കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ നയങ്ങളെ നയപ്രഖ്യാപനത്തില്‍ വിമര്‍ശിക്കുന്നുണ്ട്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കടമെടുപ്പ് തടയാന്‍ നീക്കം നടക്കുന്നുവെന്ന് നയപ്രഖ്യാപനം കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഒബിസി സ്‌കോളര്‍ഷിപ്പ് നിര്‍ത്തിയതിലും കേന്ദ്രത്തെ വിമര്‍ശിച്ചു. കിഫ്ബിയെ കേരളത്തിന്റെ കടമെടുപ്പ് പരിധിയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയതിനെയും നയപ്രഖ്യാപനത്തില്‍ വിമര്‍ശിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വായ്പ എടുപ്പിനെ ഇത് ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് നയപ്രഖ്യാപനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കാര്‍ഷിക വിപണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ കമ്പനി രൂപവത്കരിക്കും. തോട്ടവിളകള്‍ക്ക് അടുത്ത സാമ്പത്തിക വര്‍ഷം മുതല്‍ പ്രത്യേക പരിഗണന.
മത്സ്യബന്ധന മേഖലയെ ആധുനികവല്‍ക്കരിക്കും. പാലുല്‍പ്പാദനത്തില്‍ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കും. മുല്ലപ്പെരിയാറില്‍ പുതിയ ഡാം വേണമെന്നത് കേരളത്തിന്റെ ഉറച്ച നിലപാട്. മുല്ലപ്പെരിയാറിന്റെ നദീതീരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാന്‍ സമഗ്ര പദ്ധതി നടപ്പാക്കും.

ഭവനരഹിതര്‍ക്ക് വീടു നല്‍കുന്നതില്‍ ലൈഫ് മിഷന്‍ നേട്ടമുണ്ടാക്കി. കുടുംബശ്രീ മുഖേന സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം നടപ്പാക്കി. ശിശുമരണ നിരക്ക് കുറച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസമേഖലയില്‍ നൂതന പദ്ധതികള്‍ നടപ്പാക്കി. കൂടുതല്‍ കുട്ടികള്‍ പൊതു വിദ്യാലയത്തിലേക്ക് വന്നു. കേരളത്തെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ ഹബ്ബാക്കുി മാറ്റും. ആദിവാസി ഊരുകളുടെ വികസനത്തിന് മൈക്രോ പ്ലാന്‍ നടപ്പാക്കും. ഓട്ടിസം പാര്‍ക്കുകള്‍ ഒരുക്കും.

ഗവര്‍ണര്‍ക്കെതിരായ വിമര്‍ശനവും നയപ്രഖ്യാപന പ്രസംഗത്തിലുണ്ട്. ബില്ലുകള്‍ ഒപ്പിടാത്തതിനെതിരായ പരോക്ഷ വിമര്‍ശനവും നയപ്രഖ്യാപനത്തിലുൂടെ ഗവര്‍ണറെക്കൊണ്ട് വായിപ്പിച്ചു. നിയമസഭ ജനങ്ങളുടെ അധികാരവും അഭിപ്രായവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. നിയമസഭ പാസ്സാക്കിയ ബില്ലുകള്‍ നിയമമാകുന്നു എന്നുറപ്പാക്കേണ്ടത് സര്‍ക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും നയപ്രഖ്യാപനത്തില്‍ പറയുന്നു.

പദ്ധതി മരവിപ്പിച്ചുവെന്നത് വസ്തുതാവിരുദ്ധമാണ്. പദ്ധതിയുടെ ഡി.പി.ആര്‍ അനുമതിക്കായി കേന്ദ്രസര്‍ക്കാരിന് സമര്‍പ്പിക്കുകയും റെയില്‍വേ മന്ത്രാലയം ആരാഞ്ഞ വിവരങ്ങള്‍ക്ക് സ്പഷ്ടീകരണം നല്‍കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡി.പി.ആര്‍ റെയില്‍വേമന്ത്രാലയത്തിന്റെ പരിഗണനയിലാണ്- പിണറായി വ്ക്തമാക്കി.

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വപ്‌ന പദ്ധതിയെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചാണ് ഇടത്‌സര്‍ക്കാര്‍ സില്‍വര്‍ലൈന്‍ പദ്ധതിയെ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഭൂമിയേറ്റെടുക്കല്‍ സര്‍വേ നടപടികളുമായി സര്‍ക്കാര്‍ മുന്നോട്ടുപോയതോടെ എതിര്‍പ്പുയര്‍ന്നു. സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും പദ്ധതിക്കെതിരെ തെരുവിലിറങ്ങിയെങ്കിലും പിന്‍മാറില്ലെന്ന നിലപാടിലായിരുന്നു മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനും സര്‍ക്കാരും. നിരവധി പേര്‍ക്കാണ് പ്രതിഷേധത്തിനിടയില്‍ പരിക്കേറ്റത്. സ്ത്രീകളോടും കുട്ടികളോടുപോലും പൊലീസ് മനുഷ്യത്വം കാണിച്ചിരുന്നില്ല. പലരേയും വലിച്ചിഴച്ചാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. പൊലീസുകാര്‍ ബൂട്ടിട്ട് ചവിട്ടുന്ന ദൃശ്യങ്ങള്‍ കരളലിയിക്കുന്നതായിരുന്നു. തൃക്കാക്കര ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ തിരിച്ചടി നേരിടുമെന്ന് ഭയന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പാണ് സില്‍വര്‍ലൈന്‍ പ്രവൃത്തികള്‍ നിര്‍ത്തിെവച്ചത്. പിന്നീട് കാര്യമായ പ്രവൃത്തികളൊന്നും നടന്നില്ല.

എന്നാല്‍ റവന്യൂ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പിന്‍വലിച്ചെങ്കിലും പദ്ധതി ഉപേക്ഷിച്ചെന്ന് ഉത്തരവിറക്കാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ തയാറായിട്ടില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍ സര്‍വേ നടത്താനായി കല്ലിടാന്‍ തിരഞ്ഞെടുത്ത 955.13 ഹെക്ടര്‍ സ്വകാര്യ ഭൂമിയുടെ കാര്യത്തിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ ആശങ്ക അവസാനിക്കുന്നില്ല. 197 കിലോമീറ്ററില്‍ ഏഴായിരത്തോളം മഞ്ഞക്കുറ്റികളാണ് സ്ഥാപിച്ചത്. 9000 പേരുടെ വീടുകളും കടകളും പൊളിക്കണമെന്നായിരുന്നു കണക്കുകൂട്ടല്‍. പദ്ധതി ഉപേക്ഷിച്ച് സര്‍ക്കാര്‍ ഉത്തരവിറക്കുംവരെ ഭൂമിയില്‍ നിര്‍മാണങ്ങള്‍ക്ക് തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ അനുമതി നല്‍കാന്‍ സാധ്യതയില്ല. ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കാന്‍ റവന്യൂ വകുപ്പ് 11(1) വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചാലേ ഭൂമിയുടെ ക്രയവിക്രയം മരവിപ്പിക്കാനാവു എങ്കിലും അതുണ്ടായിട്ടില്ല. ഭൂമി വില്‍ക്കുകയോ ഈടുവെച്ച് വായ്പ എടുക്കുകയോ അനന്തരാവകാശികള്‍ക്ക് കൈമാറുകയോ ചെയ്യുന്നതിന് തടസ്സമില്ലെന്ന് കെ റെയില്‍ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കല്ലിട്ട ഭൂമി ആര് വാങ്ങാനാണ് എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്. ബാങ്ക് വായ്പ നിഷേധിക്കരുതെന്ന് ബാങ്കുകള്‍ക്കും സംഘങ്ങള്‍ക്കും സഹകരണ രജിസ്റ്റാര്‍ നിര്‍ദേശം നല്‍കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് പറയുമ്പോഴും ദേശസാത്കൃത ബാങ്കുകള്‍ക്ക് ഇത്തരമൊരു നിര്‍ദേശം സംസ്ഥാന തല ബാങ്കേഴ്‌സ് സമിതിയില്‍നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് അറിയുന്നത്. ഫലത്തില്‍ സ്ഥലം ഈടുവെക്കാനും കഴിയാത്ത അവസ്ഥയാണ്.

11 ജില്ലകളിലായി 250 ലേറെ കേസുകളാണ് കെ റെയിലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്തത്. 200 പേര്‍ക്ക് ഇതുവരെ സമന്‍സ് അയച്ചിട്ടുണ്ട്. കോവിഡ് മാനദണ്ഡം ലംഘിച്ചതിന് 5000 മുതല്‍ 10,000 രൂപ വരെ പിഴയടയ്ക്കാന്‍ നിരവധി പേര്‍ക്ക് നോട്ടീസ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരവധി സ്ത്രീകള്‍ക്കെതിരെയും കേസെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പൊതുമുതല്‍ നശിപ്പിച്ച കേസില്‍ അറസ്റ്റിലാവുന്നവര്‍ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട പൊതുമുതലിന്റെ മൂല്യത്തിന് തുല്യമായ തുക ജാമ്യത്തിനായി കെട്ടിവെക്കേണ്ട അവസ്ഥയുമുണ്ട്. കല്ലൊന്നിന് 5000 രൂപ വരെയാണ് ഈടാക്കുക. പൊതുമുതല്‍ നശിപ്പിച്ച കേസുകളില്‍ കുറ്റപത്രം നല്‍കുമെങ്കിലും അറസ്റ്റും റിമാന്‍ഡും ഉണ്ടാവില്ലെന്നാണ് സര്‍ക്കാര്‍ പറയുന്നത്. പിന്നീട് കേസ് പിന്‍വലിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് സര്‍ക്കാര്‍ തീരുമാനമെടുക്കുമെന്ന് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും പൊതുമുതല്‍ നശിപ്പിച്ചതിനെടുത്ത കേസുകള്‍ പിന്‍വലിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവ് നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ട്.

സില്‍വര്‍ ലൈന്‍ ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള സര്‍ക്കാര്‍ തീരുമാനം വൈകി ഉദിച്ച വിവേകമാണ്. പ്രതിഷേധിച്ചവര്‍ക്കെതിരെ എടുത്ത പൊലീസ് കേസുകള്‍ പിന്‍വലിക്കുകയും പൊലീസിന്റെയും പാര്‍ട്ടി ഗുണ്ടകളുടെയും ക്രൂരമര്‍ദ്ദനത്തിനിരയായവര്‍ക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നല്‍കുകയും വേണം. മര്‍ദനത്തിനിരയായവരോട് സര്‍ക്കാര്‍ മാപ്പു ചോദിക്കുകയും വേണം. അനുമതി ലഭിക്കാത്ത പദ്ധതിക്കായി മൂന്നു വര്‍ഷം കൊണ്ട് 31 കോടി രൂപയാണ് സര്‍ക്കാര്‍ പൊടിച്ചത്. ഇതിന് കണക്കുപറയാതെ സര്‍ക്കാറിന് മുന്നോട്ടുപോകാനാവില്ല.

സാമൂഹികാഘാത പഠനം ഇനിയും തൂടങ്ങേണ്ടതില്ലെന്നാണ് തീരുമാനം. 11 ജില്ലകളിലായി 205 ഉദ്യോഗസ്ഥരെയാണ് പഠനത്തിനായി നിയോഗിച്ചിരുന്നത്. തുടര്‍ നടപടികള്‍ കേന്ദ്ര അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം മതിയെന്നും തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.