12 പ്രതികള്‍ പൊതുവായുള്ള അഞ്ച് കേസുകളിലും, തെളിവായി പ്രോസിക്യൂഷന്‍ വാട്ട്സ്ആപ്പ് ചാറ്റുകളെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരുന്നു.

കലാപം നടന്ന് ഒരാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം മൃതദേഹങ്ങള്‍ കണ്ടെടുത്ത ഒമ്പത് പേരുടെ കൊലപാതകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്ത ഒമ്പത് കേസുകളില്‍ ഇവ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. ബാക്കിയുള്ള നാല് കേസുകളില്‍ ഒരെണ്ണം വെറുതെവിട്ടു, മൂന്നെണ്ണം പ്രതികളുടെ അന്തിമ വാദങ്ങളുടെയും മൊഴികളുടെയും ഘട്ടത്തിലാണ്.

കലാപത്തില്‍ 53 പേര്‍ മരിക്കുകയും 500ലധികം പേര്‍ക്ക് പരിക്കേല്‍ക്കുകയും ചെയ്തു.

കുറ്റപത്രം അനുസരിച്ച്, പ്രതികളിലൊരാളായ ലോകേഷ് സോളങ്കി വാട്ട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പില്‍ എഴുതി: ”നിങ്ങളുടെ സഹോദരന്‍ 9 മണിക്ക് 2 മുസ്ലീം പുരുഷന്മാരെ കൊന്നു.” സോളങ്കിയുടെ ചോദ്യം ചെയ്യലില്‍ മറ്റ് ആളുകളുടെ അറസ്റ്റിലേക്ക് നയിച്ചു, ഒടുവില്‍ അവര്‍ ഒമ്പത് കൊലപാതകങ്ങളില്‍ പ്രതികളായിരുന്നു.

പ്രതികളെ വെറുതെവിട്ടുകൊണ്ട് കര്‍ക്കര്‍ദൂമ കോടതിയിലെ അഡീഷണല്‍ സെഷന്‍സ് ജഡ്ജി (എഎസ്ജെ) പുലസ്ത്യ പ്രമാചല അഞ്ച് ഉത്തരവുകളിലും കുറിച്ചു: ”ഗ്രൂപ്പിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളുടെ കണക്കുകൂട്ടലില്‍ ഒരു ഹീറോ ആകുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ മാത്രമേ ഇത്തരം പോസ്റ്റുകള്‍ ഗ്രൂപ്പില്‍ ഇടുന്നത്.”
പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടപ്പോള്‍ വിശ്വസനീയമായ സാക്ഷികളുടെ അഭാവവും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഹാഷിം അലിയുടെ കൊലപാതകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഫയല്‍ ചെയ്ത കേസില്‍ ഏപ്രില്‍ 30ന് കോടതി ദൃക്സാക്ഷികളില്ലെന്ന് പറയുകയും 12 പ്രതികളെ വെറുതെ വിടുകയും ചെയ്തു.

മാര്‍ച്ച് 28 ന് പ്രസ്താവിച്ച മറ്റൊരു വിധിന്യായത്തില്‍, ‘അമീന്റെ കൊലപാതകത്തെക്കുറിച്ച് ഉറപ്പാണ്, എന്നാല്‍ കൊലപാതക സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഉറപ്പില്ല’ എന്ന് കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

ഭുരെ അലിയുടെ കൊലപാതകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മാര്‍ച്ച് 28 ന് പുറപ്പെടുവിച്ച മറ്റൊരു വിധിന്യായത്തില്‍, ‘ഭൂരെയെ ആക്രമിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയ സംഭവം സാക്ഷികളാരും കണ്ടിട്ടില്ലെന്ന്’ കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

മാര്‍ച്ച് 27 ലെ മറ്റൊരു വിധിന്യായത്തില്‍, ‘ഹംസ (കലാപ ഇര) കൊല്ലപ്പെട്ട സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഉറപ്പില്ല’ എന്ന് കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
മെയ് 13-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഒരു വിധിയില്‍, എഎസ്ജെ പ്രമാചല കോടതി എല്ലാ പ്രതികളെയും കൊലക്കേസില്‍ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി, എന്നാല്‍ പരസ്യമായ ദ്രോഹത്തിന് കാരണമാകുകയും ശത്രുത വളര്‍ത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രസ്താവനകള്‍ നടത്തിയതിന് സോളങ്കിയെ ശിക്ഷിച്ചു.

മൃതദേഹം ചുരാചന്ദ്പൂര്‍ ജില്ലാ ആശുപത്രിയില്‍ പോസ്റ്റ്‌മോര്‍ട്ടത്തിന് ശേഷം ബന്ധുക്കള്‍ക്ക് വിട്ടുകൊടുത്തു. അക്രമികള്‍ ഗ്രാമത്തിലെ നിരവധി വീടുകൾ അഗ്നിക്കിരയാക്കി‌. ഇതേത്തുടര്‍ന്ന് നാട്ടുകാര്‍ പ്രാണരക്ഷാർഥം വനത്തിനുള്ളിലേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. ഏറ്റുമുട്ടലിനിടെ ഇരുവിഭാഗവും പരസ്പരം ബോംബെറിഞ്ഞിരുന്നു.

തിങ്കളാഴ്ച രാത്രി സിആർപിഎഫ് സംഘത്തിനുനേരെയും പ്രതിഷേധക്കാർ ആക്രമണം നടത്തി. കഴിഞ്ഞദിവസം വിദ്യാർഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന രാജ് ഭവൻ, സെക്രട്ടേറിയറ്റ് മാർച്ചുകളിലും വലിയതോതിൽ സംഘർഷമുണ്ടായിരുന്നു. 12 പേർക്കു പരുക്കേറ്റു. രാജ്ഭവനും സെക്രട്ടേറിയറ്റിനും നേരെ സമരക്കാർ കല്ലെറിയുകയും സിആർപിഎഫിന്റെ വാഹനവ്യൂഹം ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഗ്രാമങ്ങള്‍ക്ക് കാവല്‍ നില്‍ക്കുകയായിരുന്ന സംഘത്തിലെ അംഗങ്ങളാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഇന്നലെ തെഗ്നോപാലിലും കുക്കി–മെയ്തെയ് വിഭാഗക്കാര്‍ തമ്മില്‍ രൂക്ഷമായ വെടിവയ്പ്പുണ്ടായിരുന്നു. ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്‍റെ ഒന്നാംഘട്ടം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അടുത്ത വെള്ളിയാഴ്ചയാണ്.

അതിനിടെ മണിപ്പൂര്‍ തലസ്ഥാനമായ ഇംഫാലില്‍ നിന്ന് കുക്കി വിഭാഗത്തെ ഒഴിപ്പിച്ചതില്‍ കടുത്ത പ്രതിഷേധം ഉയര്‍ന്നിരുന്നു. സമ്മതം ഇല്ലാതെയാണ് ഒഴിപ്പിക്കല്‍ എന്നാണ് ആക്ഷേപം. തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകുന്നതിന് സമാനമായിരുന്നു ഒഴിപ്പിക്കലെന്ന് കുക്കി സംഘടനകള്‍ ആരോപിച്ചു. മെയ്‌തെയ് മേഖലയായ ഇംഫാലിലെ ന്യൂ ലാംബുലേനിലെ കുക്കി കുടുംബങ്ങളെയാണ് സര്‍ക്കാര്‍ ഒഴിപ്പിച്ചത്.

പത്ത് കുടുംബങ്ങളിലെ 24 പേരെ കുക്കി മേഖലയായ ക്യാങ്ങ്‌പോപ്പിയിലേക്കാണ് മാറ്റിയത്. സംഘര്‍ഷത്തിന് പിന്നാലെ ഇവരുടെ വീടുകള്‍ക്ക് നേരത്തെ കേന്ദ്രസേന കാവല്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഉന്നത ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കുടുംബങ്ങള്‍ അടക്കം ഒഴിപ്പിച്ചവരില്‍ ഉള്‍പ്പെടും. മുന്‍കൂട്ടി അറിയിക്കാതെ നിര്‍ബന്ധിതമായി മാറ്റിയെന്ന് താമസക്കാര്‍ പറഞ്ഞു. സുരക്ഷ കണക്കിലെടുത്താണ് നടപടിയെന്നാണ് സര്‍ക്കാര്‍ വിശദീകരണം.

കഴിഞ്ഞ ദിവസം മണിപ്പൂരില്‍ വീണ്ടും വെടിവെപ്പുണ്ടായിരുന്നു. മൊയ്‌റാങ്ങിലെ നരന്‍സീനയില്‍ നടന്ന വെടിവെപ്പില്‍ ഒരാള്‍ക്ക് പരിക്കേറ്റു. നരന്‍സീനയില്‍ കഴിഞ്ഞ മാസം 29ന് ഇരുവിഭാഗങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ തുടങ്ങിയ സംഘര്‍ഷമാണ് ഇപ്പോഴും തുടരുന്നത്. പൊലീസുകാര്‍ ഉള്‍പ്പെടെ ഏഴ് പേര്‍ക്ക് ഇതുവരെ ഇവിടെ പരിക്കേറ്റിട്ടുണ്ട്. അതിനിടെ സംഘര്‍ഷം നിയന്ത്രിക്കുന്നതില്‍ കേന്ദ്രം പരാജയപ്പെട്ടെന്നും കുക്കികള്‍ സംസ്ഥാനത്ത് ആക്രമം നടത്തുകയാണെന്നും ആരോപിച്ച് മെയ്‌തെയ് സംഘടന പ്രതിഷേധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ മാസം 21 വരെ ‘കറുത്ത സെപ്തംബര്‍’ ആചരിക്കാനാണ് തീരുമാനം.

ദേശീയപാത അടക്കം തടസ്സപ്പെടുത്തിയായിരുന്നു അക്രമം. മണിപ്പൂരിലെ നാഗാ വിഭാഗം എംഎല്‍എമാരുമായി അമിത് ഷാ ഇന്ന് ചര്‍ച്ച നടത്താനിരിക്കെയാണ് പുതിയ സംഘര്‍ഷം. കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇടപെടല്‍ സംഘര്‍ഷത്തില്‍ യാതൊരു വിധ മാറ്റവും ഉണ്ടാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യം കൊണ്ട് തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്.

മണിപ്പൂര്‍ സംഘര്‍ഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് സംഘം അധ്യക്ഷന്‍ മല്ലികാര്‍ജുന്‍ ഖര്‍ഗയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ നാളെ രാഷ്ട്രപതിയെ കാണും.

കരസേനാ മേധാവി ജനറല്‍ മനോജ് പാണ്ഡെ ഇതിനോടകം സംസ്ഥാനത്തെത്തി സ്ഥിതി വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്. ചില ഗോത്രവര്‍ഗ സംഘങ്ങള്‍ അത്യാധുനിക ആയുധങ്ങളുമായി വീണ്ടും പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതായാണ് സര്‍ക്കാര്‍ വിലയിരുത്തല്‍.

ഇന്നലെ രാത്രി ഇംഫാലില്‍ ഉണ്ടായ അക്രമത്തില്‍ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥന് പരുക്കേറ്റു. പലയിടങ്ങളിലും വെടിവയ്പ്പുണ്ടായി. സംഘര്‍ഷം സായുധ കലാപത്തിലേക്ക് വഴിമാറുമോ എന്ന ആശങ്ക നിലനില്‍ക്കെ, ഇതുവരെ 40 തീവ്രവാദികളെ കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് മുഖ്യമന്ത്രി എന്‍.ബിരേന്‍ സിങ് പറഞ്ഞത്.

‘ആരാണ് കലാപകാരികള്‍ എന്നും രാജ്യത്ത് നടക്കുന്ന കലാപങ്ങള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ ആരാണെന്നും എല്ലാവര്‍ക്കും അറിയാം. ഹൂബ്ലിയില്‍ കഴിഞ്ഞ ദിവസം നടന്ന കലാപം ആരാണ് ആസൂത്രണം ചെയ്തത്?. ഹൗറയിലെ കലാപം ആരാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്!!?. ആരാണ് മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ കലാപം ഉണ്ടാക്കിയത്. ഭാരതീയ ജനതാ പാര്‍ട്ടി പുതിയൊരു വിഭാഗം രൂപീകരിച്ചു. ഈ ചിറകിലൂടെയാണ് കലാപങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്. 2024ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്ബ് രാജ്യത്ത് കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയും പിന്നീട് തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ നേരിടുകയോ മാറ്റിവെക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നതാണ് അവരുടെ നയമെന്ന് തോന്നുന്നു’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ബംഗാളിലെ ആക്രമണങ്ങള്‍ ബി.ജെ.പി സ്‌പോണ്‍സര്‍ ചെയ്തതാണ്. ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ സീറ്റ് നേടുക മാത്രമാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം. ചില സീറ്റുകള്‍ ലക്ഷ്യം വച്ചിട്ടുണ്ട്. രാമനവമി അക്രമത്തിന് കാരണമാകുമോ? എന്നാല്‍ ഇത് പലപ്പോഴും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുന്നതോ ബി.ജെ.പി സര്‍ക്കാര്‍ ഇല്ലാത്തതോ ആയ സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ മാത്രമാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്. മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ ഷിന്‍ഡേബി.ജെ.പി സര്‍ക്കാര്‍ വളരെ ദുര്‍ബലമാണ്. അതു കൊണ്ടാണ് ഇവിടെ കലാപം പടച്ചുവിട്ടത്. ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ബി.ജെ.പി അധികാരത്തില്‍ നിന്നു പുറത്താക്കപ്പെടുമെന്ന ഭയമാണ് ഇതിന് കാരണമെന്നും സഞ്ജയ് റാവത് ആരോപിച്ചു. ബി.ജെ.പി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പാരാജയം ഭയക്കുന്നിടങ്ങളിലും ബി.ജെ.പി സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതിസന്ധിയിലാവുന്നിടത്തും സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ ഉണ്ടാവുമെന്നും സഞ്ജയ് റാവത്ത് പറഞ്ഞു.

നേരത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ബിരുദം സംബന്ധിച്ച വിവാദത്തില്‍ പരിഹാസവുമായി സഞ്ജയ് റാവത്ത് രംഗത്തെത്തിയിരുന്നു.’ചിലര്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ബിരുദം വ്യാജമാണെന്ന് പറയുന്നു. എന്റയര്‍ പൊളിറ്റിക്കല്‍ സയന്‍സിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബിരുദം ചരിത്രപരവും വിപ്ലവകരവുമാണെന്ന് ഞാന്‍ ആത്മാര്‍ഥമായി വിശ്വസിക്കുന്നു!. അതിനാല്‍ ഇത് നമ്മുടെ പുതിയ പാര്‍ലമെന്റ് മന്ദിരത്തിന്റെ വലിയ കവാടത്തില്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കണം. അതിലൂടെ ആളുകള്‍ അതിനെക്കുറിച്ച് സംശയം ഉന്നയിക്കുന്നത് അവസാനിക്കും!’ സഞ്ജയ് റാവത്ത് ട്വീറ്റ് ചെയ്തു.

വിശദമായ പഠനങ്ങള്‍ക്കും ഗവേഷണങ്ങള്‍ക്കുമൊടുവില്‍ തയ്യാറാക്കിയതെന്ന് ബി.ബി.സി അവകാശപ്പെടുന്ന ഡോക്യുമെന്ററി പുറത്തുവന്നതോടെ വിശ്വ ഗുരു ചമയാനൊരുങ്ങുന്ന നരേന്ദ്രമോദിയുടെ പ്രതിച്ഛായക്കാണ് മങ്ങലേറ്റത്. ഗുജറാത്ത് കലാപം വളരെ ആസൂത്രിതമായി സൃഷ്ടിച്ചതാണെന്നും പൊലീസും മറ്റു അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളും അതിനായി സഹായ സഹകരണങ്ങള്‍ ചെയ്തു എന്നുമാണ് ഡോക്യുമെന്ററി പറഞ്ഞുവെക്കുന്നത്. തീര്‍ത്തും സ്വതന്ത്രമായി നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ തയ്യാറാക്കപ്പെട്ട ഡോക്യുമെന്ററി നരേന്ദ്രമോദി സര്‍ക്കാറിന് പുതിയ തലവേദനയായി. ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന നരേന്ദ്രമോദി കലാപത്തില്‍ നേരിട്ട് ഉത്തരവാദിയാണെന്നാണ് ബ്രിട്ടനിലെ മുന്‍ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ജാക്‌സ്‌ട്രോ പറയുന്നത്. ഇത് തന്നെയാണ് ഡോക്യുമെന്ററിയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വസ്തുത.

ഗുജറാത്ത് കലാപം വീണ്ടും ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ആശങ്കയോടെ നോക്കിക്കാണുന്ന ബി.ജെ.പി ഭരണകൂടം ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ ലിങ്കുകള്‍ ഐ.ടി നിയമങ്ങളുടെ പഴുതില്‍ നീക്കം ചെയ്യുകയാണ്. ഐ.ടി മന്ത്രാലയം യൂട്യൂബും ട്വിറ്ററും അടക്കമുള്ള സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളോട് ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ ചെറു ക്ലിപ്പുകളും ലിങ്കുകളും ഒഴിവാക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഹനിക്കുന്നു എന്ന് തരത്തിലേക്കുള്ള നടപടികളുമായി സര്‍ക്കാര്‍ മുന്നോട്ട്‌പോയതോടെ ഇന്ത്യയുടെ ക്യാമ്പസുകളും യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി തലങ്ങളും ഡോക്യുമെന്ററി പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കാനായി രംഗത്ത് വരികയുണ്ടായി.

വിദ്യാര്‍ത്ഥി യുവജന സംഘടനകളും പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികളും ഡോക്യുമെന്ററിയെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി ഉപയോഗിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. ജെ. എന്‍.യുവില്‍ ഡോക്യുമെന്ററി പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുന്നു എന്നറിഞ്ഞ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി അധികൃതര്‍ വൈദ്യുതിയും വൈഫൈ സംവിധാനവും വിച്ഛേദിച്ചതോടെ പ്രതിഷേധവുമായി തെരുവിലിരുന്ന് ഫോണുകളിലും ലാപ്‌ടോപ്പുകളിലും ഡോക്യുമെന്ററി കാണുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ ഇന്ത്യ കണ്ടു. ജാമിഅ മില്ലിയയും ഹൈദരാബാദ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയും കഴിഞ്ഞു രാജ്യത്തിലെ പല യൂണിവേഴ്‌സിറ്റികളിലും ക്യാമ്പസുകളിലും ഡോക്യുമെന്ററി പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.

ഡോക്യുമെന്ററി ചൂട്പിടിച്ച ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് വഴിവെച്ചതോടെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജഡ്ജിമാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും എല്ലാം സംഭവത്തെ ന്യായീകരിച്ചും നരേന്ദ്രമോദി അടക്കമുള്ളവര്‍ക്ക് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചും രംഗത്ത് വന്നു. ബി.ജെ.പി സര്‍ക്കാരിന്റെ പ്രതിച്ഛായയെ അപകീര്‍ത്തിപ്പെടുത്താന്‍ വേണ്ടി നിര്‍മിക്കപ്പെട്ട ഡോക്യുമെന്ററി ആണിതെന്നും കൃത്യമായ രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടകള്‍ ഇതിനു പിന്നിലുണ്ടെന്നുമാണ് വിദേശകാര്യ വക്താവ് അരിന്ദം ബാഗ്ജി പറഞ്ഞത്.

ബി.ബി.സിയുടെ കൊളോണിയല്‍ മനോഭാവത്തില്‍നിന്ന് ഉടലെടുത്തതാണ് ഇതെന്നും കൊളോണിയല്‍ ശക്തികള്‍ ഇന്ത്യ മഹാരാജ്യത്ത് കാണിച്ചുകൂട്ടിയ മനുഷ്യത്വ വിരുദ്ധമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുമോ എന്നുമാണ് ബി.ജെ.പി നേതാക്കള്‍ ചോദിക്കുന്നത്. അതിനുമപ്പുറം രാജ്യത്തിന്റെ രീതിയായ വ്യവസ്ഥ നരേന്ദ്രമോദി അടക്കമുള്ളവരെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കി ക്ലീന്‍ചീറ്റ് നല്‍കിയതിനുശേഷം ഇത്തരത്തിലുള്ള ഡോക്യുമെന്ററി പുറത്തുവരുന്നതോടെ ജുഡീഷ്യല്‍ സംവിധാനത്തിന് ആധികാരികതയും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്.

ഗുജറാത്തിന്റെ പ്രാന്ത ഭാഗങ്ങള്‍ വര്‍ഗീയ സംഘട്ടനങ്ങള്‍കൊണ്ട് മുഖരിതമായി 2000 ത്തിലധികം പേര്‍ക്ക് ജീവഹാനി സംഭവിക്കുകയും മറ്റു ഭീമമായ നാശനഷ്ടങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്ത ഗുജറാത്ത് കലാപം ജനാധിപത്യ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ കലാപമായിരുന്നു. മതപരമായ ചേരിതിരിവ് മൂലം ഉടലെടുത്ത സംഘട്ടനങ്ങളുടെ സംഭവവികാസങ്ങള്‍ മതേതര വിശ്വാസിക്കും അവിസ്മരിക്കാന്‍ ആവില്ല.

ഗുജറാത്ത് ഇരകളുടെ നീതിക്കായി Citizens for Ju-stice and Peace എന്ന സംഘടന രൂപീകരിച്ച് രംഗത്ത്‌വന്ന വിഖ്യാത മനുഷ്യാവകാശ പ്രവര്‍ത്തക ടീസ്റ്റ സെറ്റല്‍വാദും കലാപം നടക്കുമ്പോള്‍ ഗുജറാത്തിലെ സായുധ പൊലീസ് സേനയുടെ ചുമതലയുണ്ടായിരുന്ന ഡി.ജി.പി ആര്‍.ബി ശ്രീകുമാറുമെല്ലാം ഗുജറാത്ത് കലാപത്തിലെ അധികാര വര്‍ഗത്തിന്റെ പങ്ക് തുറന്നുകാട്ടിയതിന്റെ പേരില്‍ ജയില്‍ ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചവരാണ്.

ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ യോഗത്തില്‍ മോദി തങ്ങളോട് കലാപാഹ്വാനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് തുറന്നുപറഞ്ഞ ഗുജറാത്തിലെ മുന്‍ ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ സഞ്ജീവ് ഭട്ട് ഇപ്പോഴും ജയിലിന്റെ അഴിയെണ്ണി ജീവിക്കുകയാണ്. കലാപകാരികളാല്‍ കൂട്ട ബലാത്സംഗത്തിനിരയാക്കപ്പെട്ട ബല്‍ക്കീസ് ബാനുവിന്റെ പ്രതികള്‍ക്ക് ജാമ്യം ലഭിച്ചത് രാജ്യം എഴുപത്തിയഞ്ചാം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ആഘോഷ പുലരിയെ വരവേറ്റപ്പോഴായിരുന്നു.

ഗുല്‍ബര്‍ഗ് ഹൗസിംഗ് കോളനിയില്‍ കലാപകാരികളില്‍നിന്ന് അഭയം തേടിയിരുന്ന ഇഹ്‌സാന്‍ ജാഫ്രിയും കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന 69പേരും അഗ്‌നിക്കിരയാക്കി കൊലചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോള്‍, മുന്‍ എം.പി എന്ന പരിഗണനയും നല്‍കാതെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് ഒമ്പതു മണിക്കൂര്‍ ശേഷമാണ് പൊലീസ് സംഭവ സ്ഥലത്ത് എത്തുന്നത്. അവരുടെ നീതിക്കായി ഭാര്യ സാക്കിയ ജാഫ്രി ഇന്നും രാജ്യത്തിന്റെ നീതിപീഠത്തിനു മുമ്പില്‍ ശക്തമായി നിലകൊള്ളുകയാണ്.

കലാപം നടന്ന 20 വര്‍ഷം പൂര്‍ത്തിയാകുമ്പോള്‍ ബി.ബി.സി പുറത്തുവിടുന്ന ഡോക്യുമെന്ററി വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ബി.ജെ.പിക്ക് ഒരുപക്ഷേ വലിയ തലവേദന സൃഷ്ടിക്കാനോ പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികള്‍ക്ക് ബി.ജെ.പിക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള വലിയ ആയുധം ആകാനോ ഉള്ള എല്ലാവിധ സാധ്യതയും കല്‍പ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. സത്യങ്ങള്‍ പുറത്തുവരുന്നത് അത്യധികം ഭയക്കുന്ന സംഘ്പരിവാര്‍ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കടക്ക് കത്തിവെക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ഹീനമായ പ്രവണതകളാണ് രാജ്യത്ത് കാഴ്ചവച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

സംഘര്‍ഷത്തിന് ശേഷം ബുലന്ദ്ശഹറില്‍ നിന്ന് കടന്നുകളഞ്ഞ ജിതേന്ദ്ര വെള്ളിയാഴ്ചയാണ് സോപോറിലുള്ള സൈനിക ക്യാമ്പിലെത്തിയത്. സംഭവത്തില്‍ പൊലീസിന് എല്ലാ വിധ സഹകരണവും ഉറപ്പുവരുത്തുമെന്ന് സൈന്യം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പുറത്തു വന്ന വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങളില്‍ നിന്നും പ്രദേശവാസികളുടെ മൊഴിയില്‍ നിന്നും ജിതേന്ദ്രയാണ് വെടിവെച്ചതെന്ന് വ്യക്തമായിരുന്നു.

സംഭവത്തില്‍ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങളില്‍ മകനെ തിരിച്ചറിയാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് ജിതേന്ദ്ര മാലികിന്റെ മാതാവ് രതന്‍ കൗര്‍ പറഞ്ഞിരുന്നു. സംഭവത്തില്‍ മകന്‍ പ്രതിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാല്‍ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് മകനെ വെടിവെച്ച് കൊല്ലുമെന്ന് അവര്‍ പ്രതികരിച്ചിരുന്നു.

അതേസമയം സുബോധ്കുമാര്‍ സിങ്ങിന്റെയും സംഘര്‍ഷത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട സുമിത് എന്ന യുവാവിനും വെടിയേറ്റത് ഒരേ തോക്കില്‍ നിന്നാണെന്ന് റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.