Senior Consultant & Director Neurology Aster MIMS Kozhikode

ലോകത്തില്‍ ആറില്‍ ഒരാള്‍ക്ക് പക്ഷാഘാതം വരുന്നു എന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതായത് ലോകത്താകമാനം 1.3 കോടി ജനതയാണ് പ്രതിവര്‍ഷം സ്‌ട്രോക്കിന് വിധേയരാകുകയും ഇതില്‍ 55 ലക്ഷത്തോളം പേര്‍ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് കണക്കുകള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മുന്‍കാലങ്ങളില്‍ പ്രായമായവരിലും ടെന്‍ഷന്‍ പിടിച്ച ജോലികളിലും മുഴുകുന്നവരിലാണ് ഇത്തരം അസുഖങ്ങള്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുള്ളതെങ്കില്‍ ഇന്ന് അത് യുവാക്കളിലും സര്‍വ്വസാധാരണമായി കണ്ടുവരുന്നു. എന്താണ് ഇതിന് കാരണമെന്നും എന്തെല്ലാമാണ് ഇത്തരം രോഗംകൊണ്ട് ഉണ്ടാവുന്ന ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നും നാമെല്ലാവരും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതാണ്.

ശരീരത്തില്‍ വളരെപ്പെട്ടെന്ന് വലിയതരത്തിലുള്ള ആഘാതമാണ് സ്‌ട്രോക്ക് അഥവാ പക്ഷാഘാതം കാരണം സംഭവിക്കുന്നത്. ജീവിതകാലം മുഴുവന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും വൈകല്യങ്ങളും സമ്മാനിക്കാന്‍ സാധ്യതയുള്ള ഒരസുഖമായതിനാല്‍ ശരീരം നല്‍കുന്ന ചെറിയരീതിയിലുള്ള അസ്വസ്ഥതകള്‍ പോലും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണ്.

ഹൃസ്വകാലത്തേക്കും ദീര്‍ഘകാലത്തേക്കുമുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് സ്‌ട്രോക്കിന്റെ മറ്റൊരു സവിശേഷത. ഏത് ശരീരഭാഗത്തെയാണ് കിഴടക്കിയിരിക്കുന്ന ത്. ചികിത്സ എത്രപെട്ടെന്ന് ആരംഭിച്ചു എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ അസുഖത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുടെ തീവ്രതയും ദൈര്‍ഘ്യവും നിണ്ടു നില്‍ക്കുന്നത്. ചലനത്തിനുള്ള തടസ്സം. സംസാരവൈകല്യം തുടങ്ങിയവ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള നിരവധി പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. മസ്തിഷ്‌കത്തിലേക്കുള്ള രക്തക്കുഴല്‍ അടയുന്ന അല്ലെങ്കില്‍ രക്തക്കുഴല്‍ പൊട്ടുന്ന (emorrlagic stroke) ഇങ്ങനെ രണ്ടു തരത്തിലാണ് പ്രധാനമായും പക്ഷാഘാതത്തെ വേര്‍തിരിക്കുന്നത്. യുവാക്കളിലെ സ്‌ട്രോക്കിനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങള്‍ (Causes) പ്രായമായവരില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി യുവാക്കളില്‍ സ്‌ട്രോക്കിന് കാരണമാകുന്ന ചില പ്രത്യേക ഘടകങ്ങളുണ്ട് അവ എന്തെല്ലാമെന്ന് നോക്കാം.

*ഹ്യദയസംബന്ധമായ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍: ജന്മനായുള്ള ഹൃദയ വൈകല്യങ്ങള്‍, ക്രമമല്ലാത്ത ഹൃദയമിടിപ്പ് (PFO, AFib) ഇതിന് കാരണമാകുന്നുണ്ട്.

*രക്തക്കുഴലുകളിലെ തകരാറുകള്‍ (Arterial Dissections): രക്തക്കുഴലുകളില്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ കീറലുകള്‍ കഠിനമായ വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോഴോ കഴുത്ത് പെട്ടെന്ന് വെട്ടിക്കുമ്പോഴോ ഇത് സംഭവിക്കാം.

*രക്തം കട്ടപിടിക്കുന്ന രോഗങ്ങള്‍: ജനിതകമായ കാരണങ്ങളാല്‍ രക്തം അമിതമായി കട്ടപിടിക്കുന്ന അവസ്ഥ (Thrombophilia)

*മരുന്നുകളുടെ ഉപയോഗം: ചില തരം ഗര്‍ഭനിരോധന ഗുളികകളുടെ ഉപയോഗം (പ്രത്യേകിച്ച് പുകവലിക്കുന്ന സ്ത്രീകളില്‍), ഹോര്‍മോണ്‍ ചികിത്സകള്‍

*മൈഗ്രേന്‍ (Migraine wi-th Aura): കാഴ്ച മങ്ങുന്ന തരത്തിലുള്ള മൈഗ്രേന്‍ ഉള്ളവരില്‍ സ്‌ട്രോക്ക് സാധ്യത അല്പം കൂടുതലാണ്.

*ലഹരി വസ്തുക്കള്‍; മയക്കുമരുന്ന്, പുകയില, അമിതമായ മദ്യപാനം എന്നിവ രക്തസമ്മര്‍ദ്ദം ഉയര്‍ത്തുകയും സ്‌ട്രോക്കിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

*ജീവിതശൈലിയും സ്‌ട്രോക്കും (Life style Risks); പുകവലി രക്തക്കുഴലുകളെ നശിപ്പിക്കുകയും രക്തം കട്ടപിടിക്കാന്‍ കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

*അമിതവണ്ണവും മോശം ഭക്ഷണരീതിയും: ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ്, അമിതമായ ഉപ്പ് എന്നിവ ബി.പി വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

*വ്യായാമമില്ലായ്മ; ഇത് കൊളസ്‌ട്രോളിനും പ്രമേഹത്തിനും വഴിമാറുന്നു.

*മാനസിക സമ്മര്‍ദ്ദം (Stress): ജോലിസ്ഥലത്തെയും ജീവിതത്തിലെയും സമ്മര്‍ദ്ദം രക്തസമ്മര്‍ദ്ദത്തെ ബാധിക്കുന്നു.

എങ്ങനെ പ്രതിരോധിക്കാം?(Prevention)

*കൃത്യമായ ആരോഗ്യ പരിശോധനകള്‍ കൃത്യസമയത്ത് ബി.പി, കൊളസ്‌ട്രോള്‍ എന്നിവ പരിശോധിക്കുക.

*ഭക്ഷണക്രമീകരണം പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ധാരാളമായി ഉള്‍പ്പെടുത്തുക. ഉപ്പിന്റെ അളവ് കുറയ്ക്കുക.

*വ്യായാമം: ആഴ്ച്ചയില്‍ കുറഞ്ഞത് 150 മിനിറ്റ് എങ്കിലും ലഘുവായ വ്യായാമം (നടത്തം പോലുള്ളവ) ശീലമാക്കുക.

ലക്ഷണങ്ങള്‍

തളര്‍ച്ചയാണ് സ്‌ട്രോക്കിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങളില്‍ ഒന്ന്. കൈയോ, കാലോ, അല്ലെങ്കില്‍ ശരീരത്തിന്റെ മറ്റേതെങ്കിലും ഭാഗമോ തളര്‍ന്ന് പോകുന്നു. ചിലരില്‍ മുഖത്തിന്റെ കോടല്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും. ചൂണ്ട് അല്ലെങ്കില്‍ മുഖം പൂര്‍ണ്ണമായി തന്നെ ഒരു വശത്തേക്ക് കോടിപ്പോകുന്നു. തരിപ്പ്, മരവിപ്പ് പോലുള്ള അവസ്ഥകളും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ സന്തുലനാവസ്ഥ (balance) നഷ്ടപ്പെട്ട് പോകുന്നതും, സംസാരം കുഴയുന്നതുമെല്ലാം മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

– FAST ഓര്‍മ്മിക്കുക

യുവാക്കള്‍ക്കും പ്രായമായവര്‍ക്കും ലക്ഷണങ്ങള്‍ സമാനമാണ്.

F (Face): മുഖത്ത് കോട്ടം.

A (Arms): കൈകാലുകളുടെ തളര്‍ച്ച.

S (Speech): സംസാരത്തിലെ കുഴച്ചില്‍.

I (Time) ഉടന്‍ തന്നെ വിദഗ്ധ ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കുക.

ചികിത്സ തേടേണ്ടതെപ്പോള്‍?

രോഗലക്ഷണങ്ങള്‍ ശ്രദ്ധയില്‍ പെട്ടാല്‍ ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകിക്കാതെ ചികിത്സ തേടണം. ഹൃദയാഘാതത്തിനും മറ്റും നല്‍കുന്ന സി പി ആര്‍ പോലുള്ള പ്രാഥമിക ചികിത്സയൊന്നും തന്നെ സ്‌ട്രോക്കിനില്ല എന്ന് ഓര്‍മ്മിക്കുക. അത്തരം ചികിത്സകള്‍ക്കായി സയമം നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത്. എത്രയും പെട്ടെന്ന് അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കുക. സ്‌ട്രോക്ക് ചികിത്സയില്‍ പരിചയ സമ്പന്നരായ ന്യൂറോളജിസ്റ്റുമാരും ന്യൂറോസര്‍ജന്മാരും ഉള്ള ആ ശുപത്രിയാണ് എപ്പോഴും തെരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്.

ചികിത്സ

രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ച് കഴിഞ്ഞാല്‍ ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകാതെ ചികിത്സ ആരംഭിക്കണം. ഇസ്‌കീമിക് സ്‌ട്രോക്ക്, ഹെമിറേജിക് സ്‌ട്രോക്ക് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് തരത്തിലാണ് സ്‌ട്രോക്കുകളുള്ളത്. ഇതില്‍ ഇസ്‌കീമിക് സ്‌ട്രോക്ക് ആണെങ്കില്‍ സ്‌ട്രോക്കിന്റെ ആദ്യമണിക്കൂറുകളില്‍ (4 മണി ക്കൂറിനുള്ളില്‍) ടി പി എ എന്ന വിഭാഗത്തില്‍ പെട്ട മരുന്നുകള്‍ നല്‍കി ബ്ലോക്ക് അലിയിക്കാന്‍ സാധിക്കും. ചിലരില്‍ എന്‍ഡോവാസ്‌കുലര്‍ ശസ്ത്രക്രിയയും ആവസ്യമായി വരും.

ഹെമറേജിക് സ്‌ട്രോക്ക് ആണെങ്കില്‍ തലച്ചോറിലെ രക്തസമ്മര്‍ദ്ദം കുറയ്ക്കാനാവശ്യമായ മരുന്നുകള്‍ നല്‍കുകയാണ് ആദ്യം ചെയ്യുന്നത്.
പിന്നീട് ശസ്ത്രക്രിയയാണ് പ്രധാനമായും ആവശ്യമായി വരാറുള്ളത്. അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി രക്തക്കട്ട നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. അന്യൂറിസം പൊട്ടിയ അവസ്ഥയാണെങ്കില്‍ നീര്‍വിക്കം വന്ന ഭാഗത്ത് ക്ലിപ്പ് ചെയ്യേണ്ടി വരും. ചിലരില്‍ എന്‍ഡോവാസ്‌കുലര്‍ എംബോളൈസേഷന്‍, കോയിലിംഗ് എന്നി യും സ്വീകരിക്കാറുണ്ട്.