‘ഞങ്ങള്‍ ഭരണഘടന സംരക്ഷിക്കാനാണ് ഇരുന്നത്. സര്‍ക്കാര്‍ ഞങ്ങളെ കേള്‍ക്കാന്‍ തയ്യാറാകാത്തതു കൊണ്ടാണ് പ്രതിഷേധം നീണ്ടു പോയത്. തൊണ്ണൂറ്റിയഞ്ചു വയസ്സുള്ള മുത്തശ്ശി മുതല്‍ 20 ദിവസം പ്രായമുള്ള കൈക്കുഞ്ഞു വരെ, എല്ലാവരും രണ്ട് ഡിഗ്രി സെല്‍ഷ്യസ് താപനിലയില്‍ വരെ പ്രതിഷേധമിരുന്നു. ആരും ഞങ്ങളെ കേട്ടില്ല’ – പ്രതിഷേധക്കാരില്‍ ഒരാളായ കനിസ് പറഞ്ഞു.

പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കാന്‍ വേണ്ടി ഡല്‍ഹി പൊലീസ് മനഃപൂര്‍വ്വം വഴിയടക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് ഷാഹിന്‍ബാഗ് പ്രതിഷേധത്തിന്റെ മുഖമായ 82കാരി ബില്‍ക്കീസ് ദാദി പറഞ്ഞു.

‘ഞങ്ങള്‍ റോഡിന്റെ ഒരുഭാഗത്ത് ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. മറുഭാഗം ഡല്‍ഹി പൊലീസ് അനാവശ്യമായി മനഃപൂര്‍വ്വം ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുകയായിരുന്നു. സ്‌കൂള്‍ വാനുകള്‍, ആംബുലന്‍സുകള്‍ എന്നിവയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കാന്‍ ഞങ്ങള്‍ സൗകര്യമൊരുക്കിയിരുന്നു- ബില്‍ക്കീസ് ദാദി വ്യക്തമാക്കി.

പിന്നെ ഞങ്ങള്‍ എവിടെപ്പോയി ശബ്ദമുയര്‍ത്തണമെന്ന് പ്രതിഷേധത്തില്‍ പങ്കെടുത്ത സര്‍വരി ദാദി ചോദിച്ചു. ഞങ്ങളുടെ വികാരം ഉപോയഗിച്ച് ഡല്‍ഹി തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ വോട്ടു പിടിക്കാനായിരുന്നു സര്‍ക്കാറിന്റെ ശ്രമമെന്ന് മറ്റൊരു പ്രതിഷേധക്കാരി ഹെന പറഞ്ഞു.

കഴിഞ്ഞ മാര്‍ച്ചില്‍ നല്‍കിയ ഹര്‍ജിയില്‍ വിധി പറയുന്നത് ഇപ്പോള്‍ അപ്രസക്തമാണെന്ന് കേന്ദ്രസര്‍ക്കാറിന് വേണ്ടി ഹാജരായ അറ്റോണി ജനറല്‍ തുഷാര്‍ മേത്ത വാദിച്ചു. എന്നാല്‍ അത്തരത്തിലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ ഭാവിയില്‍ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് കോടതി ഇടപെടല്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് എന്ന് ഹര്‍ജിക്കാര്‍ക്കു വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകന്‍ അമിത് സാഹ്നി വാദിച്ചു.

പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശവും വഴി നടക്കാനുള്ള അവകാശവും യോജിച്ച് പോകേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ബഞ്ചിലുണ്ടായിരുന്ന ജസ്റ്റിസ് ബോസ് നിരീക്ഷിച്ചു. റോഡ് തന്നെ പ്രതിഷേധത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്തിന് എന്നും അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. ഇതില്‍ മൊത്തത്തില്‍ ഒരു നയം രൂപവത്കരിക്കാന്‍ കഴിയില്ല. പാര്‍ലമെന്ററി ജനാധിപത്യത്തില്‍ സംവാദത്തിന് ഇടമുണ്ടാകണം. എങ്ങനെ, എവിടെ എന്നതു മാത്രമാണ് പ്രശ്‌നം. എങ്ങനെ സന്തുലിതമാകാം എന്നതും- അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

യുക്തിപരമായ നിയന്ത്രണത്തോടെ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം മൗലികമാണ് എന്നാണ് തുഷാര്‍ മേത്ത വാദിച്ചത്.

ജസ്റ്റിസുമാരായ എസ്‌കെ കൗള്‍, കെഎം ജോസഫ് എന്നിവര്‍ അടങ്ങുന്ന ബഞ്ചിന് മുമ്പാകെയാണ്  ഹര്‍ജിയുള്ളത്.  നേരത്തെ, ‘ഒരു പൊതുസ്ഥലത്ത് അനിശ്ചിതകാല പ്രതിഷേധം ഉണ്ടാകാന്‍ പാടില്ല’ എന്ന് കോടതി വിഷയത്തില്‍ വാക്കാല്‍ നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു.

Top Court had notice to Centre on petitions seeking clearance of the ongoing protests against #CAA #NRC at Shaheen Bagh in Delhi on February 10.
Justices SK Kaul & KM Joseph had orally remarked, "There cannot be indefinite protests in a common area'.#caa_nrcprotests

— Live Law (@LiveLawIndia) September 21, 2020

കോവിഡ് മഹാമാരിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ സമരക്കാരെ ഉടന്‍ ഒഴിപ്പിക്കാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശം നല്‍കണം എന്നാണ് ഹര്‍ജിയിലെ ആവശ്യം. ഹര്‍ജിയില്‍ കോടതി കേന്ദ്രസര്‍ക്കാറിന് നോട്ടീസയച്ചിരുന്നു. സാമൂഹിക അകലം അടക്കമുള്ള സുരക്ഷാ മുന്‍കരുതലോടെയാണ് ഷാഹിന്‍ബാഗില്‍ പൗരത്വ നിയമത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധം തുടരുന്നത്.