സിറിയന്‍ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിന് സൈനിക പരിഹാരം സാധ്യമല്ലെന്നും രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയ മാത്രമാണ് ഏക വഴിയെന്നും മൂവരും അന്തിമ പ്രസ്താവനയില്‍ വ്യക്തമാക്കി. തെഹ്‌റാനില്‍ ത്രിരാഷ്ട്ര ഉച്ചകോടി നടക്കുമ്പോള്‍ റഷ്യന്‍, സിറിയന്‍ പോര്‍വിമാനങ്ങള്‍ ഇദ്്‌ലിബില്‍ ബോംബ് വര്‍ഷിക്കുകയായിരുന്നു. വെടിനിര്‍ത്തല്‍ പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന ഉര്‍ദുഗാന്റെ നിര്‍ദേശത്തെ പുടിനും റൂഹാനിയും എതിര്‍ത്തു. സൈനിക നടപടി കൂട്ടക്കുരുതിക്ക് കാരണമാകുമെന്നും വന്‍ അഭയാര്‍ത്ഥി പ്രവാഹമുണ്ടാകുമെന്നും ഉര്‍ദുഗാന്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി.

ഐ.എസിനെപ്പോലുള്ള ഭീകരവാദികളെ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള വെടിനിര്‍ത്തല്‍ ഫലം ചെയ്യില്ലെന്നായിരുന്നു പുടിന്റെ വാദം. അതിര്‍ത്തിയില്‍ മുഴുക്കെ സിറിയക്ക് നിയന്ത്രണാധികാരമുണ്ടെന്നും വിഘടനവാദികളാണ് ഇദ്‌ലിബ് കൈയടക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നതെന്നും റുഹാനിയും പറഞ്ഞു. ഇറാന്റെയും റഷ്യയുടെയും ശക്തമായ പിന്തുണയോടെയാണ് പ്രസിഡന്റ് ബഷാറുല്‍ അസദ് വിമതരുമായി പോരാടുന്നത്. ഇദ്‌ലിബ് ആക്രമണം തുര്‍ക്കിയിലേക്ക് വീണ്ടും അഭയാര്‍ത്ഥി പ്രവാഹത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് ഉര്‍ദുഗാന്‍ ഭയക്കുന്നു. സിറിയയില്‍നിന്ന് വിമതരെ തുരത്തുന്നതുവരെ പോരാട്ടം തുടരുമെന്ന് റൂഹാനി വ്യക്തമാക്കി.

രാജ്യത്തിന്റെ ആയുധ നിര്‍മാണ പദ്ധതികള്‍ കൂടുതല്‍ സജീവമാക്കും. അത്യാവശ്യ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍ ഇപ്പോള്‍ തന്നെയുണ്ട്.  ഗവേഷണ, വികസന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍തൂക്കം നല്‍കുന്നതിലായിരിക്കും രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി ശ്രദ്ധ. ബാലിസ്റ്റിക്, ക്രൂയിസ് മിസൈലുകള്‍ നവീകരിച്ച് ആക്രമണ ശേഷി വര്‍ധിപ്പിക്കും. പുതിയ തലമുറയില്‍ പെട്ട പോര്‍വിമാനങ്ങള്‍ പരമാവധി വാങ്ങും. അന്താരാഷ്ട്ര ആണവ കരാറില്‍നിന്ന് അമേരിക്ക പിന്‍മാറുകയും പുതിയ ഉപരോധങ്ങള്‍ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തില്‍ പ്രതിരോധ മേഖല ശക്തിപ്പെടുത്താനാണ് ഇറാന്റെ തീരുമാനമെന്നും അഹദി പറഞ്ഞു.

പൂര്‍ണമായും തദ്ദേശീയമായി നിര്‍മിച്ച പുതിയ പോര്‍വിമാനം കഴിഞ്ഞ മാസം ഇറാന്‍ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. യു.എസ് പിന്മാറ്റത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ ഭാവി ആണവായുധ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് ചര്‍ച്ച ചെയ്യാന്‍ പുതിയ കൂടിയാലോചനകള്‍ വേണമെന്ന ഫ്രഞ്ച് ആവശ്യം ഇറാന്‍ തള്ളിയിട്ടുണ്ട്. യു.എസ് ഉപരോധങ്ങള്‍ പിന്‍വലിക്കാന്‍ ഉത്തരവിടണമെന്ന് ഇറാനിയന്‍ അഭിഭാഷകര്‍ അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ശത്രുക്കളെ തടുത്തുനിര്‍ത്തുകയും ശാശ്വത സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഇറാന്റെ സൈനിക പദ്ധതികളെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഹസന്‍ റൂഹാനി വ്യക്തമാക്കി. മിസൈലുടെ ആക്രമണ ശേഷി വര്‍ധിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ പദ്ധതി ആവിഷ്‌കരിക്കുന്നതിലൂടെ പരോക്ഷമായി അമേരിക്കയെ വെല്ലുവിളിക്കുകയാണ് ഇറാന്‍ ചെയ്യുന്നതെന്ന് ചില രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷര്‍ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

അമേരിക്കയുടെ മുഖ്യ എതിരാളിയായ അറിയപ്പെടുന്ന ചൈനയെ ഒപ്പം കൂട്ടാനായാല്‍ തങ്ങള്‍ക്കുമേലുള്ള ഉപരോധം അനായാസം മറികടക്കാനാകുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ കണക്കുകൂട്ടല്‍. ചൈനയുടെ പിന്തുണ അമേരിക്കക്ക് തലവേദനയാകുമെന്നുറപ്പാണ്. ആണവ കരാര്‍ വിഷയത്തില്‍ ഇറാനെ ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയാണ് അമേരിക്കയുടെ ലക്ഷ്യമെന്ന് റൂഹാനി പരമാവധി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതുവഴി മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കലാണ് ലക്ഷ്യം.

ആണവക്കരാര്‍ വിജയകരമായി കൊണ്ടുപോകണമെങ്കില്‍ ചൈനയുടെ സഹകരണം ആവശ്യമാണെന്ന് ഇറാനിയന്‍ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി മുഹമ്മദ് ജവാദ് ഷെരീഫ് പറഞ്ഞിരുന്നു. അതേസമയം, അമേരിക്ക പറയുന്നത് പോലെ ഇറാനില്‍ നിന്നുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതി കുറയ്ക്കാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ ചൈന ഇറാന് തുറന്ന പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുക്കുകയാണ്.

ഇറാനെതിരായ ഉപരോധത്തെ കുറിച്ച് ബോധ്യപ്പെടുത്താനായി അമേരിക്കന്‍ സംഘം ചൈനയിലെത്തിയിരുന്നു. നവംബര്‍ നാലിന് മുമ്പ് ഇറാനില്‍ നിന്നുള്ള എണ്ണയുടെ കയറ്റുമതി അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നായിരുന്നു അഭ്യര്‍ഥന. എന്നാല്‍ ഇത്രയും കുറഞ്ഞ സമയം കൊണ്ട് അതൊന്നും നടക്കില്ലെന്നും ഇറാനുമായി നല്ല ബന്ധമാണുള്ളതെന്നും ഷീ ജിന്‍ പിങ് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

ആഗോള സാമ്പത്തിക മേഖലയില്‍ അമേരിക്കയ്ക്കുള്ള സ്വാധീനം കുറഞ്ഞുവരുന്നതായി നേരത്തെ തന്നെ റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു. ട്രംപിന്റെ സാമ്പത്തിക പരിഷ്‌കരണങ്ങളും സഖ്യകക്ഷികളോടുള്ള മോശം പെരുമാറ്റവുമാണ് അമേരിക്കക്ക് തിരിച്ചടിയായത്. എന്നാല്‍ ചൈന ഇത് നല്ല രീതിയില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് അനുകൂലമായി മാറ്റാനുള്ള ശ്രമമാണ് ഇറാന്‍ നടത്തുന്നത്.

നേരത്തെ യൂറോപ്യന്‍ യൂണിയനിലെ രാജ്യങ്ങളും അമേരിക്കയുടെ ഇറാനുമേലുള്ള ഉപരോധം പൂര്‍ണ്ണമായും അംഗീകരിക്കാന്‍ കഴിയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ആണവ കരാറില്‍ നിന്നും പിന്‍മാറിയതിനു പിന്നാലെ ഇറാനില്‍ നിന്നും എണ്ണ വ്യപാരം നിര്‍ത്തണമെന്ന് അമേരിക്ക മറ്റു രാജ്യങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. തങ്ങളുടെ നിര്‍ദേശം തള്ളിയാല്‍ അതിന്റെ അനന്തര ഫലം വലുതാകുമെന്നും ട്രംപ് ഭീഷണി മുഴക്കിയിരുന്നു. എന്നാല്‍ ചൈനയുടെയും പിന്തുണ ഇറാനു ലഭിക്കുന്നതോടെ ഉപരോധം എത്രനാള്‍ അമേരിക്കക്ക് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാന്‍ സാധിക്കുമെന്ന് കണ്ടറിയണം.

പശ്ചിമേഷ്യയില്‍ ആണവായുധങ്ങള്‍ തള്ളി സംഘര്‍ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം പാശ്ചാത്യ ശക്തികള്‍ക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി. നയതന്ത്ര മാര്‍ഗങ്ങളിലൂടെ മാത്രമേ മേഖലയില്‍ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാന്‍ സാധിക്കൂ എന്ന് റൂഹാനി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. മിസൈല്‍ പദ്ധതിയുടെ കാര്യത്തില്‍ വിട്ടുവീഴ്ചക്കില്ലെന്ന് ഇറാന്‍ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈല്‍ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാനെതിരെ യൂറോപ്യന്‍ രാജ്യങ്ങള്‍ നടപടി ആലോചിക്കുന്നുണ്ടെന്ന റിപ്പോര്‍ട്ടും ശക്തമാണ്. പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രമാണ് മിസൈലുകള്‍ വികസിപ്പിക്കുന്നതെന്നും ആണവായുധങ്ങള്‍ പ്രയോഗിക്കാന്‍ അല്ലെന്നും ഇറാന്‍ പറയുന്നു.

ഇറാന്‍ പ്രസിഡന്റ് ഹസ്സന്‍ റുഹാനി ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെത്തും. മൂന്നുദിവസത്തെ സന്ദര്‍ശനത്തിനായി എത്തുന്ന റുഹാനി ശനിയാഴ്ച രാഷ്ട്രപതി ഭവനില്‍ ഔദ്യോഗിക സ്വീകരണം ഏറ്റുവാങ്ങും.അന്ന് തന്നെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും. 2013ല്‍ അധികാരമേറ്റശേഷം ഇതാദ്യമായാണ് റൂഹാനി ഇന്ത്യ സന്ദര്‍ശിക്കുന്നത്.

രാഷ്ട്രപതി, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എന്നിവരുമായും കൂടിക്കാഴ്ച്ച നടത്തുന്ന റൂഹാനി ഹൈദരാബാദിലും സന്ദര്‍ശനം നടത്തും. ഇരുരാജ്യങ്ങള്‍ക്കും ഇടയിലെ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം ശക്തിപെടുത്തുന്നതിന് സന്ദര്‍ശനം വഴിവെക്കുമെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. പ്രകൃതി വാതക പൈപ്പ് ലൈന്‍ പദ്ധതി, ചബാര്‍ തുറമുഖ വികസനം സമുദ്ര സുരക്ഷ തുടങ്ങിയവ കൂടിക്കാഴ്ച്ചയില്‍ ചര്‍ച്ചാവിഷയമാക്കും.

ഇറാനെതിരെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക, വ്യാപാര ഉപരോധമടക്കമുള്ളവ ഏര്‍പ്പെടുത്താന്‍ അമേരിക്ക ശ്രമങ്ങള്‍ തുടരുന്നതിനിടെയാണ് റൂഹാനിയുടെ സന്ദര്‍ശനമെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്‌