കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ തടയല്‍ നിയമത്തിന് (പിഎംഎല്‍എ) കീഴില്‍ ഏജന്‍സി നാല് താല്‍ക്കാലിക അറ്റാച്ച്‌മെന്റ് ഉത്തരവുകള്‍ പുറപ്പെടുവിച്ചു. കണ്ടുകെട്ടിയ സ്വത്തുക്കളില്‍ മുംബൈയിലെ പാലി ഹില്ലിലുള്ള അംബാനിയുടെ വസതിയും വിവിധ റിലയന്‍സ് ഗ്രൂപ്പ് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പാര്‍പ്പിട, വാണിജ്യ ആസ്തികളും ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

ഡല്‍ഹി, നോയിഡ, ഗാസിയാബാദ്, മുംബൈ, പൂനെ, താനെ, ഹൈദരാബാദ്, ചെന്നൈ, ഈസ്റ്റ് ഗോദാവരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ നിരവധി സ്വത്തുക്കളും ഡല്‍ഹിയിലെ മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിംഗ് മാര്‍ഗിലുള്ള റിലയന്‍സ് സെന്ററിന്റെ ഒരു പ്ലോട്ടും പിടിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. കണ്ടുകെട്ടിയ ആസ്തികളുടെ ആകെ മൂല്യം 3,084 കോടി രൂപയാണെന്ന് പിടിഐ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തു.

ഫണ്ട് വകമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസ്

റിലയന്‍സ് ഹോം ഫിനാന്‍സ് ലിമിറ്റഡും (ആര്‍എച്ച്എഫ്എല്‍) റിലയന്‍സ് കൊമേഴ്‌സ്യല്‍ ഫിനാന്‍സ് ലിമിറ്റഡും (ആര്‍സിഎഫ്എല്‍) സമാഹരിച്ച പൊതുഫണ്ട് വകമാറ്റി വെളുപ്പിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കേസ്. 2017-നും 2019-നും ഇടയില്‍, യെസ് ബാങ്ക് RHFL-ല്‍ 2,965 കോടി രൂപയും RCFL-ല്‍ 2,045 കോടി രൂപയും വിവിധ ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ നിക്ഷേപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 2019 ഡിസംബറോടെ, ഈ നിക്ഷേപങ്ങള്‍ ‘പ്രവര്‍ത്തിക്കാത്തത്’ ആയിത്തീര്‍ന്നു, RHFL-ന് ?1,353.50 കോടിയും ആര്‍സിഎഫ്എല്ലിന് ?1,984 കോടിയും കുടിശ്ശികയുണ്ട്, ഇഡി പറയുന്നു.

റിലയന്‍സ് ഇന്‍ഫ്രാസ്ട്രക്ചര്‍ ഉള്‍പ്പെടെ ഒന്നിലധികം റിലയന്‍സ് ഗ്രൂപ്പ് കമ്പനികള്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട 17,000 കോടി രൂപയിലധികം വരുന്ന സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകളും വായ്പ വകമാറ്റങ്ങളും സംബന്ധിച്ച വിപുലമായ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഏറ്റവും പുതിയ നടപടി.

ഈ വര്‍ഷം ഓഗസ്റ്റില്‍ അംബാനിയെ ഇഡി ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. അതിനുമുമ്പ്, ജൂലൈ 24 ന്, ഏജന്‍സി 50 കമ്പനികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 35 സ്ഥലങ്ങളിലും ഇയാളുടെ ബിസിനസ് ഗ്രൂപ്പിലെ മുതിര്‍ന്ന എക്‌സിക്യൂട്ടീവുകള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ 25 വ്യക്തികളിലും പരിശോധന നടത്തിയിരുന്നു.

യെസ് ബാങ്ക് വായ്പ തട്ടിപ്പ് കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇഡി റെയ്ഡ്

യെസ് ബാങ്ക് വായ്പ തട്ടിപ്പ് കേസിന്റെ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജൂലൈയില്‍ എന്‍ഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് അനില്‍ അംബാനിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി സ്ഥലങ്ങളില്‍ റെയ്ഡ് നടത്തിയിരുന്നു*. സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (എസ്ബിഐ) റിലയന്‍സ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷനെ ‘വഞ്ചന’ എന്ന് തരംതിരിക്കുകയും അനില്‍ അംബാനിയുടെ പേര് സഹിതം ഇക്കാര്യം റിസര്‍വ് ബാങ്കിന് (ആര്‍ബിഐ) റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യാന്‍ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തതിനെ തുടര്‍ന്നാണ് നടപടി.

റിലയന്‍സ് അനില്‍ അംബാനി ഗ്രൂപ്പിലെ കമ്പനികള്‍ക്ക് വലിയ വായ്പകള്‍ അനുവദിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് യെസ് ബാങ്കിന്റെ പ്രമോട്ടര്‍മാര്‍ക്ക് അവരുടെ സ്വകാര്യ അക്കൗണ്ടുകളില്‍ പണം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാകാമെന്ന് പ്രാഥമിക കണ്ടെത്തലുകള്‍ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു, ഇത് സാധ്യമായ ക്വിഡ് പ്രോ ക്വോ ക്രമീകരണങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
കൈക്കൂലി, പഴയ രേഖകള്‍

ബാങ്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ക്ക് കൈക്കൂലി നല്‍കിയതായും ക്രെഡിറ്റ് അപ്രൂവല്‍ മെമ്മോറാണ്ടം (സിഎഎം) പോലുള്ള ചില പ്രധാന വായ്പ അംഗീകാര രേഖകള്‍ പഴയതാണെന്നും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ സംശയിച്ചു. ബാങ്കിന്റെ ഇന്റേണല്‍ ക്രെഡിറ്റ് പോളിസികള്‍ ലംഘിച്ച് കൃത്യമായ ജാഗ്രതയില്ലാതെ നിരവധി നിക്ഷേപങ്ങള്‍ നടത്തിയതായും ഏജന്‍സി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

യെസ് ബാങ്ക് 2017 നും 2019 നും ഇടയില്‍ നല്‍കിയ ഏകദേശം 3,000 കോടി രൂപയുടെ വായ്പകള്‍ ഷെല്‍ കമ്പനികളിലേക്കും ഗ്രൂപ്പുമായി ബന്ധമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും വഴിതിരിച്ചുവിട്ടുവെന്നാരോപിച്ച് പരിശോധനയിലാണ്. ചില യെസ് ബാങ്ക് എക്‌സിക്യൂട്ടീവുകള്‍ക്ക് അനുമതി നല്‍കല്‍ പ്രക്രിയയില്‍ കിക്ക്ബാക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്നും ഇഡി അന്വേഷിക്കുന്നുണ്ട്.

നേരത്തെ നടത്തിയ അന്വേഷണത്തില്‍ വന്‍തോതിലുള്ള വായ്പാ ക്രമക്കേടുകള്‍ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു

സാമ്പത്തികമായി ദുര്‍ബലരായ കമ്പനികള്‍ക്ക് നല്‍കിയ വായ്പകള്‍, കാലഹരണപ്പെട്ട രേഖകള്‍, ഔദ്യോഗിക അനുമതിക്ക് മുമ്പുതന്നെ വിതരണം ചെയ്തതടക്കം നിരവധി ചെങ്കൊടികള്‍ ഇഡി ഫ്‌ലാഗ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കടം വാങ്ങുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ കിട്ടാക്കടങ്ങളും ഓവര്‍ലാപ്പിംഗ് ഡയറക്ടര്‍ഷിപ്പുകളുടേയും ‘നിത്യഹരിത’ ത്തിലേക്കും ഏജന്‍സി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2020ല്‍, അനില്‍ അംബാനിയുടെ കമ്പനികള്‍ക്ക് യെസ് ബാങ്ക് നല്‍കിയ 12,500-12,800 കോടി രൂപയുടെ വായ്പകളെക്കുറിച്ച് ഏജന്‍സി അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു. ബാങ്കിന്റെ തകര്‍ച്ചയും അതിന്റെ സ്ഥാപകന്‍ റാണാ കപൂറിനെതിരെ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ കേസും 4,300 കോടി രൂപ കിക്ക്ബാക്ക് കൈപ്പറ്റിയതിന് പിന്നാലെയാണ് അന്വേഷണം.

ഫോബ്‌സിന്റെ തത്സമയ പട്ടിക പ്രകാരം അംബാനിയുടെ ആസ്തി 6.8 ബില്യണ്‍ ഡോളര്‍ കുറഞ്ഞ് 71.5 ബില്യണ്‍ ഡോളറായി. ബോംബെ സ്‌റ്റോക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചില്‍ ഓഹരി വില 8.62ശതമാനം(177 രൂപ)താഴ്ന്ന് 1,877 നിലവാരത്തിലുമെത്തി. കമ്പനിയുടെ വിപണിമൂല്യത്തില്‍ 1.2 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ കുറവാണുണ്ടായത്. 12.69 ലക്ഷം കോടി രൂപയാണ് നിലവിലെ വിപണിമൂല്യം.

ജൂലായ-്‌സെപ്റ്റംബര്‍ പാദത്തിലെ അറ്റാദായത്തില്‍ 15ശതമാനം കുറവുണ്ടായതോടെയാണ് നിക്ഷേപകര്‍ റിലയന്‍സ് ഓഹരികള്‍ വിറ്റഴിച്ചത്. കമ്പനിയിലേക്ക് വന്‍തോതില്‍ വിദേശ നിക്ഷേപം എത്തിയതിന് പിന്നാലെ ഓഹരി വില 2369 രൂപവരെ ഉയര്‍ന്നിരുന്നു. മാര്‍ച്ചിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലവാരമായ 867 രൂപയില്‍നിന്നായിരുന്നു ഈ കുതിപ്പ്.

ക്രൂഡ് ഓയില്‍ വിപണിയിലും റിലയന്‍സിന് വന്‍ തകര്‍ച്ചയാണ് നേരിട്ടത്. ഡിമാന്‍ഡ് കുറഞ്ഞതോടെ ക്രൂഡ് ഓയില്‍ ബാരല്‍ ഒന്നിനു മുകളില്‍ കമ്പനിക്കു കിട്ടിയത് 5.7 ഡോളര്‍ മാത്രമാണ്. മുന്‍ വര്‍ഷം ഇതേസമയത്ത് ഇത് 9.4 ഡോളറായിരുന്നു.

ഫോബ്‌സ് പട്ടികയില്‍ ആമസോണ്‍ മേധാവി ജെഫ് ബെസോസാണ് ഒന്നാമന്‍.

തങ്ങളുടെ കീഴിലുള്ള ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പ് തങ്ങളുടെ അറിവില്ലാതെ കരാറുണ്ടാക്കിയതാണ് ആമസോണിനെ ചൊടിപ്പിച്ചത്. ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പിന് ഈ ഇടപാട് നടത്താനാവില്ലെന്നാണ് വാദിക്കുന്ന ഇ-കൊമേഴ്‌സ് ഭീമന്‍ നടപടിയെ ചോദ്യം ചെയ്താണ് നിയമ പോരാട്ടത്തിന് ഇറങ്ങുന്നത്. ആമസോണ്‍ അയച്ച നോട്ടീസിന് ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പ് ഇതിയെന്ത് മറുപടി നല്‍കുമെന്നും തര്‍ക്കം കോടതി കയറുമോയെന്നും കാത്തിരുന്ന് കാണാം.

ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് കൂപ്പണ്‍സ് എന്ന കമ്പനിയുടെ 49 ശതമാനം ഓഹരി നേരത്തെ തന്നെ ആമസോണ്‍ വാങ്ങിച്ചിരുന്നു. ഈ കമ്പനിക്ക് ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് റീട്ടെയിലില്‍ 7.3 ശതമാനം ഓഹരിയുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനിയായ ഫ്യൂച്ചര്‍ റീട്ടെയിലിനെ ഏതാനും മാസം മുമ്പാണ് അംബാനി ഏറ്റെടുത്തത്. എന്നാല്‍ അംബാനിയുടെ കമ്പനിയുമായി നടത്തിയ ഇടപാട് തങ്ങളുമായി നേരത്തെ ഏര്‍പ്പെട്ട കരാറിന്റെ ലംഘനമാണെന്നു കാണിച്ച് ആമസോണ്‍ ഇപ്പോള്‍ ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് ഗ്രൂപ്പിന് വക്കീല്‍ നോട്ടിസ് അയച്ചിരിക്കുന്നത്.

തങ്ങളുടെ മേഖലയില്‍ കൂടി അംബാനിയിറങ്ങുമ്പോള്‍ പിടിച്ചു നില്‍ക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ഈകോമേഴ്‌സ് ഭീമനായ ആമസോണ്‍. ഓണ്‍ലൈന്‍ വ്യാപാര രംഗത്ത് ഇരു കമ്പനികളും സഖ്യത്തിലാകാനുള്ള സാധ്യതകള്‍ നേരത്തെ ഉയര്‍ന്നിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോള്‍ പരസ്യമായ ഏറ്റുമുട്ടിലിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങള്‍ നീങ്ങുന്നത്.

ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പിനെ സംബന്ധിച്ച് തീര്‍ത്തും അപ്രതീക്ഷിതമാണ് ആമസോണിന്റെ നോട്ടീസ്. ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പ് ബിസിനസ് ഏറ്റെടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ബിയാനി ആദ്യം സമീപിച്ചത് ആമസോണിനെയായിരുന്നുവെന്നും എന്നാല്‍, ആമസോണ്‍ ഇതില്‍ വിമുഖത അറിയിച്ചതോടെയാണ് കമ്പനി റിലയന്‍സിനെ ബന്ധപ്പെട്ടതെന്നുമാണ് ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പ് വൃത്തങ്ങള്‍ പ്രതികരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ആഗസ്റ്റ് 29 നാണ് ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പിന്റെ മുഴുവന്‍ റീട്ടെയ്ല്‍, ഹോള്‍സെയില്‍, ലോജിസ്റ്റിക്‌സ്, വെയര്‍ഹൗസിങ് ബിസിനസുകള്‍ ഏറ്റെടുക്കുന്നതായി റിലയന്‍സ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. 24713 കോടി രൂപയുടേതായിരുന്നു ഇടപാട്. ആഗസ്റ്റില്‍ നടന്ന ഇടപാടിന്റെ പേരില്‍ ആമസോണ്‍ സെപ്തംബറും പിന്നിട്ട് ഒക്ടോബറില്‍ നോട്ടീസ് അയച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നാണ് ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പിന് മനസിലാകാത്തത്.

2019 ഡിസംബറിലാണ് ആമസോണ്‍ കമ്പനി ഫ്യൂച്ചര്‍ കൂപ്പണ്‍സ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന പ്രൊമോട്ടര്‍ കമ്പനിയുടെ ഓഹരികള്‍ വാങ്ങിയത്. 1430 കോടി രൂപയ്ക്കായിരുന്നു 49 ശതമാനം ഓഹരി വില്‍പന. ഫ്യൂചര്‍ ഗ്രൂപ്പ്-റിലയന്‍സ് ബന്ധം ഉടലെടുത്തതോടെ ആമസോണിന് 193 ദശലക്ഷം ഡോളറിന്റെ നഷ്ടമുണ്ടായി. ഇതേക്കുറിച്ച് അമേരിക്കയിലെ ഓഹരി ഉടമകള്‍ ചോദിക്കുമെന്നതിനാലാണ് ഇപ്പോള്‍ ഫ്യൂച്ചര്‍ ഗ്രൂപ്പിനെതിരെ ആമസോണ്‍ കേസുമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നതെന്നുമാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍.

ഫ്യൂച്ചര്‍ റീട്ടെയിലിന് പലചരക്കു വില്‍പ്പനാ സ്ഥാപനമായ ബിഗ് ബസാര്‍ അടക്കം ഇന്ത്യയൊട്ടാകെയായി 1500 സ്റ്റോറുകളുണ്ട്. ആമസോണ്‍ ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് ഗ്രൂപ്പുമായി എത്തിച്ചേര്‍ന്നിരുന്ന കരാര്‍ പ്രകാരം, ഫ്യൂച്ചര്‍ റീട്ടെയില്‍ വില്‍ക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ തങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടെങ്കില്‍ മാത്രം വില്‍ക്കുക എന്നും, തങ്ങളോട് ഏറ്റുമുട്ടില്ലെന്നുമായിരുന്നു ധാരണ. ആമസോണ്‍ അയച്ച നോട്ടീസില്‍ ഇത്തരത്തിലുള്ള പല കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറയുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ, കമ്പനി ഇത്തരത്തിലൊരു വക്കീല്‍ നോട്ടിസ് അയച്ചതായി ആമസോണ്‍ വക്താവ് റിപ്പോര്‍ട്ടര്‍മാരോട് സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് ഗ്രൂപ്പ് സംഭവത്തില്‍ ഇതേവരെ പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.

റിലയന്‍സിന്റെ പെട്രോള്‍ പമ്പുകളില്‍ നിന്ന് പെട്രോള്‍ വാങ്ങരുതെന്നും അവരുടെ നമ്പറുകള്‍ ജിയോയില്‍ നിന്ന് മറ്റ് കമ്പനികളിലേക്ക് പോര്‍ട്ട് ചെയ്യണമെന്നും കര്‍ഷകര്‍ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. രാജ്യത്തെ ചില കോര്‍പ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ താല്‍പര്യങ്ങള്‍ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനാണ് കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും അതിനാല്‍ കര്‍ഷകര്‍ ചില സ്വകാര്യ കമ്പനികളെ ബഹിഷ്‌കരിക്കുമെന്നും കിസാന്‍ മസ്ദൂര്‍ സംഘര്‍ഷ് കമ്മിറ്റി സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷന്‍ സത്‌നം സിംഗ് പന്നു പറഞ്ഞു.

ബാഗാപുരാന മണ്ഡിയിലെ 115 കര്‍ഷകര്‍ അവരുടെ സെല്‍ഫോണ്‍ നമ്പറുകള്‍ റിലയന്‍സ് ജിയോയില്‍ നിന്നും മറ്റ് ടെലികോമുകളിലേക്ക് പോര്‍ട്ട് ചെയ്തതായി അസോസിയേഷന്‍ പ്രസിഡന്റ് അമര്‍ജീത് സിംഗ് ബ്രാര്‍ പറഞ്ഞു. കൂടാതെ അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളും ജോലിക്കാരും ഇത് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രതിഷേധത്തിന്റെ അടയാളമായാണ് ഞങ്ങള്‍ ഇത് ചെയ്തതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒക്ടോബര്‍ ഒന്നുമുതല്‍ കര്‍ഷകര്‍ പ്രക്ഷോഭം ശക്തമാക്കുമെന്നും പഞ്ചാബിലെ അഞ്ച് ദേശീയപാതയിലെ ടോള്‍ പ്ലാസകളില്‍ ആരും നികുതി നല്‍കില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുമെന്നും ഭാരതി കിസാന്‍ യൂണിയന്‍ അധ്യക്ഷന്‍ ജാണ്ട സിംഗ് ജെതുക്കെ പറഞ്ഞു.

അതേസമയം, കോര്‍പ്പറേറ്റുകളെയും അവരുടെ ഉല്‍പ്പന്നങ്ങളെയും ബഹിഷ്‌കരിക്കുന്നതിലൂടെ കര്‍ഷകരുടെ പ്രസ്ഥാനം ഒരു ജനകീയസമരത്തിനാണ് രൂപം നല്‍കിയിരിക്കുന്നത്. ഒക്ടോബര്‍ 1 മുതല്‍ കര്‍ഷകര്‍ പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കുകയും ഒക്ടോബര്‍ 2 ന് അവസാനിക്കേണ്ട ‘റെയില്‍ റോക്കോ’ പ്രക്ഷോഭം അനിശ്ചിതമായി നീട്ടുകയും ചെയ്യുന്നതിനുമാണ് കര്‍ഷകരുടെ തീരുമാനം. കാര്‍ഷിക നിയമങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെ കര്‍ഷകര്‍ സാമൂഹികമായി ബഹിഷ്‌കരിക്കുമെന്നും സംസ്ഥാനത്തെ ബിജെപി നേതാക്കളുടെ വസതികള്‍ക്ക് പുറത്ത് ധര്‍ണ നടത്തുമെന്നും ബികെയു നേതാവ് ബിഎസ് രാജേവാള്‍ പറഞ്ഞു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധയിടങ്ങളില്‍ ട്രെയിന്‍ തടയുന്നതുള്‍പ്പെടെയുള്ള പ്രതിഷേധമാര്‍ഗ്ഗങ്ങളും കര്‍ഷകര്‍ നടത്തുമെന്നാണ് തീരുമാനം.

ഒക്ടോബര്‍ 14 ന് കര്‍ഷകര്‍ ‘എം.എസ്.പി അധികര്‍ ദിവാസ്’ ആചരിക്കുമെന്ന് കാര്‍ഷിക സംഘടന അറിയിച്ചു. എല്ലാ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും നവംബര്‍ 26, 27 തീയതികളില്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ ദേശീയ പ്രതിഷേധം നടക്കും. ഈ കര്‍ഷക വിരുദ്ധനിയമം സര്‍ക്കാര്‍ പിന്‍വലിക്കാന്‍ ഡല്‍ഹി ചലോ പരിപാടിയില്‍ എല്ലാ കര്‍ഷകരും പങ്കെടുക്കണമെന്ന് ആള്‍ ഇന്ത്യാ കിസാന്‍ സംഘര്‍ഷ് കോര്‍ഡിനേഷന്‍ കമ്മിറ്റി പ്രസ്താവനയില്‍ പറഞ്ഞു.

ഹെല്‍ത്ത് കെയര്‍ ഉത്പന്നങ്ങളുടെ വിതരണവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സേവനവും നല്‍കുകയെന്നതാണ് കമ്പനിയിലെ നിക്ഷേപത്തിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് ഡയറക്ടര്‍ ഇഷ അംബാനി വ്യക്തമാക്കി. റിലയന്‍സിന്റെ ഓണ്‍ലൈന്‍ റീട്ടെയില്‍ സ്റ്റോറായ ജിയോമാര്‍ട്ടുമായി സഹകരിച്ച് മരുന്നുകളുടെ വിതരണവും സുഗമമായി നടത്താമെന്നാണ് കമ്പനി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് മരുന്നുകള്‍ സമയബന്ധിതമായി വീട്ടിലെത്തിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളാണ് ഓണ്‍ലൈന്‍ മേഖലയിലുള്ളത്. അതേസമയം, ഈ മേഖലയില്‍ കൂടുതല്‍ കമ്പനികളെത്തുന്നതോടെ ഇത് കടുത്ത പ്രാരംഭ മല്‍സരം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും ഉപഭോക്താക്കള്‍ക്കു വലിയ തോതില്‍ ഗുണകരമാകുമെന്നുമുള്ള വിലയിരുത്തലാണ് നിരീക്ഷകര്‍ പറയുന്നത്.

ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് ഓഡിയന്‍സ് റിസര്‍ച്ച് കൗണ്‍സിലിന്റെ (ബാര്‍ക്) ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോര്‍ട്ടിലാണ് ഈ വിവരമുള്ളത്. എല്ലാ ചാനലുകള്‍ക്കും പരസ്യം നല്‍കുന്നതില്‍ മോദിയുടെ പാര്‍ട്ടി ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ്. അതേസമയം കോണ്‍ഗ്രസാകട്ടെ ആദ്യത്തെ പത്ത് സ്ഥാനങ്ങളില്‍ പോലും എത്താനാകാത്തയത്ര പാപ്പരാണ് താനും. ദരിദ്രനാരായണന്‍മാരുടെ നാട്ടില്‍ ഭരിക്കുന്ന പാര്‍ട്ടിക്ക് പരസ്യത്തിന് ചെലവഴിക്കാന്‍ നൂറുകണക്കിന് കോടികള്‍ ആര് നല്‍കി എന്ന ചോദ്യം നേരത്തെ മുതല്‍ ഉയര്‍ന്ന വരുന്നതാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുന്ന രാജസ്ഥാന്‍, മധ്യപ്രദേശ്, ഛത്തീസ്ഗഢ, മിസോറാം തെലങ്കാന സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടിയുളള പ്രത്യേക തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരസ്യങ്ങളാണ് ബിജെപി തുടര്‍ച്ചയായി നല്‍കിയത്. 22099 തവണയാണ് ബിജെപിയുടെ പരസ്യം വിവിധ ചാനലുകളില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. പരസ്യത്തില്‍ കോര്‍പ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനമായ നെറ്റ്ഫ്‌ളിക്‌സ് ആണ് രണ്ടാമത്. 12951 തവണയാണ് ഈ പരസ്യം വന്നത്. ട്രിവാഗോ (12795) സന്തൂര്‍ സാന്റല്‍ (1122) ഡെറ്റോള്‍ ലിക്വഡ് സോപ്പ് (9487) ഡെറ്റോള്‍ ടോയിലറ്റ് സോപ്പ് (8633) എന്നിങ്ങനെയാണ് വിവിധ കമ്പനികളുടെ പരസ്യങ്ങള്‍ ടിവികള്‍ കാണിച്ചത്.

റിലയന്‍സ് നിപ്പോണ്‍ ലൈഫ് അസറ്റ് മാനേജ്‌മെന്റ് എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ഡയരക്ടറും സി.ഇ.ഒയുമായ സന്ദീപ് സിക്കയാണ് ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്. 31.3.2017ലെ കണക്ക് അനുസരിച്ച് 59,382 കോടി രൂപയാണ് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഇ.എസ്.ഐ.സി നിക്ഷേപം. ഇത് ഇനി റിലയന്‍സ്, ജപ്പാന്റെ നിപ്പോണ്‍ ലൈഫ് ഇന്‍ഷൂറന്‍സ് സംയുക്ത സംരഭമായിരിക്കും കൈകാര്യം ചെയ്യുക.

നിലവില്‍ മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രൊവിഡന്റ് ഫണ്ട്, കല്‍ക്കരി ഖനി പ്രൊവിഡന്റ് ഫണ്ട് എന്നിവയും റിലയന്‍സാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ജൂണ്‍ വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് റിലയന്‍സ്-നിപ്പോണ്‍ കമ്പനിക്ക് 4.10 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയാണുള്ളത്. നേരത്തെ ജമ്മുകശ്മീര്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ജീവനക്കാര്‍ക്കായി റിലയന്‍സ് ഇന്‍ഷൂറന്‍സ് നിര്‍ബന്ധമാക്കിയത് വിവാദമായിരുന്നു.

The PM and Anil Ambani jointly carried out a One Hundred & Thirty Thousand Crore, SURGICAL STRIKE on the Indian Defence forces. Modi Ji you dishonoured the blood of our martyred soldiers. Shame on you. You betrayed India’s soul. #Rafale

— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) September 22, 2018

റഫാല്‍ ഇടപാടിലൂടെ ഇന്ത്യന്‍ പ്രതിരോധ സേനക്കു മുകളില്‍ മോദിയും അനില്‍ അംബാനിയും ചേര്‍ന്ന് ഒരു ലക്ഷത്തി മുപ്പതിനായിരം കോടി രൂപയുടെ മിന്നലാക്രമണമാണ് നടത്തിയതെന്നാണ്, ട്വിറ്റില്‍ രാഹുലിന്റെ ആരോപണം. രാജ്യത്തിനു വേണ്ടി ജീവന്‍ ബലിയര്‍പ്പിച്ച സൈനികരുടെ രക്തത്തോടാണ് മോദി അനാദരവ് കാണിച്ചത്. ഇതിലൂ
െഇന്ത്യയുടെ ആത്മാവിനെ ഒറ്റിക്കൊടുക്കുകയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി ചെയ്തത്. അദ്ദേഹത്തിന് ഇതില്‍ നാണമില്ലേ എന്നും രാഹുല്‍ ട്വീറ്റില്‍ ചോദിക്കുന്നു.

Read More: റഫേല്‍ കരാര്‍: അനില്‍ അംബാനിയെ നിര്‍ദേശിച്ചത് ഇന്ത്യയെന്ന് ഫ്രാന്‍സ്

നേരത്തെ റാഫേല്‍ ഇടപാടില്‍ അംബാനിയുടെ പേര് നിര്‍ദ്ദേശിച്ചത് ഇന്ത്യന്‍ സര്‍ക്കാരാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയ മുന്‍ ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാങ്കോയിസ് ഹോളണ്ടെയ്ക്ക് നന്ദി പറഞ്ഞ് കോണ്‍ഗ്രസ്സ് അദ്ധ്യക്ഷന്‍ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി രംഗത്തെത്തിയിരുന്നു. ട്വിറ്റിലൂടെയുള്ള രാഹുലിന്റെ നന്ദി പറച്ചില്‍ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്കെതിരെ രൂക്ഷമായ പ്രതികരിച്ചായിരുന്നു.

‘നന്ദി ഫ്രാങ്കോയിസ് ഹോളണ്ടെ, കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ കരാര്‍ മോദിക്ക് മറിച്ചു നല്‍കിയെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഇപ്പോള്‍ മനസ്സിലായിരിക്കുയാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ത്യയെ വഞ്ചിച്ചിരിക്കുയാണ്. നമ്മുടെ സൈനിക രക്തത്തെ അപമാനിച്ചിരിക്കുകയാണ് രാഹുല്‍ പറഞ്ഞു.

The PM personally negotiated & changed the #Rafale deal behind closed doors. Thanks to François Hollande, we now know he personally delivered a deal worth billions of dollars to a bankrupt Anil Ambani.

The PM has betrayed India. He has dishonoured the blood of our soldiers.

— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) September 21, 2018

റാഫേല്‍ വിമാനക്കരാറില്‍ റിലയന്‍സ് ഗ്രൂപ്പിനെ പങ്കാളിയാക്കാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിച്ചത് നരേന്ദ്ര മോദി സര്‍ക്കാരാണെന്ന് ഫ്രഞ്ച് മുന്‍ പ്രസിഡണ്ട് ഫ്രാങ്കോയിസ് ഹോളണ്ടെ വെളിപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് മാധ്യമമായ മീഡിയാപോര്‍ട്ടാണ് ഇത് സംബന്ധിച്ച റിപ്പോര്‍ട്ട് പുറത്തുവിട്ടത്. ഒരു അഭിമുഖത്തിലായിരുന്നു ഇക്കാര്യം വെളിപ്പെടുത്തിയത്. 36 റാഫേല് യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍ ഫ്രഞ്ച് കമ്പനിയായ ഡസാള്‍ട്ട് ഏവിയേഷനില്‍ നിന്നും വാങ്ങിയതില്‍ വന്‍ ക്രമക്കേട് നടന്നിട്ടുണ്ടെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷ ആരോപണം.

Another big story: former French President Francois Hollande tells a French paper the French govt had no choice in the partner for Rafale. “ We did not have any choice in the selection of Ambani, Indian govt proposed Reliance. We worked with the interlocutor that was given”.

— Nidhi Razdan (@Nidhi) September 21, 2018

‘ഇക്കാര്യത്തില്‍ നമുക്ക് വല്ലതും പറയാന്‍ അവസരമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇന്ത്യന്‍ ഗവണ്‍മെന്റാണ് ഈ ഗ്രൂപ്പിനെ നിര്‍ദേശിച്ചത്. ദാസ്സോ അവരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും ചെയ്തു. നമുക്ക് ഒരു ചോയ്‌സ് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, നല്‍കപ്പെട്ടവരെ എടുക്കുകയായിരുന്നു. ജുലി ഗായേയുടെ സിനിമയും ഇതും തമ്മില്‍ എന്തെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടെന്ന് എനിക്ക് ഊഹിക്കാന്‍ പോലും കഴിയുന്നില്ല.’ – ഒലാന്ദെയുടെ വാക്കുകള്‍.

യു.പി.എ സര്‍ക്കാര്‍ ഒപ്പുവെച്ച റഫേല്‍ കരാറില്‍ നിന്ന് പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ ഹിന്ദുസ്ഥാന്‍ എയറോനോട്ടിക്‌സ് ലിമിറ്റഡിനെ (എച്ച്.എ.എല്‍) മാറ്റിക്കൊണ്ടാണ് മോദി സര്‍ക്കാറും ഫ്രാന്‍സുമായുള്ള കരാറില്‍ റിലയന്‍സ് ഡിഫന്‍സിനെ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയത്. പ്രതിരോധ നിര്‍മാണ രംഗത്ത് ഏറെ പരിചയമുള്ള എച്ച്.എ.എല്ലിനെ മാറ്റി ഈയിടെ മാത്രം രൂപീകൃതമായ, കോടിക്കണക്കിന് കടബാധ്യതയുള്ള അനില്‍ അംബാനിയുടെ കമ്പനിയെ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയത്.

യു.പി.എ സര്‍ക്കാര്‍ ഒപ്പുവെച്ച കരാറില്‍ 2016-ല്‍ തിടുക്കപ്പെട്ട് ഭേദഗതി വരുത്തിയത് നരേന്ദ്ര മോദി തന്റെ സുഹൃത്തായ അംബാനിയെ സഹായിക്കാന്‍ വേണ്ടിയാണെന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് കുറ്റപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. റഫേല്‍ വിമാനങ്ങളുടെ വില അനാവശ്യമായി വര്‍ധിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, അംബാനിയെ സഹായിക്കുക കൂടിയാണ് പുതുക്കിയ കരാറില്‍ മോദിയുടെ ലക്ഷ്യമെന്നും കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷന്‍ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി തുറന്നടിച്ചു.

റഫേല്‍ കരാറിന്റെ ഭാഗമായുള്ള കാര്യങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടി റിലയന്‍സ് ഡിഫന്‍സിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തത് ദാസ്സോ തന്നെയാണെന്നും ഇക്കാര്യത്തില്‍ ഒന്നും ചെയ്യാനില്ലെന്നുമാണ് കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാറിന്റെ നിലപാട്.

2016-ല്‍ ന്യൂഡല്‍ഹിയില്‍ വെച്ചാണ് 59,000 കോടി രൂപക്ക് 36 റഫേല്‍ വിമാനങ്ങള്‍ വാങ്ങാമെന്ന കരാറില്‍ ഇന്ത്യ ഫ്രാന്‍സുമായി കരാര്‍ ഒപ്പുവെച്ചത്. 2016 അവസാനത്തില്‍ റിലയന്‍സിന് 49 ശതമാനം ഓഹരിയുള്ള ദാസ്സോ രിലയന്‍സ് എയ്‌റോസ്‌പേസ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി നിലവില്‍ വരികയും ചെയ്തു.

കരാര്‍ ഒപ്പുവെക്കാനായി ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ഫ്രാങ്കോ ഒലാന്ദെക്കൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ജൂലി ഗായേയുമുണ്ടായിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് സംവിധായകയായ ഇവരുടെ സിനിമ നിര്‍മിക്കാന്‍ അംബാനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള റിലയന്‍സ് എന്റര്‍ടെയ്ന്‍മെന്റ് കരാര്‍ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നു.