ഡല്‍ഹിയില്‍ വെച്ചാണ് കേന്ദ്രസര്‍ക്കാരിന്റെ ഉപസമിതിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടക്കുന്നത്. ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ക്ഷണം ലഡാക്ക് പ്രതിനിധികള്‍ സ്വീകരിച്ചതായി ലേ അപെക്‌സ് ബോഡി സഹചെയര്‍മാന്‍ ചെറിങ് ഡോര്‍ജെ ലക്രുക് പറഞ്ഞു. ലേ അപെക്‌സ് ബോഡി, കാര്‍ഗില്‍ ഡെമക്രാറ്റിക് അലയന്‍സ് എന്നിവയില്‍നിന്നുള്ള മൂന്ന് പ്രതിനിധികള്‍, ലഡാക്ക് എംപി മുഹമ്മദ് ഹനീഫ ജാന്‍, അഭിഭാഷകന്‍ എന്നിവര്‍ ചര്‍ച്ചകളില്‍ പങ്കെടുക്കും. ഭരണഘടനയുടെ ആറാം ഷെഡ്യൂള്‍ പ്രകാരമുള്ള സംസ്ഥാനപദവിയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശത്തിന്റെ സുരക്ഷയും എന്ന പ്രാഥമികാവശ്യത്തില്‍ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചായിരിക്കും ചര്‍ച്ച.

അതേസമയം വിരമിച്ച സുപ്രിംകോടതി ജഡ്ജി ബി.എസ് ചൗഹാന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ജുഡീഷ്യല്‍ അന്വേഷണം. പൊലീസ് നടപടിയില്‍ നാല് യുവാക്കള്‍ ലേയില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെയും ലഡാക്കിലെ സംഘടനകളുടെയും ആവശ്യമായിരുന്നു ജുഡീഷ്യല്‍ അന്വേഷണം. അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുവരെ താന്‍ ജയിലില്‍ തുടരുമെന്നായിരുന്നു സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ നിലപാട്.

ലഡാക്കിന് സംസ്ഥാന പദവിയും ആറാം ഷെഡ്യൂളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് സോനം വാങ്ചുക്ക് നിരാഹാര സമരം നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നാലെ പൊലീസ് നടത്തിയ ഇടപെടലില്‍ പ്രതിഷേധം അക്രമാസക്തമാവുകയും സംഘര്‍ഷത്തില്‍ നാലുപേര്‍ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 90ഓളം പേര്‍ക്ക് സംഘര്‍ഷത്തില്‍ പരിക്കേറ്റതായാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍.

സെപ്റ്റംബര്‍ 24-ന് നടന്ന സംഘര്‍ഷത്തെ തുടര്‍ന്ന് ഏര്‍പ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ രണ്ടു ദിവസം മുന്‍പ് പിന്‍വലിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, പുതിയ സംഭവാവസ്ഥകളോടെ വീണ്ടും പ്രാബല്യത്തില്‍ വരുകയാണ്.

മുന്‍ സെഷന്‍ ജഡ്ജി മോഹന്‍ സിങ് പരിഹാര്‍, ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ തുഷാര്‍ ആനന്ദ് എന്നിവരടങ്ങുന്ന മൂന്നു അംഗ ജുഡീഷ്യല്‍ കമ്മീഷന്‍ ഈ സംഭവത്തില്‍ കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ നിയമിച്ചിരുന്നു.

ലഡാക്കിലെ വിവിധ സംഘടനകളുടെയും സോനം വാങ്ചുക് എന്ന പ്രവര്‍ത്തകന്റെയും ആവശ്യപ്രകാരമാണ് ജുഡീഷ്യല്‍ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചത്. സോനം വാങ്ചുക് നടത്തിയ നിരാഹാര സമരത്തില്‍ പോലീസ് ഇടപെടലുണ്ടായതോടെ സംഘര്‍ഷം പര്യാപ്തമായി. സംഘര്‍ഷത്തില്‍ നാല് പേര്‍ മരിച്ചു, 90-ത്തിലധികം പേര്‍ക്ക് പരുക്ക് സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഹില്‍ ടൗണിലെ അക്രമാസക്തമായ പ്രതിഷേധത്തെ തുടര്‍ന്ന് കഴിഞ്ഞ മാസം ലഡാക്കില്‍ നിന്ന് വാങ്ചുക്കിനെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത് ജോധ്പൂര്‍ ജയിലിലേക്ക് മാറ്റി, അവിടെ കര്‍ശനമായ ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമം (എന്‍എസ്എ) പ്രകാരം കേസെടുത്തു.

സെപ്റ്റംബര്‍ 26 ന് വാങ്ചുക്കിന്റെ അറസ്റ്റിനെ തുടര്‍ന്ന് ഒക്ടോബര്‍ 2 ന് ഭരണഘടനയുടെ ആര്‍ട്ടിക്കിള്‍ 32 പ്രകാരം ഫയല്‍ ചെയ്ത ഹേബിയസ് കോര്‍പ്പസ് ഹര്‍ജി സമര്‍പ്പിച്ചു.

സെപ്തംബര്‍ 24 ന് ലേയില്‍ സംസ്ഥാന പദവി ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള പ്രതിഷേധം അക്രമാസക്തമായി മാറിയതിനെ തുടര്‍ന്ന് വാങ്ചുക്കിനെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു. അവിടെയുള്ള ബിജെപി ആസ്ഥാനത്തിനും പ്രതിഷേധക്കാര്‍ തീയിട്ടു. പ്രകടനങ്ങള്‍ ഇളക്കിവിടുന്നതില്‍ വാങ്ചുക്ക് പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചതായി അധികാരികള്‍ ആരോപിക്കുന്നു.

തടങ്കലില്‍ കഴിഞ്ഞ് കുറച്ച് ദിവസങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷം, ലഡാക്ക് ഭരണകൂടം ഒരു പ്രസ്താവന പുറപ്പെടുവിച്ചു, തന്റെ പൊതു പ്രസംഗങ്ങളില്‍ ‘സ്വയം തീകൊളുത്തല്‍’ എന്ന ആശയം ആവര്‍ത്തിച്ച് പ്രയോഗിച്ചു, ടിബറ്റില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രതിഷേധ തന്ത്രങ്ങള്‍ക്ക് സമാന്തരമായി, പൊതു ക്രമത്തിന് ഗുരുതരമായ ഭീഷണിയാണെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ അവകാശപ്പെട്ടു.

ദേശീയ സുരക്ഷയോ പൊതു ക്രമസമാധാന പ്രശ്നങ്ങളോ ഉള്‍പ്പെടുന്ന കേസുകളില്‍ പ്രതിരോധ തടങ്കലില്‍ വയ്ക്കാന്‍ അനുവദിക്കുന്ന നിയമമായ NSA-യുടെ കീഴില്‍ തടവില്‍ കഴിയുന്ന വാങ്ചുകിന് ‘തടങ്കലിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങള്‍’ ഔദ്യോഗികമായി നല്‍കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ഭരണകൂടം സ്ഥിരീകരിച്ചു.

സെപ്തംബര്‍ 24 ന് ലേ ടൗണില്‍ സംസ്ഥാന പദവി ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രതിഷേധക്കാര്‍ പോലീസുമായി ഏറ്റുമുട്ടി. പ്രതിഷേധക്കാരെ അടിച്ചമര്‍ത്താന്‍ പോലീസ് നടത്തിയ വെടിവയ്പ്പില്‍ നാല് പേര്‍ കൊല്ലപ്പെടുകയും നിരവധി പേര്‍ക്ക് പരിക്കേല്‍ക്കുകയും ചെയ്തു. അക്രമത്തിന് വാങ്ചുക്കിനെ അധികാരികള്‍ കുറ്റപ്പെടുത്തിയതിനാല്‍ കര്‍ഫ്യൂ ഏര്‍പ്പെടുത്തുകയും ഇന്റര്‍നെറ്റ് തടയുകയും ചെയ്തു.

ലഡാക്കിലെ ജനങ്ങളോട് സമാധാനവും ഐക്യവും നിലനിര്‍ത്താനും യഥാര്‍ത്ഥ ഗാന്ധിയന്‍ അഹിംസയുടെ വഴിയില്‍ സംസ്ഥാനത്വത്തിനായുള്ള പോരാട്ടം തുടരാനും വാങ്ചുക്ക് അഭ്യര്‍ത്ഥിക്കുകയും സ്വതന്ത്ര ജുഡീഷ്യല്‍ അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ലേ അപെക്സ് ബോഡിയുടെ നിയമ ഉപദേഷ്ടാവ് ഹാജി മുസ്തഫ മുഖേനയാണ് വാങ്ചുക്ക് സന്ദേശം കൈമാറിയത്, ആക്ടിവിസ്റ്റിന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്‍ കാ ത്സെതന്‍ ഡോര്‍ജെ ലേയ്ക്കൊപ്പം ശനിയാഴ്ച രാജസ്ഥാനിലെ ജോധ്പൂര്‍ ജയിലില്‍ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടു.

സെപ്തംബര്‍ 24 ലെ അക്രമത്തിനിടെ നാല് പേര്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട സംഭവത്തില്‍ സ്വതന്ത്രമായ ജുഡീഷ്യല്‍ അന്വേഷണം ഉണ്ടായില്ലെങ്കില്‍, ‘ഞാന്‍ ജയിലില്‍ കഴിയാന്‍ തയ്യാറാണ്’ എന്ന് വാങ്ചുക്ക് പറഞ്ഞു.

സംഭവത്തെ തുടര്‍ന്ന് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ കടുത്ത വിമര്‍ശനമാണ് ഉയര്‍ന്നത്. ആത്മരക്ഷാര്‍ഥം വെടിയുതിര്‍ത്തതാണെന്ന പൊലീസ് നിലപാട് പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ ചോദ്യം ചെയ്തു. ലഡാക്കിന് സംസ്ഥാന പദവി നല്‍കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നിരാഹാരം പൊലീസ് അവസാനിപ്പിച്ച ശേഷം പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ രൂക്ഷമായിരുന്നു. വാങ്ചുക്കിന് പാക് ബന്ധമുണ്ടെന്നാരോപിച്ച് പൊലീസ്, ഭരണകൂടം മുന്നോട്ടുവന്നതും വിവാദമായി.

അതേസമയം, സംഘര്‍ഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്ത 26 പേരെ വിട്ടയച്ചു. സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് നടപടി. ലേ അപെക്സ് ബോഡി ചര്‍ച്ചകളില്‍നിന്ന് പിന്‍മാറുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് പിന്നാലെയാണ് പുതിയ നീക്കങ്ങള്‍.

കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ നേരത്തെ ഇവയ്ക്ക് സംസ്ഥാന പദവി നല്‍കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ കാര്യത്തില്‍ വൈകിവരുന്നതെന്തെന്ന് ഒമര്‍ അബ്ദുല്ല ചോദിക്കുന്നു. സുപ്രിം കോടതിയുടെ നിര്‍ദേശപ്രകാരം ജമ്മു കശ്മീരില്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നതും ഒമര്‍ അബ്ദുല്ലയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ രൂപീകരിച്ചതും ഓര്‍മ്മിപ്പിച്ചു.

ലഡാക്കിന് സംസ്ഥാന പദവി നല്‍കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് സമരങ്ങള്‍ നടന്നുവരുന്നു. സമരനേതാവ് സോനം വാങ്ചുക്കിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു, നാല് പേര്‍ പ്രക്ഷോഭത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടു. കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ സംസ്ഥാന പദവി നല്‍കുന്നത് കൂടുതല്‍ പ്രശ്നങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് പറയുന്നു.

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഇന്ന് ചര്‍ച്ച നടക്കും. കര്‍ഗില്‍ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയന്‍സ്, അപെക്സ് ബോഡി പ്രതിനിധി സംഘങ്ങള്‍ ചര്‍ച്ചയില്‍ പങ്കെടുക്കും.

2019-ല്‍ ജമ്മു കശ്മീരിനെ വിഭജിച്ച് ലഡാക്കിനെ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമാക്കിയിരുന്നു. ആറാം ഷെഡ്യൂള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങള്‍ക്ക് സംസ്ഥാനപദവി ആവശ്യമാണ്, ഇതുവരെ സമരങ്ങള്‍ തുടരുകയാണ്.

കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തെ ഭരണഘടനയുടെ ആറാം ഷെഡ്യൂളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്താന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, ‘ലഡാക്കികള്‍ ശബ്ദം ചോദിച്ചു. 4 യുവാക്കളെ കൊന്ന് സോനം വാങ്ചുക്കിനെ ജയിലിലടച്ചുകൊണ്ട് ബിജെപി പ്രതികരിച്ചു. കൊലപാതകം നിര്‍ത്തുക, അക്രമം നിര്‍ത്തുക, ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നത് നിര്‍ത്തുക.’

പോലീസ് വെടിവെപ്പില്‍ നാല് പേര്‍ കൊല്ലപ്പെടുകയും 50ലധികം പേര്‍ക്ക് പരിക്കേല്‍ക്കുകയും ചെയ്ത ലേയിലെ അക്രമത്തിന് പിന്നാലെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങള്‍.

നിരാഹാരസമരം നടത്തുന്ന ആക്ടിവിസ്റ്റ് വാങ്ചുക്കിനെ ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരം അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ജോധ്പൂര്‍ ജയിലില്‍ പാര്‍പ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ലഡാക്കിലെ ജനങ്ങള്‍ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന് സംസ്ഥാന പദവി ആവശ്യപ്പെടുകയും അത് ഷെഡ്യൂള്‍ 6ന് കീഴില്‍ നല്‍കുകയും ചെയ്യുന്നു, ആദിവാസി സമൂഹങ്ങള്‍ക്ക് അവരുടെ സംസ്‌കാരവും വിഭവങ്ങളും ചൂഷണത്തില്‍ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ഭരണം, ഭൂമി, വനം എന്നിവയില്‍ പരിമിതമായ സ്വയംഭരണം നല്‍കുന്നു.
ആസാം, മേഘാലയ, ത്രിപുര, മിസോറാം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആദിവാസി മേഖലകളുടെ ഭരണം, സ്വയംഭരണ ജില്ലാ കൗണ്‍സിലുകള്‍ (എഡിസി), സ്വയംഭരണ പ്രാദേശിക കൗണ്‍സിലുകള്‍ (എആര്‍സി) എന്നിവയുടെ രൂപീകരണത്തിന് അധികാരം നല്‍കുന്നതിന് ഷെഡ്യൂള്‍ 6 വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.

കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ ആരോപിക്കുന്നതുപോലെ ഏതെങ്കിലും വ്യക്തികളുടെ ഇടപെടലോ, ജനങ്ങളുടെ വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളോ അല്ല ലഡാക്കിലെ സംഭവ വികാസങ്ങള്‍ക്കുപിന്നിലെന്നതാണ് വസ്തുത. മോദി സര്‍ക്കാറിന്റെ മോഹന വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ വിശ്വസിച്ച്, അവരുടെ ഭരണപരമായ എല്ലാ നിക്കങ്ങള്‍ക്കും അനുകൂലമായി നിലകൊള്ളുകയും ഒടുവില്‍ തങ്ങള്‍ വഞ്ചിക്കപ്പെടുകയാണെന്നുറപ്പായപ്പോള്‍ ജനങ്ങളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ സ്വാഭാവിക പ്രതികരണമാണിതെന്നതാണ് യാഥാര്‍ത്ഥ്യം. കാര്യങ്ങള്‍ കൈവിട്ടുപോയപ്പോഴും സംഘര്‍ഷങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ മുഖമായി മാറിയ വാങ് ചുകിന്റെയും പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെയും തലയില്‍ വെച്ചുകെട്ടാനും സംഭവത്തിനു പിന്നില്‍ വിദേശ ശക്തികളുടെ പങ്ക് സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാനുമുള്ള കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാറിന്റെ ശ്രമം മുറിവില്‍ മുളകുപുരട്ടുന്നതിന് തുല്യമാണ്.

2019 ലാണ് കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ ആര്‍ട്ടിക്കിള്‍ 370 റദ്ദാക്കി ജമ്മു കശ്മീര്‍ വിഭജിക്കുന്നതും ലഡാക്കിനെ ഒരു പ്രത്യേക കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി രൂപീകരിക്കുന്നതും. ആ സമയത്ത്. സോനം വാങ്ചുക്ക് ഉള്‍പ്പെടെ പലരും ലഡാക്കിനുള്ള കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശ പദവിയെ സ്വാഗതം ചെയ്തു. എന്നാല്‍ ഏതാനും മാസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍, ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവര്‍ണറുടെ ഭരണത്തിന്‍ കീഴില്‍ ലഡാക്കിലെ കാര്യങ്ങള്‍ തകിടം മറി ഞ്ഞു. ലഡാക്കില്‍ ഒരു നിയമസഭ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാല്‍ തന്നെ പ്രദേശം നേരിട്ടുള്ള കേന്ദ്രഭരണത്തിന് കീഴിലായി. മറ്റൊരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ ജമ്മു കശ്മീരില്‍ കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുകയും മുഖ്യമന്ത്രി ഒമര്‍ അ ബ്ദുള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സര്‍ക്കാര്‍ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. ഇതോടെ സംസ്ഥാന പദവി സംബന്ധിച്ച് ലഡാക്കില്‍ അതൃപ്തി വര്‍ധിച്ചുവന്നു. ഇത് വലിയ തോതിലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ക്കും നിരാഹാര സമരങ്ങള്‍ക്കും കാരണമായി. ഇതിനായി ബുദ്ധമത ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായ ലേയിലെയും മുസ്‌ലിം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായ കാര്‍ഗിലിലെയും വിവിധ ഗ്രൂപ്പുകള്‍ ആദ്യമായി ഒരു സംയുക്ത വേദിയില്‍ കൈകോര്‍ത്തു. ലേയിലെ പരമോന്നത സമിതിയും ലഡാക്കിന് സംസ്ഥാന പദവി ആവശ്യപ്പെട്ട് കാര്‍ഗില്‍ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയന്‍സും. 2020 ല്‍ ബി.ജെ.പി നല്‍കിയ വാഗ്ദാനങ്ങളില്‍ നിന്ന് പിന്മാറിയതും ലഡാക്കിലെ യുവാക്കള്‍ ക്കിടയില്‍ വര്‍ഷങ്ങളായി തുടരുന്ന തൊഴിലില്ലായ്മയുമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രക്ഷോഭത്തിന് കാരണമെന്നാണ് പ്രാദേ ശിക നേതാക്കളും പറയുന്നത്. ലഡാക്കിന്റെ ആവശ്യങ്ങള്‍ പരിശോധിക്കാന്‍ കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ ഒരു ഉന്നതതല സമിതി രൂപീകരിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായില്ല. ഇക്കഴിഞ്ഞ മാര്‍ച്ചില്‍, ലഡാക്കില്‍ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രതിനിധി ഡല്‍ഹിയില്‍ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷായെ കണ്ടിരുന്നു. എന്നാല്‍ തങ്ങളുടെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങള്‍ അമിത് ഷാ നിരസിച്ചുവെന്നാണ് പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രതികരണം.

ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് ലഡാക്കിന് സംസ്ഥാന പദവി, ഭരണഘടനയിലെ ആറാം ഷെഡ്യൂളിന് കിഴിലുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണം, ഗോത്ര സ്വത്വവും ദുര്‍ബലമായ ആവാസ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് കൂടുതല്‍ പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണം എന്നിവ ആവശ്യപ്പെട്ട് നിരവധി പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ പ്രദേശത്തുണ്ടായത്. ഇന്ത്യന്‍ ഭരണഘടനയുടെ ആറാം ഷെഡ്യൂള്‍ ഗോത്ര പ്രദേശങ്ങള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ കുന്നിന്‍ പ്രദേശങ്ങള്‍ക്ക് ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണവും കൂടുതല്‍ സ്വയംഭരണവും നല്‍കുന്നുണ്ട്. നിയമസഭയുടെ അഭാവം ലഡാക്കിന് സ്വയംഭരണത്തിനും പ്രാദേശിക താല്‍പര്യങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള കഴിവ് ഇല്ലാതാക്കിയതായി നാട്ടുകാര്‍ കരുതുന്നു. ലഡാക്കിനെ ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി ചുരുക്കിയപ്പോള്‍ അവിടെ നിലവി ലുണ്ടായിരുന്ന തൊഴിലവസരങ്ങള്‍, ഭൂമിയുടെ അവകാശങ്ങള്‍, സംരക്ഷണം എന്നിവ ദുര്‍ബലമാകുന്നുണ്ടെന്നും അവര്‍ പരാതിപ്പെടുന്നു. ലഡാക്കില്‍ ദുര്‍ബലമായ ഒരു പരിസ്ഥിതി നിലനില്‍ക്കുന്നതിനാല്‍, സൗരോര്‍ജ്ജം ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള വലിയ തോതിലുള്ള പദ്ധതികള്‍ പരിസ്ഥിതിയെ അപകടത്തിലാക്കുമെന്ന് പ്രദേശവാസികള്‍ ഭയപ്പെടുന്നു. ഭര ണത്തിലും വികസനത്തിലും തീരുമാനങ്ങള്‍ തദ്ദേശീയരെ പരിഗണിക്കാതെ തീരുമാനം എടുക്കുന്നു എന്നതാണ് മറ്റൊരു കാരണം.

പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങളില്‍ ഇനി അടുത്ത ചര്‍ച്ച നടക്കുന്നത് ഒക്ടോബര്‍ ആറിനാണ്. ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയവും എല്‍.എ.ബിയിലെയും കാര്‍ഗില്‍ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയന്‍സിലെയും (കെഡിഎ) അംഗങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന ലഡാക്ക് പ്രതിനിധികളും തമ്മിലാണ് ചര്‍ച്ച. തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി കഴിഞ്ഞ നാല് വര്‍ഷമായി സംയുക്തമായി ഒരു പ്രക്ഷോഭത്തിന് നേതൃത്വം നല്‍കുന്ന രണ്ട് സംഘടനകളും മുമ്പ് കേന്ദ്രവുമായി നിരവധി റൗണ്ട് ചര്‍ച്ചകള്‍ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലഡാക്ക് ജനതയുടെ ക്ഷേമത്തിനും ശാക്തികര ണത്തിനും കേന്ദ്രം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും യുവാക്കളോടൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്നുവെന്നുമാണ് സര്‍ക്കാരിന്റെ വാദമെങ്കിലും വസ്തുതകള്‍ അങ്ങിനെയല്ലെന്നതാണ് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദാശമായി ലഡാക്കിന്റെ ചരിത്രം പറയുന്നത്. എന്നാല്‍ നിലവിലെ സാഹചര്യം മനഃപൂര്‍വം ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണെന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രസ്താവനയില്‍ പറയുന്നു.

വാങ് ചുകിനെ ഇതിനുള്ള കാരണമായി സര്‍ക്കാര്‍ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. നേപ്പാളിലെ ജെന്‍ സീ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായും അറബ് വസന്തവുമായും താരതമ്യപ്പെടുത്തികൊണ്ടുള്ള പ്രകോപനപരമായ പ്രസ്താവനകള്‍ വാങ് ചുക് നടത്തിയതായും കേന്ദ്രം പറയുന്നു. വസ്തുതകളെ മറച്ചുപിടിച്ച് തങ്ങളുടെ ഭാഗം സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതിനുപകരം ലഡാക് നിവാസികളുടെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്ക് പരിഹാരം കാണാനുള്ള ശ്രമമാണ് സര്‍ക്കാറിന്‍് ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാവേണ്ടത്. ചൈനയുമായി അതിര്‍ത്തിപങ്കിടുന്ന ദേശത്തെ പ്രശ്‌നങ്ങളെ അതിന്റേതായ ഗൗരവത്തിലെടുക്കാന്‍ വൈകുന്ന ഓരോ നിമിഷങ്ങളും രാജ്യസുരക്ഷക്കുതന്നെ ഭീഷണിയാണെന്നുള്ള തിരിച്ചറിവായിരിക്കണം ഇക്കാര്യത്തില്‍ സര്‍ക്കാറിനെ നയിക്കേണ്ടത

ഇന്ന് പുലര്‍ച്ചെ 2.50ന് 15 കിലോമീറ്റര്‍ താഴ്ചയിലാണ് ഭൂചലനത്തിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം. ജമ്മുവിലെയും ശ്രീനഗറിലെയും നിരവധി പേര്‍ സമൂഹമാധ്യമത്തിലൂടെ ഭൂചലനം അനുഭവപ്പെട്ടതായി വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഭൂചലനത്തിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം ഉള്‍പ്പെടെ അടയാളപ്പെടുത്തി നാഷണല്‍ സെന്റര്‍ ഫോര്‍ സീസ്‌മോളജി എക്സ് പോസ്റ്റ് പങ്കുവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഭൂചലനത്തില്‍ ഇതുവരെയും ആളപായമില്ലെന്നാണ് വിവരം. അതേസമയം, ജാഗ്രത പാലിക്കാനും സുരക്ഷാ പ്രോട്ടോക്കോളുകള്‍ പാലിക്കാനും തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ ജനങ്ങള്‍ക്ക് നിര്‍ദേശം നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്.

കിഴക്കന്‍ ലഡാക്കില്‍ ഡ്യൂട്ടിക്കിടെയാണ് അപകടം ഉണ്ടായത്. സൈനികരുടെ വീരമൃത്യവില്‍ ഇന്ത്യന്‍ സൈന്യം അതീവദുഃഖം രേഖപ്പെടുത്തി. അപകടത്തിൽ ക്രാഫ്റ്റ് മെൻ ശങ്കര റാവു ഗൊട്ടാപ്പു തൽക്ഷണം മരിച്ചു. ഗുരുതരമായി പരുക്ക് പറ്റിയ ഹവിൽദാർ ഷാനവാസ് അഹമ്മദ് ഭട്ടിനെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചെങ്കിലും ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ആയില്ലെന്ന് സൈന്യം അറിയിച്ചു.

ശനിയാഴ്ച്ച പുലർച്ചയോടെയാണ് സംഭവം. പുലർച്ചെ മൂന്ന് മണിയോടെ റിവർ ക്രോസിംഗ് ഉൾപ്പെടുന്ന ടാങ്ക് അഭ്യാസത്തിനിടെയാണ് സംഭവം ഉണ്ടായത്. നദി മുറിച്ചുകടക്കുന്നതിനിടെ T-72 tank അപകടത്തിൽപ്പെടുകയായിരുന്നു. ജലനിരപ്പ് പെട്ടെന്ന് ഉയർന്നതിനെ തുടർന്ന് സൈനികർ ഒലിച്ചുപോകുകയായിരുന്നു എന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.