവ് പരിഗണിച്ചാണ് കോടതി സര്‍വേ നടത്താന്‍ അനുമതി നല്‍കിയത്. ശിവലിംഗം കണ്ടെത്തിയ വുദുഖാന ഒഴിവാക്കി സര്‍വേ നടത്താനായിരുന്നു നീക്കം. മസ്ജിദ് നിര്‍മിച്ചത് ക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിലാണോ എന്ന് കണ്ടെത്താനാണ് സര്‍വേ നടത്താന്‍ തീരുമാനിച്ചത്.

സര്‍വേ നടത്തുമ്പോള്‍ പള്ളിയില്‍ ഏതെങ്കിലും രീതിയിലുള്ള കേടുപാടുകള്‍ ഉണ്ടാക്കാന്‍ പാടില്ല. ഈ സമയത്ത് പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ മുടങ്ങാന്‍ പാടില്ലെന്നും കോടതി നിര്‍ദേശിച്ചു. ജലസംഭരണി ഉള്‍പ്പെടുന്ന ഭാഗങ്ങള്‍ നേരത്തെ സുപ്രീംകോടതി നിര്‍ദേശപ്രകാരം സീല്‍ ചെയ്തിരുന്നു.

നേരത്തെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രം പൊളിച്ചാണോ പളളി നിര്‍മ്മിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്താനാണ് സര്‍വേ. ഓഗസ്റ്റ് 4ന് മുമ്പ് ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനാ റിപ്പോര്‍ട്ട് സമര്‍പ്പിക്കാനാണ് ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ സര്‍വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയോട് കോടതി നിര്‍ദേശിച്ചത്.

കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രത്തിനു സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദില്‍ ആരാധന നടത്താന്‍ അനുമതി തേടി 4 വനിതകളാണ് ആദ്യം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. മസ്ജിദില്‍ പുരാതന ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളുണ്ടെന്ന് ഹര്‍ജിയില്‍ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. ഹര്‍ജിക്കാര്‍ക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ വിഷ്ണു ശങ്കര്‍ ജെയിനാണ് ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ സര്‍വേ വേണമെന്ന ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചത്. ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ സര്‍വേയിലൂടെ മാത്രമേ തര്‍ക്കം പരിഹരിക്കാന്‍ സാധിക്കൂ എന്ന് വിഷ്ണു ശങ്കര്‍ ജെയിന്‍ കോടതിയില്‍ നിലപാടെടുത്തിരുന്നു. തുടര്‍ന്ന് ഇതില്‍ മറുപടി നല്‍കാന്‍ ?ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയോട് കോടതി ആവശ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു.