റിയാദ്: വിടവാങ്ങിയത് അറബ്‌ലോകത്തെ സമാധാന ദൂതനെന്ന് സഊദി ഭരണാധികാരി സല്‍മാന്‍ രാജാവ് .പ്രതിസന്ധികള്‍ ഉരുണ്ടു കൂടുമ്പോള്‍ അവിടെ പറന്നിറങ്ങാനുള്ള കുവൈത്ത് ഭരണാധികാരി ശൈഖ് സബാഹിന്റെ മികവും മിടുക്കും പശ്ചിമേഷ്യക്ക് മാത്രമല്ല ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിനും മനുഷ്യരാശിക്കും നല്‍കിയ സുരക്ഷിതത്വം പറഞ്ഞറിയിക്കാനാവില്ലെന്ന് രാജാവ് അനുശോചനത്തില്‍ പറഞ്ഞു. കുവൈത്തിന്റെ മാത്രമല്ല അറബ്‌ലോകത്തിനും ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങള്‍ക്കും ഈ വിടവ് താങ്ങാനാവില്ലെന്നും രാജാവ് പറഞ്ഞു.

കുവൈത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളുടെയും പുരോഗതിയുടെയും ശില്പിയായിരുന്ന ശൈഖ് സബാഹിന്റെ വിയോഗത്തില്‍ അല്‍ സബാഹ് കുടുംബത്തിന്റെയും കുവൈത്ത് ജനതയുടെ ദുഃഖത്തില്‍ സഊദിയും പങ്ക് ചേരുന്നതായി രാജാവിന്റെ അനുശോചന സന്ദേശത്തില്‍ പറഞ്ഞു . സഊദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിന്‍ സല്‍മാന്‍ രാജകുമാരനും ശൈഖ് സബാഹിന്റെ നിര്യാണത്തില്‍ അഗാധമായ ദുഃഖം രേഖപ്പെടുത്തി.

അഞ്ചര പതിറ്റാണ്ടിന്റെ പരിചയസമ്പത്തിലൂടെ നടത്തിയ ഇടപെടലുകള്‍ അറബ് ലോകത്തിനുണ്ടാക്കിയ സ്ഥിരതയും സുരക്ഷിതത്വവും സമാധാനവും സന്തോഷവും സംതൃപ്തിയും നേട്ടങ്ങളും നേതൃ മഹിമയും അവര്‍ണ്ണനീയമാണ്. സഊദിയുടെ ഉറ്റതോഴനും ഭരണാധികാരി സല്‍മാന്‍ രാജാവിന്റെ ആത്മമിത്രവുമായിരുന്നു വിടപറഞ്ഞ ശൈഖ് സബാഹ്. സമാധാന ശ്രമങ്ങളില്‍ കൈകോര്‍ക്കുന്ന ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും തലവന്മാര്‍ അറബ് മേഖലയിലെ ഒട്ടേറെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്കും പ്രതിസന്ധികള്‍ക്കും പരിഹാരം കാണുന്നതില്‍ ഒറ്റകെട്ടായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

കുവൈത്തിന്റെ മാത്രം സമൃദ്ധിയിലും സമാധാനത്തിലുമായിരുന്നില്ല ശൈഖ് സബാഹിന്റെ ശ്രദ്ധ. പശ്ചിമേഷ്യയുടെ സുസ്ഥിരതയിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീര്ഘദിഷ്ടി പതിഞ്ഞിരുന്നത് . അ റബ്‌ലോകത്തിന്റെ ട്രബിള്‍ ഷൂട്ടര്‍ ആയി എക്കാലത്തും ആദരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കുവൈത്ത് അമീറിന്റെ സാന്നിധ്യം കാലുഷ്യമുണ്ടാകുന്ന സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ അറബ് മുസ്ലിം ലോകത്തിന് അനുഗ്രഹമായിരുന്നു. കുവൈത്തിനും പശ്ചിമേഷ്യക്കും ലോകത്തിനും നഷ്ടമായത് ഒരു വിളിക്കപ്പുറത്തുള്ള സമാധാന ദൂതനെയാണ്. പ്രായവും രോഗവും വക വെക്കാതെ കര്‍മ്മോല്‍സുകനായി ഓടിനടന്ന് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പ്രശ്‌ന പരിഹാരങ്ങള്‍ക്ക് ശ്രമിച്ച ശൈഖ് സബാഹിന്റെ വിയോഗത്തിലൂടെ നഷ്ടമാകുന്നത് മാനവികതയുടെ പിതാവിനെയാണെന്ന് അറബ് മാധ്യമങ്ങള്‍ വിശേഷിപ്പിച്ചു.

ഹജ്ജ് സീറ്റിന്റെ അഭാവം ഇന്ത്യയില്‍നിന്നുള്ള തീര്‍ത്ഥാടകര്‍ക്ക് പ്രയാസം സൃഷ്ടിക്കുന്നതായ വിവരം സഊദിയുടെ ശ്രദ്ധയില്‍പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതിനെതുടര്‍ന്നാണ് ഹജ്ജ് ക്വാട്ട വര്‍ധിപ്പിക്കാമെന്ന് സഊദി അറിയിച്ചത്. വ്യാപാരം, നിക്ഷേപം തുടങ്ങി നയതന്ത്രപരമായ വിഷയങ്ങളില്‍ ഇരു നേതാക്കളും തമ്മില്‍ ചര്‍ച്ച നടന്നതായി സര്‍്ക്കാര്‍ വൃത്തങ്ങള്‍ അറിയിച്ചു.

ഇരു രാഷ്ട്രങ്ങള്‍ക്കുമിടയില്‍ കൂടുതല്‍ വിമാന സര്‍വീസുകള്‍ ആരംഭിക്കാനും ധാരണയായി. വര്‍ഷാവസാനം റിയാദില്‍ നടക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനത്തിലേക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയെ സഊദി രാജകുമാരന്‍ ക്ഷണിച്ചതായും പ്രധാനമന്ത്രി ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചതായും വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി വ്യക്തമാക്കി.

ആഢംബര കാറിൽ വന്നിറങ്ങിയ ശേഷം ഉച്ചകോടി വേദിയിലെ റെഡ് കാർപറ്റിലൂടെ നടന്നുകയറിയ ഇംറാൻ ഖാൻ നേരെ ചെന്ന് സൽമാൻ രാജാവിനെ ഹസ്തദാനം ചെയ്തു. എന്നാൽ, പിന്നീട് രാജാവിനോട് സംസാരിക്കുന്നതിനു പകരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദ്വിഭാഷിയുടെ മുഖത്തുനോക്കിയാണ് പാക് പ്രധാനമന്ത്രി പിന്നീട് കാര്യമായി സംസാരിച്ചത്. അവസാനം, താൻ പറഞ്ഞതിന് മറുപടി പോലും കേൾക്കാൻ കാത്തുനിൽക്കാതെ ഇംറാൻ നടന്നകലുന്നതും സൗദി ഗസറ്റ് പുറത്തുവിട്ട വീഡിയോയിലുണ്ട്.

സംഭവത്തിന്റെ വിവിധ ഫുട്ടേജുകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വൈറലായതോടെ ആർ.ടി (റഷ്യൻ ടെലിവിഷൻ), മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് മോണിറ്റർ തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളിൽ ഇത് വാർത്തയായി. ഇംറാന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ രാജാവ് അനിഷ്ടം കാണിച്ചുവെന്നും ഇരു രാഷ്ട്രങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധത്തെ ഇത് ബാധിക്കുമെന്നും അഭ്യൂഹങ്ങളുണ്ടായി. എന്നാൽ ഉച്ചകോടിക്കിടെ ഇംറാൻ ഖാൻ സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.

താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായ ശേഷം സൗദി അറേബ്യയുമായുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ഊഷ്മളമായി എന്ന് ഇംറാൻ ഖാൻ പലതവണ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. 2018-ൽ പാകിസ്താന് 600 കോടി ഡോളറിന്റെ സാമ്പത്തിക സഹായം സൗദി നൽകിയിരുന്നു. മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ സൗദി സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ 1000 കോടിയുടെ എം.ഒ.യുവിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെക്കുകയും ചെയ്തു.

സൗദി സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ഇത് ചരിത്ര നിമിഷമാണെന്ന് സൗദി ടെലിവിഷന്‍ അവതാരകയായ സാബിക അല്‍ ദൂസരി പറഞ്ഞു. കിഴക്കന്‍ നഗരമായ അല്‍ഖോബാറില്‍ നിന്ന് ഓഫിസിലേക്ക് ഡ്രൈവ് ചെയ്ത ശേഷമാണ് സാബികയുടെ പ്രതികരണം. നേരത്തെ നിരോധനം നിലനില്‍ക്കുന്ന സമയങ്ങളില്‍ വാഹനം ഡ്രൈവ് ചെയുന്ന സ്ത്രീകളെ പൊലീസ് അറസ്റ്റു ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഇത് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ ഏറെ വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ക്ക് വഴിയൊരുക്കിയിരുന്നു.

അതേസമയം നിരോധനം നീങ്ങിയതോടെ മലയാളികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പ്രവാസികള്‍ ജോലി നഷ്ടമാവുമോയെന്ന ആശങ്കയിലാണ്. നേരത്തെ രക്തബന്ധമുള്ള പുരുഷനോ, ഭര്‍ത്താവോ അല്ലെങ്കില്‍ ഡ്രൈവര്‍മാരെയാണ്് സഊദി സ്ത്രീകള്‍ യാത്രകള്‍ക്കായി ആശ്രയിക്കാറ്. ഡ്രൈവിങ് ചെയ്യാന്‍ അനുമതിയില്ലാത്തതിനാല്‍ പുരുഷ ഡ്രൈവര്‍മാരെ ശമ്പളം കൊടുത്ത് ജോലിക്ക് നിര്‍ത്തുകയായിരുന്നു പല കുടുംബങ്ങളും. അതിനാല്‍ സഊദി വീടുകളിലും ഓഫീസുകളിലുമായി ആയിര കണക്കിന് മലയാളികളാണ് ഡ്രൈവര്‍മാരായി ജോലി ചെയ്യുന്നത്. സ്ത്രീകള്‍ ഡ്രൈവ് ചെയ്യാന്‍ ആരംഭിക്കുന്നതോടെ സ്വാഭാവികമായും പലരുടേയും ജോലി നഷ്ടമാകും.

മുഹമ്മദ് ബിന്‍ സല്‍മാന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ സഊദിയില്‍ പാപകരമായ പദ്ധതികളാണ് നടപ്പാക്കുന്നതെന്ന് തീവ്രവാദ സംഘടന പ്രസ്താവനയില്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. രാജകുമാരന്റെ കീഴില്‍ രാജ്യത്ത് പള്ളികള്‍ക്കു പകരം സിനിമാ തിയേറ്ററുകള്‍ പണിയുന്നു. മതേതര വാദികളുടെയും അവിശ്വാസികളുടെയും നിശീരവാദികളുടെയും മൂല്യങ്ങള്‍ നഷ്ടമായ പദ്ധതികളാണ് സൗദിയില്‍ നടപ്പാക്കി വരുന്നത്. മതപുരോഹിതരുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളെ തള്ളികളഞ്ഞു കൊണ്ടാണിതെന്നും പ്രസ്താവനയില്‍ ആരോപിക്കുന്നു.

സഊദിയിലെ തീര നഗരമായ ജിദ്ദയില്‍ ഏപ്രില്‍ മാസത്തില്‍ നടന്ന ഡബ്യൂ.ഡബ്യൂ.ഇ റായല്‍ റംബ് എന്ന പരിപാടിയെയും തീവ്രവാദ സംഘടന എതിര്‍ത്തു. യുവ മുസ്‌ലീം സമൂഹത്തിന് മുമ്പില്‍ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളുമടങ്ങുന്ന വിദേശികളായ അവിശ്വാസി ഗുസ്തികാര്‍ തങ്ങളുടെ സ്വകാര്യഭാഗങ്ങള്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചാണ് പരിപാടി നടത്തിയതെന്നും വിമര്‍ശനത്തില്‍ പറയുന്നു. എല്ലാ രാത്രിയിലും സംഗീത കച്ചേരികളും സിനിമകളും സര്‍ക്കസ്സുകളും ഇവിടെ നടക്കുകയാണെന്നും ഭീകര സംഘടന പറയുന്നു.

മദീനക്ക് കിഴക്ക് അഞ്ച് ലക്ഷം ഘനമീറ്റര്‍ ശേഷിയുള്ള ജലസംഭരണി, പ്രതിദിനം 600 ടണ്‍ ഉല്‍പാദന ശേഷിയുള്ള മദീനയിലെ രണ്ടാമത്തെ മൈദ മില്‍, മദീന ഇസ്‌ലാമിക് യൂനിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ വിവിധ പദ്ധതികള്‍, അമീര്‍ നായിഫ് റോഡും മദീന-യാമ്പു എക്‌സ്പ്രസ്‌വേയും സന്ധിക്കുന്ന ഭാഗത്തെ ഇന്റര്‍സെക്ഷന്‍, മദീന-അല്‍ഉല-തബൂക്ക് എക്‌സ്പ്രസ്‌വേ ഒന്നും രണ്ടം ഘട്ടങ്ങള്‍, യാമ്പു തുറമുഖ വികസനം, കിംഗ് ഫഹദ് സീപോര്‍ട്ട് വികസനം, മദീന ഹറമൈന്‍ ട്രെയിന്‍ സ്റ്റേഷന്‍, പതിനാലു സ്‌കൂളുകള്‍, മദീന വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന് കീഴിലെ സെന്‍ട്രല്‍ ഗോഡൗണുകള്‍, സ്‌പോര്‍ട്‌സ് ഹാള്‍ എന്നിവ അടക്കമുള്ള പദ്ധതികളാണ് രാജാവ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.

സഊദിയില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്ന സുരക്ഷയും സമാധാനവും ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹമാണെന്ന് സല്‍മാന്‍ രാജാവ് പറഞ്ഞു. ഹജ്ജ്, ഉംറ തീര്‍ഥാടകര്‍ക്ക് സുരക്ഷിതമായും സമാധാനത്തോടെയും സഊദിയില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനും ഹജ്ജ് നിര്‍വഹിക്കുന്നതിനും മദീന സിയാറത്ത് നടത്തുന്നതിനും സാധിക്കുന്ന സാഹചര്യമാണുള്ളത്. ഇവിടുത്തെ ഭരണാധികാരികളും ജനങ്ങളും മസ്ജിദുല്‍ഹറാമിന്റയും മസ്ജിദുന്നബവിയുടെയും പരിചരണം ആദരവും ബഹുമതിയുമായാണ് കാണുന്നതെന്നും സല്‍മാന്‍ രാജാവ് പറഞ്ഞു.

മദീന ഗവര്‍ണര്‍ അമീര്‍ ഫൈസല്‍ ബിന്‍ സല്‍മാന്‍, ഡെപ്യൂട്ടി ഗവര്‍ണര്‍ അമീര്‍ സഊദ് ബിന്‍ ഖാലിദ് അല്‍ഫൈസല്‍, വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി ഡോ. നിസാര്‍ ഉബൈദ് മദനി, ഖുബാ മസ്ജിദ് ഇമാം ശൈഖ് സ്വാലിഹ് ബിന്‍ അവാദ് അല്‍മഗാംസി, സഹമന്ത്രി അമീര്‍ മന്‍സൂര്‍ ബിന്‍ മിത്അബ്, ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമീര്‍ അബ്ദുല്‍ അസീസ് ബിന്‍ സഊദ് ബിന്‍ നായിഫ്, സല്‍മാന്‍ രാജാവിന്റെ മക്കളായ അമീര്‍ റാകാന്‍, അമീര്‍ നായിഫ്, പേരമകന്‍ അമീര്‍ ഫഹദ് ബിന്‍ ഫൈസല്‍ ബിന്‍ സല്‍മാന്‍, രാജാവിന്റെ ഉപദേഷ്ടാക്കളായ അമീര്‍ ഖാലിദ് ബിന്‍ ബന്ദര്‍, അമീര്‍ അബ്ദുല്‍ അസീസ് ബിന്‍ സത്താം, റോയല്‍ കോര്‍ട്ട് ഉപദേഷ്ടാക്കളായ അമീര്‍ തുര്‍ക്കി ബിന്‍ മുഹമ്മദ് ബിന്‍ ഫഹദ്, അമീര്‍ അബ്ദുല്ല ബിന്‍ ഖാലിദ് ബിന്‍ സുല്‍ത്താന്‍ തുടങ്ങിയവര്‍ ചടങ്ങില്‍ പങ്കെടുത്തു.

സൈനിക പരിഹാരം യമന്‍ പ്രതിസന്ധി അവസാനിപ്പിക്കില്ല. യമനിലെ സൈനിക നടപടി പെട്ടെന്ന് കൈക്കൊണ്ട തീരുമാനമല്ല. ഇത് സഊദി അറേബ്യ സ്വയം തെരഞ്ഞെടുത്തതുമല്ല. യമനില്‍ സുരക്ഷയും ഭദ്രതയും സമാധാനവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് നടത്തിയ രാഷ്ട്രീയ ശ്രമങ്ങളുടെ ഫലമാണ് സൈനിക നടപടി. ഇറാന്റെ പിന്തുണയോടെ ഹൂഥി മിലീഷ്യകള്‍ നടത്തിയ അട്ടിമറി അയല്‍ രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷക്ക് ഭീഷണിയാണ്. ഇക്കാര്യം കണക്കിലെടുത്താണ് സൈനികമായി ഇടപെടുന്നതിനുള്ള യമന്‍ പ്രസിഡന്റിന്റെ അപേക്ഷ സഖ്യരാജ്യങ്ങള്‍ അംഗീകരിച്ചത്.
റിയാദ് കരാറുകള്‍ പ്രകാരമുള്ള വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ പാലിക്കുന്നതിന് ഖത്തറിനോട് ആവശ്യപ്പെടേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഭീകരതക്ക് ഖത്തര്‍ നല്‍കുന്ന പിന്തുണ മേഖലയുടെ സുരക്ഷാ ഭദ്രത തകര്‍ക്കുന്നതിന് ഇടയാക്കുകയാണ്. ഖത്തറിന്റെ നയങ്ങള്‍ നിരാകരിക്കുന്ന യു.എ.ഇയുടെയും ബഹ്‌റൈന്റെയും ഈജിപ്തിന്റെയും ചേരിയില്‍ സഊദി അറേബ്യ ചേരുകയായിരുന്നു. ഭീകര വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തില്‍ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങള്‍ പാലിക്കണമെന്നാണ് ഖത്തറിനോട് തങ്ങള്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. ഭീകരവാദ, തീവ്രവാദ വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിനുള്ള ശക്തമായ നയത്തിന്റെ വൃത്തത്തിലാണ് ഖത്തര്‍ പ്രതിസന്ധി ഉള്‍പ്പെടുന്നത്. ഭീകര, തീവ്രവാദ വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന് സംയുക്ത ശ്രമങ്ങള്‍ ശക്തമാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം റിയാദില്‍ ചേര്‍ന്ന അറബ്, ഇസ്‌ലാമിക്, അമേരിക്ക ഉച്ചകോടി എടുത്ത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുസ്ഥിര വികസനത്തിന് സഊദി അറേബ്യ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയും ഊന്നലും നല്‍കുന്നുണ്ട്. വികസ്വര രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് സഹായങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നതിന് സഊദി അറേബ്യ അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വികസ്വര രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഏറ്റവുമധികം സഹായങ്ങള്‍ നല്‍കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് സഊദി അറേബ്യയെന്നും വിദേശകാര്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു.