2016ലാണ് സി.ബി.ഐ പ്രത്യേക വ്യാപം ബ്രാഞ്ച് തുടങ്ങിയത്. ഡി.ഐ.ജി, എ.എസ്.പി.മാര്‍, ഡി.വൈ.എസ്.പിമാര്‍, ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍മാര്‍ എന്നിവരടക്കം 100ല്‍ അധികം ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് സംഘത്തില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇതില്‍ നിന്നും ഒറ്റ ദിവസം കൊണ്ടാണ് 20 ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഡല്‍ഹി അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്രാഞ്ചിലേക്ക് മാറ്റിയത്. 50 തോളം കേസുകളിലെ അന്വേഷണം പാതിവഴിയില്‍ നിലനില്‍ക്കെയാണ് ഒറ്റയടിക്കുള്ള സ്ഥലം മാറ്റം. മധ്യപ്രദേശ് പ്രത്യേക ടാസ്‌ക്ക് ഫോഴ്സ് അന്വേഷിച്ചിരുന്ന വ്യാപം കേസ് 2015 ജൂലൈ മൂന്നിനാണ് സി.ബി.ഐ ഏറ്റെടുത്തത്. ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ 40 പേരായിരുന്നു അന്വേഷണ സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്.

അതേസമയം സംസ്ഥാനം തെഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് കടക്കാന്‍ ഒരുങ്ങിനില്‍ക്കെയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സ്ഥലം മാറ്റം രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യംവെച്ചാണെന്ന് ആരോപണമുയര്‍ന്നു. മധ്യപ്രദേശിലെ വിവിധ കോഴ്‌സുകളിലേക്കും സര്‍ക്കാര്‍ തസ്തികകളിലേക്കും പ്രവേശനത്തിനും നിയമനത്തിനുമുള്ള പരീക്ഷകള്‍ നടത്താന്‍ ചുമതലപ്പെട്ട മധ്യപ്രദേശ് പ്രൊഫഷണല്‍ പരീക്ഷാ ബോര്‍ഡ് അഥവാ മധ്യപ്രദേശ് വ്യവസായിക് പരീക്ഷാ മണ്ഡല്‍ എന്നതിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്താണ് വ്യാപം. പ്രവേശന പരീക്ഷയില്‍ അയോഗ്യരായ പലര്‍ക്കും കോടികള്‍ കൈക്കൂലി വാങ്ങി നിയമനം നല്‍കിയെന്നാണ് ആരോപണം. 2013 ല്‍ ഇന്‍ഡോറില്‍ നിന്നുള്ള ഡോ. ആനന്ദ് റായി ആണ് ക്രമക്കേടുകളിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശിയത്. മുന്‍ ഗവര്‍ണര്‍ രാംനരേഷ് യാദവിന്റെ ഓഫീസുള്‍പ്പെടെ വിവിധ ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളും സര്‍ക്കാര്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥരും രാഷ്ട്രീയക്കാരും കേസില്‍ പ്രതികളാണ്. മുഖ്യമന്ത്രി ശിവരാജ് സിങ് ചൗഹാന് നേരെയും സംശയത്തിന്റെ മുന നീണ്ടു. ഇതിലുള്‍പ്പെട്ടവരുടെ ദുരൂഹമരണങ്ങളും വാര്‍ത്തയായി. മരിച്ചവരിലേറെയും 25-നും 30-നുമിടയില്‍ പ്രായമുള്ളവരാണ്. റോഡപകടങ്ങളിലാണ് ഭൂരിഭാഗം മരണങ്ങളും. രാംനരേഷ് യാദവിന്റെ മകന്‍ ശൈലേഷ് യാദവിന്റെ മരിച്ചവരില്‍പ്പെടും.

രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ വല വീശിപ്പിടിക്കാന്‍ സംഘടിതമായ റാക്കറ്റ് പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും മെഡിക്കല്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെന്ന പേരില്‍ ഇവര്‍ക്കു പകരക്കാരായി മറ്റുള്ളവര്‍ 2008 മുതല്‍ പരീക്ഷ എഴുതിയതായും സി.ബി.ഐ കുറ്റപത്രത്തില്‍ ആരോപിക്കുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ വാങ്ങി ഇടനിലക്കാര്‍ ഉത്തരക്കടലാസുകള്‍ വ്യാജമായി തയാറാക്കുന്നതായും വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കു വേണ്ടി പ്രൊഫഷണലുകള്‍ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കു ഉത്തരം കണ്ടെത്തിയതായും ഇതിന് അഞ്ചു ലക്ഷം രൂപ വരെ ഈടാക്കിയതായും കുറ്റപത്രത്തിലുണ്ട്. 2013ല്‍ ഇന്‍ഡോറില്‍ 20 പേരെ പിടികൂടിയതോടെയാണ് വ്യാപം അഴിമതിക്കേസ് പുറത്താവുന്നത്.
സംസ്ഥാനം ഭരിക്കുന്ന ശിവരാജ് സിങ് ചൗഹാന്‍ സര്‍ക്കാറിനെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കിയ വ്യാപം അഴിമതിയുടെ പേരില്‍ ബി.ജെ.പി നേതാക്കള്‍, ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍, ഇടനിലക്കാര്‍ തുടങ്ങി 2000 പേരെ അറസ്റ്റു ചെയ്തിരുന്നു.
എന്നാല്‍ രണ്ട് വര്‍ഷം മുമ്പ് വ്യാപം കേസില്‍ സാക്ഷി മൊഴി നല്‍കിയവരെല്ലാം ദുരൂഹ സാഹചര്യത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെയാണ് കേസ് രാജ്യ ശ്രദ്ധയിലേക്കു വരുന്നത്.

മുന്‍ മധ്യപ്രദേശ് ഗവര്‍ണറുടെ മകനടക്കം കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 40ലെറെ പേരാണ് ദുരൂഹ സാഹചര്യത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ചിലരെ പാലങ്ങള്‍ക്ക് താഴെയും റയില്‍വേ ട്രാക്കിലും മരിച്ച നിലയില്‍ കാണപ്പെട്ടപ്പോള്‍, മറ്റു ചിലര്‍ നിഗൂഡമായ അസുഖങ്ങള്‍ ബാധിച്ചാണ് മരിച്ചത്. മരണങ്ങള്‍ക്കു പിന്നില്‍ ബി. ജെ. പിയാണെന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് ആരോപിച്ചിരുന്നു.

വ്യാപം അഴിമതി റാക്കറ്റിനെ മറക്കാന്‍ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ ശ്രമം നടക്കുന്നതായും കോണ്‍ഗ്രസ് ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ ചൗഹാനും ബി.ജെ.പിയും ഈ ആരോപണം നിഷേധിച്ചിരുന്നു. സംസ്ഥാനം നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ അഭിമുഖീകരിക്കാന്‍ പോകുന്ന സന്ദര്‍ഭത്തിലാണ് സി.ബി.ഐ മുഖ്യമന്ത്രിയെ ഒഴിവാക്കി കുറ്റപത്രം സമര്‍പ്പിച്ചത്.