ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ മരണ ശേഷം നാല്‍പ്പതാമത്തെ വയസിലായിരുന്നു രാജീവ് ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രിപദത്തിലേക്ക് എത്തിയത്. ഇന്ത്യയില്‍ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പ്രധാനമന്ത്രിയായി രാജീവ് ഗാന്ധി അധികാരത്തിലെത്തി. 1984 ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ഇന്ത്യന്‍ പാര്‍ലമെന്റ് കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിലായിരുന്നു ഇന്ത്യന്‍ നാഷണല്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് അധികാരത്തിലെത്തിയത്. 491 ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലങ്ങളില്‍ മത്സരിച്ച കോണ്‍ഗ്രസിന് 404 സീറ്റുകള്‍ നേടാന്‍ കഴിഞ്ഞത് രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ അസാധാരണമായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ടു കൂടിയായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തും, ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വാര്‍ത്താവിനിമയ രംഗങ്ങളിലും ഇന്ത്യയില്‍ ഇന്നു കാണുന്ന പുരോഗതിക്ക് അടിത്തറയിട്ടത് രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ ദിശാബോധമായിരുന്നു.

1981 മുതല്‍ 1991 വരെ വെറും 10 കൊല്ലം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം. അതിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവുമായി. ഭരണകാലയളവിനെ അടയാളപ്പെടുത്തും വിധമുള്ള നിര്‍ണായകവും ശ്രദ്ധേയവുമായ തീരുമാനങ്ങളും നടപടികളും. അതിലൊന്നിന്റെ പരിണിതഫലമെന്നോണം ചാവേര്‍ ബോംബ് സ്‌ഫോടനത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോള്‍ രാജീവ് ഗാന്ധിക്ക് വയസ് 46. ചെറിയൊരു കാലഘട്ടം കൊണ്ടു തന്നെ ആധുനിക ഇന്ത്യയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഭരണ നടപടികള്‍ രാജീവിലെ ക്രാന്തദര്‍ശിത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു. ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക രംഗം, കമ്പ്യൂട്ടര്‍, എയര്‍ലൈന്‍സ്, പ്രതിരോധം, കമ്യൂണിക്കേഷന്‍ തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ രാജ്യം വളര്‍ന്നു.

ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദേശീയ നയവും രാജീവ് സര്‍ക്കാരിന്റെ സംഭാവനയാണ്. ഇന്ത്യയില്‍ ടെലികോം വിപ്ലവം സാധ്യമായത് രാജീവിന്റെ കാലത്തായിരുന്നു. രാജ്യത്ത് പഞ്ചായത്തിരാജ് സംവിധാനത്തിന് അടിത്തറയിട്ടു. 21 ആയിരുന്ന വോട്ടവകാശം 18 ആക്കിയതും അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ പുതിയ വാതായനങ്ങള്‍ തുറന്ന് 73-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെ പഞ്ചായത്തിരാജ് നിയമമാക്കിയതും കൂറുമാറ്റ നിരോധന നിയമവുമെല്ലാം രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ സംഭാവനകളാണ്.

സജീവ ഇടപെടലുകളുടെ വിദേശനയമായിരുന്നു രാജീവ് സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. സീഷെല്‍സിലെയും മാലി ദ്വീപിലെയും പട്ടാള അട്ടിമറികളെ പ്രതിരോധിക്കാന്‍ ഇന്ത്യ സൈന്യത്തെ അയച്ചു. ഇന്ത്യ-പാക് അതിര്‍ത്തിയിലെ സിയാച്ചിന്‍ മേഖലയിലെ ഖ്വയ്ദ് പോസ്റ്റ്, ഓപ്പറേഷന്‍ രാജീവിലൂടെ തിരിച്ചുപിടിച്ചു. ശ്രീലങ്കന്‍ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തില്‍ ഇടപെടാനുള്ള രാജീവിന്റെ തീരുമാനമുണ്ടാകുന്നത് 1986 ലാണ്. ഇതേത്തുടര്‍ന്ന് എല്‍ടിടിഇയുടെ ശത്രുവായി രാജീവ് ഗാന്ധി മാറി. ഒടുവില്‍ 1991 മെയ് 21 ന് മനുഷ്യ ബോംബായി മാറിയ തനുവിലൂടെ തമിഴ് പുലികള്‍ രാജീവിനെ വധിച്ചു. ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ സൃഷ്ടാവായ രാജീവ് ഗാന്ധി ശ്രീപെരുമ്പുദൂരില്‍ വെച്ച് എല്‍ടിടി തീവ്രവാദികളാല്‍ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോള്‍ അനാഥമായത് ഒരു രാജ്യവും ജനതയുമായിരുന്നു.

കാലം ഉരുണ്ടുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കിപ്പുറം മതേതര ഇന്ത്യയുടെ പ്രതീക്ഷയായി മകന്‍ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി ഉദിച്ചുയര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്നു. മകള്‍ പ്രിയങ്കയെ ഇന്ത്യയിലെ ജനകോടികള്‍ വാത്സല്യത്തണല്‍ വിരിച്ചാണ് വരവേല്‍ക്കുന്നത്. രാജീവ് അവശേഷിപ്പിച്ചു പോയ ഓര്‍മ്മകളുടെ കരുത്തില്‍ പ്രിയ പത്‌നി സോണിയ ദീര്‍ഘകാലം ഇന്ത്യന്‍ നാഷണല്‍ കോണ്‍ഗ്രസിനെ നയിച്ചു. മുന്നോട്ടുള്ള പാതയില്‍ കെടാവിളക്കായി രാജീവിന്റെ സ്മരണകള്‍ ജ്വലിക്കുമ്പോള്‍ ഈ രാജ്യം ഇരുട്ടിലാകില്ലെന്ന് ഓരോ ജനാധിപത്യ വിശ്വാസിക്കും പ്രതീക്ഷിക്കാം.

ഇന്നും ഇന്ത്യന്‍ ജനത രാജീവ് ഗാന്ധിയെ നിറസ്മരണകളോടെയാണ് ഓര്‍ക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മാരകത്തില്‍ കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്ന വാക്കുകള്‍ ഇങ്ങനെയാണ് ‘എനിക്കും ഒരു സ്വപ്നമുണ്ട്. ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ മുന്‍നിരയില്‍, മാനവ സമൂഹത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ടി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ശക്തവും സ്വതന്ത്രവും സ്വാശ്രയത്വവുമുള്ള ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വപ്നം.’ ശക്തവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഇന്ത്യയെ സ്വപ്നം കണ്ട സമാരാധ്യനായ നേതാവിന്റെ ഓര്‍മ്മകള്‍ക്ക് മുന്നില്‍ ഇന്ത്യന്‍ ജനതയുടെ പ്രണാമം.

രാജീവ് ഗാന്ധി വധക്കേസില്‍ ശിക്ഷാ കാലാവധി പൂര്‍ത്തിയാക്കും മുന്‍പ് വിട്ടയച്ച 7 പ്രതികളിലൊരാളായിരുന്നു ശാന്തന്‍ എന്ന സുതേന്ദിരരാജ. പ്രായമായ അമ്മയെ കാണാനായി ശ്രീലങ്കയിലെത്താനും അവിടെ താമസിക്കാനും ശാന്തന്‍ നേരത്തെ ശ്രീലങ്കന്‍ പ്രസിഡന്റിനോട് സഹായം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

2022 മെയ് മാസത്തിലാണ് സുപ്രിം കോടതി ശിക്ഷാ കാലയളവ് പൂര്‍ത്തിയാകും മുന്‍പ് രാജീവ് ഗാന്ധി വധക്കേസിലെ ഏഴ് പ്രതികളെ മോചിപ്പിച്ചത്. ജയില്‍ മോചിതനായ ശേഷം ട്രിച്ചിയിലെ സ്‌പെഷ്യല്‍ ക്യാംപിലായിരുന്നു ശാന്തന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്നത്.

‘രാജീവ് ഗാന്ധി അതിശയകരമായ കാഴ്ചപ്പാടുള്ള ഒരു വ്യക്തിയായിരുന്നു. എന്നാല്‍ എല്ലാറ്റിനുമുപരിയായി, അദ്ദേഹം അനുകമ്പയും സ്‌നേഹവുമുള്ള ഒരു മനുഷ്യനായിരുന്നു,’രാജീവ് ഗാന്ധി പിതാവായതിനാല്‍ അവിശ്വസനീയമാംവിധം ഭാഗ്യവാനും അഭിമാനവുമുണ്ടെന്നും രാഹുല്‍ പറഞ്ഞു. എല്ലാകാലവും പിതാവിന്റെ നഷ്്ടം ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമെന്നും രാഹുല്‍ കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. രാജീവ് ഗാന്ധിയെ അനുസ്മരിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയും ട്വീറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

1984-ലായിരുന്നു ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ മരണത്തെ തുടര്‍ന്ന് രാജീവ് ഗാന്ധി അധികാരത്തിലേറുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായംകുറഞ്ഞ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നു രാജീവ്. 40-ാം വയസ്സിലായിരുന്നു അത്. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ശ്രീപെരുമ്പത്തൂരില്‍ 1991-ലാണ് രാജീവ് ഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടത്.

ബൈത്തുറഹ്മ കാരുണ്യ ഭവന പദ്ധതി ശില്പി എന്ന നിലയിലാണ് പുരസ്‌കാരത്തിന് തങ്ങള്‍ അര്‍ഹനായത്. 2019 ആഗസ്റ്റ് 20 ന് രാവിലെ 10.30 ന് ഡല്‍ഹി കോണ്‍സ്റ്റിസ്റ്റ്യൂഷന്‍ ക്ലബ്ബിലെ മാവ് ലങ്കര്‍ ഓഡിറ്റോറിയത്തില്‍ നടക്കുന്ന ചടങ്ങില്‍ രമേശ് ചെന്നിത്തല, പുനലൂര്‍ സോമരാജന്‍,ഫിറോസ് കുന്നുംപറമ്പില്‍, ഡോക്ടര്‍ കെ.സുരേഷ് കുമാര്‍,അലോഷ്യസ് വര്‍ഗീസ് ,എം .പി .മാത്യൂ എന്നിവര്‍ക്കൊപ്പം തങ്ങള്‍ പുരസ്‌കാരം ഏറ്റുവാങ്ങും.

ബ്രിട്ടനില്‍ മെഡിസിന് പഠിക്കുന്ന മകള്‍ ഹരിത്രയുടെ വിവാഹത്തില്‍ പങ്കെടുക്കാനും ഒരുക്കള്‍ നടത്താനുമാണ് മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി നളിനിക്ക് പരോള്‍ അനുവദിച്ചത്. തടവില്‍ കഴിയവെ ജയിലില്‍ വെച്ചാണ് നളിനി മകളെ പ്രസവിച്ചത്. ബ്രിട്ടനില്‍ നിന്നും മകള്‍ അടുത്തയാഴ്ച നാട്ടിലെത്തും.
വനിതാ പൊലീസുകാരോടൊപ്പം പുറത്തുവന്ന നളിനിയെ സ്വീകരിക്കാന്‍ അമ്മയാണ് എത്തിയത്.
കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം പിതാവ് ശങ്കര നാരായണന്റെ സംസ്‌കാര ചടങ്ങില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നതിന് നളിനിക്ക് ഒരു ദിവസത്തെ പരോള്‍ അനുവദിച്ചിരുന്നു. ഇത് കൂടാതെ 28 വര്‍ഷത്തിന് ശേഷം ആദ്യമായാണ് നളിനി ജയിലില്‍നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നത്.

നളിനിയുടെ ഭര്‍ത്താവ് മുരുകനും ഇതേ ജയിലില്‍ ജീവപര്യന്തം തടവ് അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്. കേസില്‍ ഇവര്‍ക്ക് വധശിക്ഷയാണ് വിധിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ഇടപെടലിനെ തുടര്‍ന്ന് ശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമാക്കി ചുരുക്കുകയായിരുന്നു. വധശിക്ഷക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട മറ്റ് ആറ് പേരുടെ ശിക്ഷയും സുപ്രീംകോടതി ജീവപര്യന്തമാക്കി ചുരുക്കി.

നളിനിയുടെ ആവശ്യം നിഷേധിക്കാന്‍ കഴിയില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ജസ്റ്റിസുമാരായ എം.എം സുന്ദരേശ്, എം നിര്‍മല്‍ കുമാര്‍ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷന്‍ ബെഞ്ചിന്റേതാണ് ഉത്തരവ്.

അറസ്റ്റിലായതു മുതല്‍ 27 വര്‍ഷമായി വെല്ലൂര്‍ സെന്‍ട്രല്‍ ജയിലിലാണ് നളിനി. ജയിലില്‍ വെച്ചുണ്ടായ മകള്‍ അരിത്രയുടെ വിവാഹത്തില്‍ പങ്കെടുക്കാന്‍ ആറുമാസത്തെ പരോള്‍ ചോദിച്ചാണ് നളിനി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. എന്നാല്‍ 30 ദിവസം മാത്രമാണ് അനുവദിച്ചത്. 27 വര്‍ഷത്തെ ജയില്‍ വാസത്തിനിടെ രണ്ടാം തവണയാണ് നളിനിക്കു പരോള്‍ ലഭിക്കുന്നത്. നേരത്തെ പിതാവിന്റെ മരണാനന്തര ചടങ്ങില്‍ പങ്കെടുക്കാന്‍ 2016 ല്‍ 24 മണിക്കൂര്‍ പരോളാണ് അനുവദിച്ചിരുന്നത്.

ജീവപര്യന്തം തടവനുഭവിക്കുന്നവര്‍ക്ക് രണ്ടുവര്‍ഷം കൂടുമ്പോള്‍ ഒരുമാസത്തെ പരോളിന് അവകാശമുണ്ട്. എന്നാല്‍ 27 വര്‍ഷമായി പരോള്‍ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു നളിനിയുടെ പരാതി. 1991 മെയ് 21ന് തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ശ്രീപെരമ്പത്തൂരില്‍ വെച്ചാണ് രാജീവ് ഗാന്ധി ചാവേര്‍ സ്‌ഫോടനത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടത്.

രാജീവ് ഗാന്ധിക്കെതിരെ പരിധിവിട്ട ആരോപണമുന്നയിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി തെരഞ്ഞെടുപ്പു ചര്‍ച്ച സൃഷ്ടിച്ചതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ 28-ാം രക്തസാക്ഷിത്വദിനം കടന്നുവരുന്നത്. ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണവേളയിൽ, മൺമറഞ്ഞ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളിൽ ഏറ്റവുംമധികം അധിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടത് മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ്ഗാന്ധിയായിരുന്നു.

തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ മോദിയുടെ ആരോപണങ്ങള്‍ക്ക് താന്‍ പറഞ്ഞ മറുപടികളെ ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നതാണ് രാഹുല്‍ ഗാന്ധി തന്റെ പിതാവിനെ ഓര്‍മിച്ചിട്ട ട്വീറ്റ്.

My father was gentle, loving, kind & affectionate. He taught me to love & respect all beings. To never hate. To forgive.

I miss him.

On his death anniversary, I remember my father with love & gratitude.#RememberingRajivGandhi pic.twitter.com/sYPGu5jGFC

— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) May 21, 2019

‘എന്റെ അച്ഛന്‍ സൗമ്യനായിരുന്നു, സ്‌നേഹസമ്പന്നനായിരുന്നു, ദയാലുവായിരുന്നു, വാല്‍സല്യമുള്ളയാളായിരുന്നു. അദ്ദേഹമെന്നെ സ്‌നേഹിക്കാനും ബഹുമാനിക്കാനും പഠിപ്പിച്ചു. ഒരിക്കലും വെറുപ്പ് പുലര്‍ത്തരുതെന്ന് പഠിപ്പിച്ചു. ക്ഷമിക്കാന്‍ പഠിപ്പിച്ചു’ -ട്വീറ്റില്‍ രാഹുല്‍ പറഞ്ഞു.

You will always be my hero. pic.twitter.com/LYPciCD234

— Priyanka Gandhi Vadra (@priyankagandhi) May 21, 2019

‘നിങ്ങള്‍ എന്നുമെന്റെ ഹീറോ ആയിരിക്കും’ എന്നായിരുന്നു പ്രിയങ്ക ഗാന്ധിയുടെ ട്വീറ്റ്.

Former Prime Minister Dr Manmohan Singh, UPA Chairperson Smt Sonia Gandhi, Congress President @RahulGandhi and General Secretary @priyankagandhi pay homage to former Prime Minister Rajiv Gandhi on his death anniversary. #RememberingRajivGandhi pic.twitter.com/bmerpRSeRE

— Congress (@INCIndia) May 21, 2019

അതേസമയം രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ 28-ാം രക്തസാക്ഷിത്വദിനത്തില്‍ ഭാര്യയും കോണ്‍ഗ്രസ് മുന്‍ അധ്യക്ഷയുമായ സോണിയാ ഗാന്ധി, മക്കളായ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി, പ്രിയങ്കാ ഗാന്ധി എന്നിവര്‍ രാവിലെ വീര്‍ഭൂമിയിലെത്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മാരകത്തിലെത്തി ആദരമര്‍പ്പിച്ചു. മുന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി മന്‍മോഹന്‍ സിങ്, മുന്‍ രാഷ്ട്രപതി പ്രണാബ് മുഖര്‍ജി എന്നിവരും മുതിര്‍ന്ന കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാക്കളും വീര്‍ഭൂമിയിലെത്തിയിരുന്നു.

Tributes to former PM Shri Rajiv Gandhi on his death anniversary.

— Chowkidar Narendra Modi (@narendramodi) May 21, 2019

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ വേളയില്‍ രാജീവ് ഗാന്ധിക്കെതിരെ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് ചേരാത്തവിധത്തിലുള്ള കടുത്ത വിമര്‍ശനങ്ങളും ആരോപണങ്ങളുമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഉയര്‍ത്തിയിരുന്നത്. രാജീവ് ഗാന്ധി മരിച്ചത് ഒന്നാംനമ്പര്‍ അഴിമതിക്കാരനായാണെന്നുവരെ മോദി കുറ്റപ്പെടുത്തിരുന്നു.

ഉത്തര്‍പ്രദേശില്‍ നടത്തിയ ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് റാലിയിലാണ് മോദി രാജീവ് ഗാന്ധിയെ ‘ഭ്രഷ്ടാചാരി നമ്പര്‍ 1′ എന്ന് വിളിച്ചത്. കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷന്‍ രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയോട്, ”അനുയായികള്‍ നിങ്ങളുടെ അച്ഛനെ, മിസ്റ്റര്‍ ക്ലീന്‍ എന്നൊക്കെ വിളിച്ചേക്കാം. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം അവസാനിച്ചത് ഭ്രഷ്ടാചാരി നമ്പര്‍ 1 (അഴിമതിക്കാരന്‍) എന്ന പേരുദോഷവുമായാണ്’, എന്നായിരുന്നു മോദി പറഞ്ഞത്. എന്നാല്‍ മോദിയുടെ ഈ പരാമര്‍ശം കടുത്ത വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ നേരിട്ടിരുന്നു.

അതേസമയം മോദി കടന്നക്രമണം നിര്‍ത്താന്‍ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. നാവികസേനയുടെ കപ്പല്‍ സ്വകാര്യ ആവശ്യത്തിനായി രാജീവ് ഗാന്ധി ഉപയോഗിച്ചു എന്നതടക്കമുള്ള ആരോപണങ്ങളായിരുന്നു മോദി ഉന്നയിച്ചിരുന്നത്. രാജീവ് ഗാന്ധിയും കുടുംബവും നാവികസേനയുടെ ‘ഐഎന്‍എസ് വിരാട്’ പേഴ്‌സണല്‍ ടാക്‌സിയായി ഉപയോഗിച്ചെന്നായിരുന്നു ഗുരുതര ആരോപണം. ‘1980-കളില്‍ ലക്ഷദ്വീപില്‍ അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കവേ രാജീവ് ഗാന്ധിയും കുടുംബവും നാവികസേനയുടെ ഐഎന്‍എസ് വിരാട് പേഴ്‌സണല്‍ ടാക്‌സിയായി ഉപയോഗിക്കുകയായിരുന്നു’, എന്നായിരുന്നു പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പരാമര്‍ശം. എന്നാല്‍ ഇതിനെ തള്ളിപ്പറഞ്ഞ്, അന്നത്തെ വ്യോമസേനയിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരടക്കം രംഗത്തുവരികയും ചെയ്തിരുന്നു. ആരോപണങ്ങള്‍ക്കെതിരെ കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാക്കള്‍ ശക്തമായി രംഗത്തെത്തുകയും ചെയ്തു.

1991 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രചാരണവേളയില്‍ തമിഴ്നാട്ടിലെ ശ്രീപെരുംപുത്തൂരില്‍ വെച്ച് എല്‍.ടി.ടി.ഇ തീവ്രവാദികളാലാണ് രാജീവ് ഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഇന്ത്യന്‍ യുവത്വത്തിന്റെ പ്രതീകമായി പലപ്പോഴും അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ട രാജീവ് ഗാന്ധി, രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നു. അമ്മ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടശേഷം 40-ാം വയസ്സിലാണ് രാജീവ് ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രിയാകുന്നത്. സുവര്‍ണക്ഷേത്രം വളഞ്ഞ് പരിശോധന നടത്തിയതിന്റെ പേരില്‍ സിഖുകാരായിരുന്ന സ്വന്തം അംഗരക്ഷകരുടെ വെടിയേറ്റാണ് 1984-ല്‍ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടത്.

അതേസമയം രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ 28-ാം രക്തസാക്ഷിത്വദിനത്തില്‍ മകനും കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷനുമായ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി, സോണിയാ ഗാന്ധി, പ്രിയങ്കാ ഗാന്ധി എന്നിവര്‍ രാവിലെ വീര്‍ഭൂമിയിലെത്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മാരകത്തിലെത്തി ആദരമര്‍പ്പിച്ചു.

മുന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി മന്‍മോഹന്‍ സിങ്, മുന്‍ രാഷ്ട്രപതി പ്രണാബ് മുഖര്‍ജി എന്നിവരും മുതിര്‍ന്ന കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാക്കളും വീര്‍ഭൂമിയിലെത്തിയിരുന്നു.

‘രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടി ഏതാവട്ടെ, ഒരു പ്രധാനമന്ത്രിയെയും മോശമായി ഞാന്‍ പരാമര്‍ശിക്കില്ല. പ്രധാനമന്ത്രി, പ്രസിഡന്റ് എന്നിവയൊന്നും വ്യക്തികളല്ല, ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിന് ഏതെങ്കിലും പാര്‍ട്ടി ഒന്നും ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് ഞാന്‍ പറയില്ല. എല്ലാ പാര്‍ട്ടികളും രാജ്യത്തിനായി എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എല്ലാവരുടെയും പ്രവര്‍ത്തന രീതികള്‍ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുമെന്നു മാത്രം’. രാജ്‌നാഥ് സിങ് പറഞ്ഞു. ബിഹാറിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് റാലിയില്‍ പ്രസംഗിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ബിഹാറിലെ റോതാസില്‍ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് റാലിയില്‍ പ്രസംഗിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

രാജീവ് ഗാന്ധി ഒന്നാന്തരം അഴിമതി നടത്തിയ ആളാണെന്ന് വിവാദ പരാമര്‍ശം നടത്തിയ നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് രാജ്‌നാഥ് സിങ് നല്‍കിയ മറുപടിയായിട്ടാണ് ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്.

രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി രക്തസാക്ഷിയായ ഒരു പ്രധാനമന്ത്രിയെ കുറിച്ച് ഇത്തരത്തില്‍ സംസാരിക്കുകയെന്നത് ആത്യന്തികമായി ഭീരുത്വമാണ്. ആ കൊലപാതകത്തിന് ഉത്തരവാദി ആരാണെന്ന് മോദി തന്നെ പറയണം. രാജീവിനെതിരെ ആക്രമണമുണ്ടാകുമെന്ന് ഇന്റലിജന്‍സ് നിരന്തരം റിപ്പോര്‍ട്ട് നല്‍കിയിട്ടും ബി.ജെ.പി നേതൃത്വത്തിലുള്ള വി.പി സിങ് സര്‍ക്കാര്‍ സുരക്ഷയൊരുക്കിയില്ല. ഒരു പേഴ്‌സണല്‍ സെക്യൂരിറ്റി ഓഫീസര്‍ മാത്രമായിരുന്നു രാജീവിനൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നത്. രാജീവിന് കൂടുതല്‍ സുരക്ഷ നല്‍കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടുള്ള അപേക്ഷകളെല്ലാം വി.പി സിങിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സര്‍ക്കാര്‍ മുക്കിയെന്നും പട്ടേല്‍ പറഞ്ഞു. ബി.ജെ.പിയുടെ വെറുപ്പിന്റെ ഇരയാണ് രാജീവെന്നും പട്ടേല്‍ കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. ഉത്തര്‍പ്രദേശില്‍ തെരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രചരണത്തിനിടെയായിരുന്നു രാജീവ് ഗാന്ധിയെ ഒന്നാം നമ്പര്‍ അഴിമതിക്കാരന്‍ എന്നു മോദി വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇതിനു പിന്നാലെ രാഹുല്‍ ഗാന്ധിയും പ്രിയങ്കാ ഗാന്ധിയും അടക്കമുള്ള നേതാക്കള്‍ മോദിക്കെതിരെ രംഗത്തുവന്നിരുന്നു. പരാമര്‍ശത്തിനെതിരെ കോണ്‍ഗ്രസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷന് പരാതി നല്‍കിയെങ്കിലും കമ്മീഷന്‍ മോദിയ്ക്ക് ക്ലീന്‍ ചിറ്റ് നല്‍കുകയാണുണ്ടായത്.