റിലയന്‍സ് ഗ്രൂപ്പ് ചെയര്‍മാന്‍ അനില്‍ അംബാനിയുടെ ഗ്രൂപ്പ് കമ്പനികള്‍ക്കെതിരായ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി എന്‍ഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് (ഇഡി) 3,000 കോടിയിലധികം മൂല്യമുള്ള സ്വത്തുക്കള്‍ കണ്ടുകെട്ടിയതായി റിപ്പോര്‍ട്ട്.

കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ തടയല്‍ നിയമത്തിന് (പിഎംഎല്‍എ) കീഴില്‍ ഏജന്‍സി നാല് താല്‍ക്കാലിക അറ്റാച്ച്‌മെന്റ് ഉത്തരവുകള്‍ പുറപ്പെടുവിച്ചു. കണ്ടുകെട്ടിയ സ്വത്തുക്കളില്‍ മുംബൈയിലെ പാലി ഹില്ലിലുള്ള അംബാനിയുടെ വസതിയും വിവിധ റിലയന്‍സ് ഗ്രൂപ്പ് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പാര്‍പ്പിട, വാണിജ്യ ആസ്തികളും ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

ഡല്‍ഹി, നോയിഡ, ഗാസിയാബാദ്, മുംബൈ, പൂനെ, താനെ, ഹൈദരാബാദ്, ചെന്നൈ, ഈസ്റ്റ് ഗോദാവരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ നിരവധി സ്വത്തുക്കളും ഡല്‍ഹിയിലെ മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിംഗ് മാര്‍ഗിലുള്ള റിലയന്‍സ് സെന്ററിന്റെ ഒരു പ്ലോട്ടും പിടിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. കണ്ടുകെട്ടിയ ആസ്തികളുടെ ആകെ മൂല്യം 3,084 കോടി രൂപയാണെന്ന് പിടിഐ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തു.

ഫണ്ട് വകമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസ്

റിലയന്‍സ് ഹോം ഫിനാന്‍സ് ലിമിറ്റഡും (ആര്‍എച്ച്എഫ്എല്‍) റിലയന്‍സ് കൊമേഴ്‌സ്യല്‍ ഫിനാന്‍സ് ലിമിറ്റഡും (ആര്‍സിഎഫ്എല്‍) സമാഹരിച്ച പൊതുഫണ്ട് വകമാറ്റി വെളുപ്പിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കേസ്. 2017-നും 2019-നും ഇടയില്‍, യെസ് ബാങ്ക് RHFL-ല്‍ 2,965 കോടി രൂപയും RCFL-ല്‍ 2,045 കോടി രൂപയും വിവിധ ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ നിക്ഷേപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 2019 ഡിസംബറോടെ, ഈ നിക്ഷേപങ്ങള്‍ ‘പ്രവര്‍ത്തിക്കാത്തത്’ ആയിത്തീര്‍ന്നു, RHFL-ന് ?1,353.50 കോടിയും ആര്‍സിഎഫ്എല്ലിന് ?1,984 കോടിയും കുടിശ്ശികയുണ്ട്, ഇഡി പറയുന്നു.

റിലയന്‍സ് ഇന്‍ഫ്രാസ്ട്രക്ചര്‍ ഉള്‍പ്പെടെ ഒന്നിലധികം റിലയന്‍സ് ഗ്രൂപ്പ് കമ്പനികള്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട 17,000 കോടി രൂപയിലധികം വരുന്ന സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകളും വായ്പ വകമാറ്റങ്ങളും സംബന്ധിച്ച വിപുലമായ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഏറ്റവും പുതിയ നടപടി.

ഈ വര്‍ഷം ഓഗസ്റ്റില്‍ അംബാനിയെ ഇഡി ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. അതിനുമുമ്പ്, ജൂലൈ 24 ന്, ഏജന്‍സി 50 കമ്പനികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 35 സ്ഥലങ്ങളിലും ഇയാളുടെ ബിസിനസ് ഗ്രൂപ്പിലെ മുതിര്‍ന്ന എക്‌സിക്യൂട്ടീവുകള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ 25 വ്യക്തികളിലും പരിശോധന നടത്തിയിരുന്നു.

യെസ് ബാങ്ക് വായ്പ തട്ടിപ്പ് കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇഡി റെയ്ഡ്

യെസ് ബാങ്ക് വായ്പ തട്ടിപ്പ് കേസിന്റെ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജൂലൈയില്‍ എന്‍ഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് അനില്‍ അംബാനിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി സ്ഥലങ്ങളില്‍ റെയ്ഡ് നടത്തിയിരുന്നു*. സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (എസ്ബിഐ) റിലയന്‍സ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷനെ ‘വഞ്ചന’ എന്ന് തരംതിരിക്കുകയും അനില്‍ അംബാനിയുടെ പേര് സഹിതം ഇക്കാര്യം റിസര്‍വ് ബാങ്കിന് (ആര്‍ബിഐ) റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യാന്‍ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തതിനെ തുടര്‍ന്നാണ് നടപടി.

റിലയന്‍സ് അനില്‍ അംബാനി ഗ്രൂപ്പിലെ കമ്പനികള്‍ക്ക് വലിയ വായ്പകള്‍ അനുവദിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് യെസ് ബാങ്കിന്റെ പ്രമോട്ടര്‍മാര്‍ക്ക് അവരുടെ സ്വകാര്യ അക്കൗണ്ടുകളില്‍ പണം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാകാമെന്ന് പ്രാഥമിക കണ്ടെത്തലുകള്‍ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു, ഇത് സാധ്യമായ ക്വിഡ് പ്രോ ക്വോ ക്രമീകരണങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
കൈക്കൂലി, പഴയ രേഖകള്‍

ബാങ്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ക്ക് കൈക്കൂലി നല്‍കിയതായും ക്രെഡിറ്റ് അപ്രൂവല്‍ മെമ്മോറാണ്ടം (സിഎഎം) പോലുള്ള ചില പ്രധാന വായ്പ അംഗീകാര രേഖകള്‍ പഴയതാണെന്നും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ സംശയിച്ചു. ബാങ്കിന്റെ ഇന്റേണല്‍ ക്രെഡിറ്റ് പോളിസികള്‍ ലംഘിച്ച് കൃത്യമായ ജാഗ്രതയില്ലാതെ നിരവധി നിക്ഷേപങ്ങള്‍ നടത്തിയതായും ഏജന്‍സി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

യെസ് ബാങ്ക് 2017 നും 2019 നും ഇടയില്‍ നല്‍കിയ ഏകദേശം 3,000 കോടി രൂപയുടെ വായ്പകള്‍ ഷെല്‍ കമ്പനികളിലേക്കും ഗ്രൂപ്പുമായി ബന്ധമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും വഴിതിരിച്ചുവിട്ടുവെന്നാരോപിച്ച് പരിശോധനയിലാണ്. ചില യെസ് ബാങ്ക് എക്‌സിക്യൂട്ടീവുകള്‍ക്ക് അനുമതി നല്‍കല്‍ പ്രക്രിയയില്‍ കിക്ക്ബാക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്നും ഇഡി അന്വേഷിക്കുന്നുണ്ട്.

നേരത്തെ നടത്തിയ അന്വേഷണത്തില്‍ വന്‍തോതിലുള്ള വായ്പാ ക്രമക്കേടുകള്‍ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു

സാമ്പത്തികമായി ദുര്‍ബലരായ കമ്പനികള്‍ക്ക് നല്‍കിയ വായ്പകള്‍, കാലഹരണപ്പെട്ട രേഖകള്‍, ഔദ്യോഗിക അനുമതിക്ക് മുമ്പുതന്നെ വിതരണം ചെയ്തതടക്കം നിരവധി ചെങ്കൊടികള്‍ ഇഡി ഫ്‌ലാഗ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കടം വാങ്ങുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ കിട്ടാക്കടങ്ങളും ഓവര്‍ലാപ്പിംഗ് ഡയറക്ടര്‍ഷിപ്പുകളുടേയും ‘നിത്യഹരിത’ ത്തിലേക്കും ഏജന്‍സി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2020ല്‍, അനില്‍ അംബാനിയുടെ കമ്പനികള്‍ക്ക് യെസ് ബാങ്ക് നല്‍കിയ 12,500-12,800 കോടി രൂപയുടെ വായ്പകളെക്കുറിച്ച് ഏജന്‍സി അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു. ബാങ്കിന്റെ തകര്‍ച്ചയും അതിന്റെ സ്ഥാപകന്‍ റാണാ കപൂറിനെതിരെ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ കേസും 4,300 കോടി രൂപ കിക്ക്ബാക്ക് കൈപ്പറ്റിയതിന് പിന്നാലെയാണ് അന്വേഷണം.