വെള്ളിയാഴ്ച വൈകീട്ട് ഗൊരഖ്നാഥ് ഓവർബ്രിഡ്ജിന്റെ ഉദ്ഘാടനത്തിനായി യോഗി ആദിത്യനാഥ് എത്തിയപ്പോഴായിരുന്നു സംഭവം. ഞായറാഴ്ച ദൃശ്യങ്ങൾ പുറത്തുവന്നതോടെയാണ് സംഭവം വിവാദമായത്. തുടർന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടുകയും മുൻസിപ്പൽ കമീഷണറെ സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

യോഗിയുടെ വാഹനത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യം എം.പി രവികൃഷ്ണൻ പുറത്തിറങ്ങി. പിന്നാലെ മുഖ്യമന്ത്രി പുറത്തിറങ്ങാനൊരുങ്ങുന്നതിനിടെയാണ് പശു വാഹനത്തോട് ചേർന്ന് പാഞ്ഞടുത്തത്. ഉടൻ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇടപെട്ട് പശുവിന്റെ ദിശമാറ്റിയതോടെയാണ് അപകടസാധ്യത ഒഴിവായത്. തുടർന്ന് മുൻസിപ്പൽ കമീഷണർ ഗൗരവ് സിങ് സോഗ്രാവാൽ ആഭ്യന്തര അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

അന്വേഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പ്രദേശത്തെ സുരക്ഷാ മുന്നൊരുക്കങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്ന മുൻസിപ്പൽ കോർപറേഷൻ സൂപ്പർവൈസർ അരവിന്ദ് കുമാറിനെ സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്തു. സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളിൽ ഗുരുതര വീഴ്ച സംഭവിച്ചതായാണ് നടപടി സ്വീകരിക്കാൻ കാരണം.

ഉത്തർപ്രദേശിൽ തെരുവ് കന്നുകാലികൾ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന പ്രശ്നം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് അഖിലേഷ് യാദവ് ഉൾപ്പെടെ പലരും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് മുഖ്യമന്ത്രിക്കുതന്നെ തെരുവ് പശുവിന്റെ ആക്രമണം നേരിടേണ്ടിവന്നത്.

ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഒട്ടേറെ സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രസിഡന്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പദവികൾ ചീഫ് സെക്രട്ടറി, ജില്ലാമജിസ്‌ടേറ്റ് തുടങ്ങിയ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഭാര്യമാർക്ക് നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥകളാണ് നിലവിലുള്ളത്. ജനാധിപത്യ തത്ത്വങ്ങളുമായി ഒട്ടും യോജിച്ചുപോകാത്തവയാണ് ഇത്തരം വ്യവസ്ഥകൾ -കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

66 കോടി വിശ്വാസികളാണ് കുംഭമേളക്ക് എത്തിയത്. അക്രമങ്ങളോ മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങളോ കുംഭമേളയിൽ ഉണ്ടായില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അച്ചടക്കം ഹിന്ദുക്കളിൽ നിന്ന് പഠിക്കണം. റോഡ് നടക്കാനുള്ളതാണെന്നും യോഗി വ്യക്തമാക്കി. കുംഭമേളയിൽ മോഷണമോ തീവെപ്പോ തട്ടികൊണ്ടുപോകലോ പോലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായില്ല. ഇതാണ് മതപരമായ അച്ചടക്കം.

അവർ ഭക്തിയോടെ കുംഭമേളക്കെത്തി സ്നാനം നടത്തി മടങ്ങി. ആഘോഷങ്ങൾ ധിക്കാരം കാണിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി മാറ്റരുത്. സൗകര്യങ്ങൾ വേണമെങ്കിൽ അച്ചടക്കം പാലിക്കണമെന്നും യോഗി ആദിത്യനാഥ് പറഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞയാഴ്ച മീററ്റ് പൊലീസ് ഈദ് നമസ്കാരം പള്ളികൾക്ക് സമീപവും ഇന്റർ കോളജിലെ ഫയിസ്-ഇ-അമാം കോളജ് ഗ്രൗണ്ടിൽ മാത്രമേ നടത്താവുവെന്ന് ഉത്തരവിറക്കിയിരുന്നു.

കനത്ത സുരക്ഷയിലാണ് ഉത്തർപ്രദേശിൽ ഈദ് ആഘോഷം നടന്നത്. കനത്ത സുരക്ഷയിലായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ കൂടി സഹായത്തോടെയാണ് യു.പി പൊലീസ് നിരീക്ഷണം നടത്തിയത്. മീററ്റിലെ ചെറിയ സംഘർഷം ഒഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ മറ്റ് കാര്യമായ പ്രശ്നങ്ങളൊന്നും യു.പിയിലുണ്ടായില്ല.

മാർച്ച് 14 ന് ഹോളിയും പുണ്യമാസമായ റമദാനിലെ വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനകളും ഒരുമിച്ച് വരുന്നതിനാൽ സാമുദായിക ഐക്യം ഉറപ്പാക്കാൻ മാർച്ച് 6 ന് സംഭൽ കോട്‌വാലി പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ ഒരു സമാധാന സമിതി യോഗം ചേർന്നിരുന്നു. ഇതിലാണ് സംഭൽ ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ഡിഎസ്പി) അനുജ് ചൗധരി വിവാദപരാമർശം നടത്തിയത്. “നിറങ്ങളുടെ ഉത്സവം വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമേ വരുന്നുള്ളൂ. അതേസമയം വെള്ളിയാഴ്ച നമസ്കാരം ഒരു വർഷത്തിൽ 52 തവണ വരുന്നു. അതിനാൽ വെള്ളിയാഴ്ച നമസ്കാരത്തിന് പോകുമ്പോൾ അവരുടെ മേൽ നിറങ്ങൾ വീഴുന്നത് മുസ്‌ലിം സഹോദരങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാക്കുമെങ്കിൽ തെരുവുകളിലെ ഹോളി ആഘോഷങ്ങൾ ശമിക്കുന്നത് വരെ വീടിനുള്ളിൽ തന്നെ കഴിയാൻ ഞാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു,” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. ഇതാണ് യോഗിയും ആവർത്തിച്ചത്.

“ഉത്സവ വേളകളിൽ നമ്മൾ പരസ്പരം വികാരങ്ങളെ ബഹുമാനിക്കണം. എല്ലാ വെള്ളിയാഴ്ചയും നമസ്കാരം നടത്താറുണ്ട്, പക്ഷേ ഹോളി വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമേ വരുന്നുള്ളൂ. നമസ്കാരം വൈകിപ്പിക്കാം, വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥന കൃത്യസമയത്ത് നടത്തണം നിന്നുള്ളവർക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ഇരുന്നുകൊണ്ട് അത് ചെയ്യാം. നമസ്കാരത്തിനായി പള്ളിയിൽ പോകണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ല,” ആദിത്യനാഥ് പറഞ്ഞു.

സംഭൽ ഡിഎസ്പിയുടെ പ്രസ്താവനയിൽ ഉത്തർപ്രദേശിലെ പ്രതിപക്ഷവും മുസ്‌ലിം മതനേതാക്കളും ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. യോഗി ആദിത്യനാഥ് സർക്കാരിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ബിജെപിയുടെ ഏജന്റുമാരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ആരോപണം ഉയർന്നിരുന്നു.

വീടുകളിൽ ദീപം തെളിയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരോടൊപ്പം ദീപാവലി ആഘോഷിക്കണമെന്നും താൻ ഇന്ന് രാവിലെ ഹരിജൻ ചേരിയിൽ ആയിരുന്നെന്നുമായിരുന്നു യോഗിയുടെ പരാമർശം.

‘ഇന്ന് രാവിലെ, ഞാൻ അയോധ്യയിലായിരുന്നു. അവിടെ ഒരു ഹരിജൻ ചേരിയിൽ (ഹരിജൻ ബസ്തി) പോയി ഞാൻ മധുര പലഹാരങ്ങളും മണ്ണെണ്ണ വിളക്കുകളും സമ്മാനിച്ചു. ദീപാവലിയുടെ സന്തോഷം അവരുമായി പങ്കുവെക്കുകയും അവിടെയുള്ള എല്ലാവർക്കും ആശംസകൾ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു,’ യോഗി പറഞ്ഞു.

1982ൽ പട്ടികജാതി വിഭാഗത്തെ ഹരിജൻ എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് വിളിക്കരുതെന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ എല്ലാ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളോടും ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് നാഗിന എം.പിയും ആസാദ് സമാജ് പാർട്ടി–കാൻഷിറാം അധ്യക്ഷൻ ചന്ദ്രശേഖർ ആസാദും ആദിത്യനാഥിനെ ഓർമിപ്പിച്ചു. 2010ൽ സാമൂഹ്യനീതി, ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം പുതിയ മാർഗനിർദേശങ്ങളിൽ ഈ വാക്ക് നിരോധിച്ചിരുന്നു.

ഇത്രയും സുപ്രധാനമായ ഭരണഘടനാ പദവി വഹിക്കുന്ന മുഖ്യമന്ത്രി യോഗി ആദിത്യനാഥിന് ഈ തീരുമാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലേ? അതോ ‘ഹരിജൻ’ എന്ന വാക്കിലൂടെ പട്ടികജാതിക്കാരെ ബോധപൂർവം അപമാനിക്കുകയാണോയെന്നും ആസാദ് ചോദിച്ചു.

‘ഇത്രയും സുപ്രധാനമായ ഭരണഘടനാ പദവി വഹിക്കുന്ന മുഖ്യമന്ത്രി യോഗി ആദിത്യനാഥിന് 2010ൽ സാമൂഹ്യനീതി, ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം പുതിയ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ അറിയില്ലേ? അതോ ‘ഹരിജൻ’ എന്ന വാക്കിലൂടെ പട്ടികജാതിക്കാരെ മുഖ്യമന്ത്രി ബോധപൂർവം അപമാനിക്കുകയാണോ?,’ ആസാദ് പറഞ്ഞു.

‘ഹരിജൻ’ എന്ന വാക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാരും കോടതികളും നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഉത്തർപ്രദേശ് മുൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവും അംബേദ്കറൈറ്റ് രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ സ്വാമി പ്രസാദ് മൗര്യയും പറഞ്ഞു.

ഈ വര്‍ഷം ജനുവരിയില്‍ ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ സര്‍വെ ഓഫ് ഇന്ത്യ പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ഇപ്പോഴുള്ള ഗ്യാന്‍വ്യാപി മസ്ജിദ് നിര്‍മിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു വലിയ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നതായി റിപ്പോര്‍ട്ട് നല്‍കിയിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. മസ്ജിദിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള മതില്‍ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടമാണെന്നും യോഗി ആദിത്യനാഥ് സെമിനാറില്‍ പറഞ്ഞു. നേരത്തെയും മസ്ജിദിനുമേല്‍ ഹിന്ദുത്വ വാദികള്‍ അവകാശം ഉന്നയിച്ചപ്പോള്‍ യോഗി പിന്തുണച്ചിരുന്നു.

എന്നാല്‍ യോഗി ആദിത്യനാഥിന്റെ പ്രസ്താവനക്കെതിരെ വിമര്‍ശനവുമായി സമാജ്‌വാദി പാര്‍ട്ടി രംഗത്തെത്തി. വിഷയം കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുള്ളതാണെന്നും യോഗി ആദിത്യനാഥ് കോടതിയെ ബഹമാനിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവാദ പ്രസ്താവനയില്‍ നിന്നും മനസിലാകുന്നതെന്നും എസ്.പി. നേതാവ് അബ്ബാസ് ഹൈദര്‍ പറഞ്ഞു.

നിക്ഷിപ്ത താത്പര്യങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി യോഗി സമൂഹത്തില്‍ ഭിന്നിപ്പുണ്ടാക്കരുതെന്നും അദ്ദേഹം പി.ടി.ഐക്ക് നല്‍കിയ പ്രതികരണത്തില്‍ പറഞ്ഞു. തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ജനങ്ങള്‍ വലിയ തിരിച്ചടി നല്‍കിയിട്ടും അദ്ദേഹമിപ്പോഴും ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങള്‍ സംസാരിക്കാന്‍ തയ്യാറാകുന്നില്ലെന്നും അബ്ബാസ് ഹൈദര്‍ പറഞ്ഞു.

അതേസമയം ഗ്യാന്‍വ്യാപി മസ്ജിദിന് മുകളില്‍ ഇസ്‌ലാം വിശ്വാസികള്‍ ആരാധന നടത്തുന്ന തടയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഹിന്ദത്വ വാദികള്‍ നല്‍കിയ ഒരു ഹരജി കഴിഞ്ഞ ദിവസം വാരണാസി കോടതി തള്ളിയിരുന്നു. പൂജ നടക്കുന്ന കെട്ടിടത്തില്‍ അറ്റകുറ്റപണികള്‍ നടത്താന്‍ അനുവദിക്കണമെന്നുമുള്ള ഹരജിയും കോടതിയും തള്ളിയിരുന്നു. പിന്നാലെയാണ് ഇപ്പോള്‍ യോഗി ആദിത്യനാഥ് വിവാദ പ്രതികരണവുമായി രംഗത്ത് വന്നിരിക്കുന്നത്.

വധുക്കള്‍ കല്യാണമണ്ഡപത്തില്‍ വരനില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നതിന്റെയും, സ്വയം താലി ചാര്‍ത്തുന്നതിന്റെയും ദൃശ്യങ്ങള്‍ സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളില്‍ പ്രചരിച്ചിരുന്നു. തുടര്‍ന്നാണ് പദ്ധതിയില്‍ നടന്ന ക്രമക്കേടുകള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട് പലരും രംഗത്ത് വന്നത്. വധൂവരന്മാരായി വേഷമിടാന്‍ സ്ത്രീകള്‍ക്കും പുരുഷന്മാര്‍ക്കും 500 രൂപ മുതല്‍ 2000 രൂപ വരെ പ്രതിഫലം ലഭിച്ചതായി പ്രദേശവാസികള്‍ പറഞ്ഞു. ചില സ്ത്രീകള്‍ക്ക് വരന്മാരില്ലായിരുന്നു. അവര്‍ തന്നെയാണ് താലിയിട്ടത്.

സമൂഹവിവാഹത്തിലെ മുഖ്യാതിഥി ബിജെപി എംഎല്‍എ കേത്കി സിംഗ് ആയിരുന്നു. നിര്‍ധന കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ വിവാഹത്തിനാണ് മുഖ്യമന്ത്രി യോഗി ആദിത്യനാഥ് സമൂഹവിവാഹ പദ്ധതി രൂപവത്കരിച്ചത് എന്നാണ് പറയുന്നത്. പദ്ധതിപ്രകാരം 51,000 സര്‍ക്കാര്‍ വധൂവരന്മാര്‍ക്ക് നല്‍കും. ഇതില്‍ 35,000 പെണ്‍കുട്ടിക്കും 10,000 വിവാഹ സാമഗ്രികള്‍ വാങ്ങുന്നതിനുമാണ് നല്‍കുക. 6,000 രൂപ വിവാഹ ചടങ്ങ് നടത്താനുമായി നല്‍കും.

ബീഫ് കഴിക്കണമെന്ന് തനിക്ക് തോന്നിയാല്‍ കഴിക്കുക തന്നെ ചെയ്യുമെന്ന് സിദ്ധരാമയ്യ പ്രതികരിച്ചു. രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളുടെ ഭക്ഷണ ശീലത്തില്‍ ഉത്തര്‍പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയെന്തിനാണ് അനാവശ്യമായി ഇടപെടുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.

സിദ്ധരാമയ്യ ഒരു ഹിന്ദുവാണെങ്കില്‍ എന്തിനാണ് ബീഫ് കഴിക്കുന്നതിന്റെ വക്താവാകുന്നതെന്ന യോഗിയുടെ വിമര്‍ശനത്തിന് മറുപടിയായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം. തനിക്ക് ബീഫ് കഴിക്കണമെന്ന് തോന്നിയാല്‍ താന്‍ കഴിക്കും.

ഹിന്ദു വിശ്വാസികളില്‍ നിരവധി പേര്‍ ബീഫ് കഴിക്കാറുണ്ട്. തനിക്കിഷ്ടമില്ലാത്തതു കൊണ്ട് ഇപ്പോള്‍ കഴിക്കാറില്ല. വേണമെന്ന് തോന്നിയാല്‍ എന്തായാലും കഴിക്കും. താന്‍ പശുവിനെ നോക്കാറുണ്ട്. തൊഴുത്ത് വൃത്തിയാക്കാറുമുണ്ട്.

എന്നാല്‍ യോഗി പശുവിനെ നോക്കാറുണ്ടോ. പിന്നെ എന്ത് അധികാരത്തിലാണ് തന്നെ വിമര്‍ശിക്കുന്നതെന്നും സിദ്ധരാമയ്യ ചോദിച്ചു.

യോഗി ആദിത്യനാഥ് ഭരണത്തിലേറിയ ശേഷം പുറത്തിറക്കിയ യു.പി ടൂറിസം ലിസ്റ്റില്‍ നിന്ന് താജ്മഹലിനെ നീക്കം ചെയ്തത് വിവാദമായിരുന്നു. അന്തരീക്ഷ മലിനീകരണം അടക്കമുള്ള വെല്ലുവിളികള്‍ നേരിടുന്നതിന് താജ്മഹലിന് യോഗി ആദിത്യനാഥ് ഗവണ്‍മെന്റ് ആവശ്യമായ ഫണ്ട് അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തില്ല. അതിനിടെ, കഴിഞ്ഞയാഴ്ച താജ്മഹലിനെതിരെ ബി.ജെ.പി എം.എല്‍.എ സംഗീത് സോം തുടങ്ങിവെച്ച വിദ്വേഷ പ്രചരണം രാജ്യ വ്യാപകമായി ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടാനിടയായി. ചരിത്രകാരന്മാരും സാമൂഹ്യ പ്രവര്‍ത്തകരുമടക്കം നിരവധി പേര്‍, താജ്മഹലിനോടുള്ള ബി.ജെ.പിയുടെ സമീപനത്തിനെതിരെ രംഗത്തു വന്നിരുന്നു.

വിവാദങ്ങള്‍ തണുപ്പിക്കാനും താജ്മഹല്‍ വിഷയത്തില്‍ നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രതിച്ഛായ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുമാണ് യോഗി സന്ദര്‍ശനം നടത്തുന്നത്. മെയ് ഏഴിന് യോഗി ആഗ്ര സന്ദര്‍ശിച്ചിരുന്നെങ്കിലും താജ്മഹല്‍ മനഃപൂര്‍വം ഒഴിവാക്കുകയാണുണ്ടായത്. മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്നതിനു മുമ്പ് ബിഹാറില്‍ ഒരു ചടങ്ങില്‍ പ്രസംഗിക്കവെ, താജ്മഹല്‍ ഇന്ത്യന്‍ സംസ്‌കാരം പ്രതിഫലിക്കുന്നതല്ല എന്ന് യോഗി പറഞ്ഞിരുന്നു.

വിദേശ സഞ്ചാരികള്‍ക്ക് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സ്ഥലം ലോകാത്ഭുതങ്ങളില്‍ ഒന്നായ താജ്മഹല്‍ ആണ്. കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം ഇന്ത്യ സന്ദര്‍ശിക്കുന്ന ഓരോ നാല് സന്ദര്‍ശകരില്‍ ഒരാള്‍ വീതം താജ്മഹലും സന്ദര്‍ശിക്കാറുണ്ട്. യു.പിയില്‍ ബി.ജെ.പി ഭരണത്തിലേറുകയും വിവാദങ്ങള്‍ തുടര്‍ക്കഥയാവുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തില്‍ താജ്മഹല്‍ സന്ദര്‍ശിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തില്‍ വന്‍ ഇടിവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ടൂറിസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജീവിക്കുന്ന ആഗ്രഹയിലെ ആയിരക്കണക്കിനാളുകളെയും ഇത് പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു.